KWALIFIKACJA TDR1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 30.
Które ze wskazanych urządzeń pozwala na automatyczne utrzymanie zadanej przez kierowcę stałej prędkości jazdy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urządzeniem, które automatycznie utrzymuje prędkość zadaną przez kierowcę, jest tempomat. Retarder i zwalniacz służą do wytracania prędkości (hamowania pomocniczego), a kompresor wytwarza sprężone powietrze dla układów pneumatycznych, nie steruje stałą prędkością jazdy.

Pełne wyjaśnienie:

Tempomat (cruise control) to układ, którego zadaniem jest automatyczne utrzymanie prędkości ustawionej przez kierowcę. Po aktywacji system sam koryguje sterowanie napędem tak, aby prędkość była możliwie stała (w granicach możliwości pojazdu i warunków ruchu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zwalniacz – jest urządzeniem/układem służącym do zmniejszania prędkości bez użycia zasadniczego układu hamulcowego (hamowanie pomocnicze), szczególnie przydatnym na długich zjazdach. Jego funkcją nie jest utrzymywanie stałej prędkości zadanej przez kierowcę, lecz jej redukcja.
  • Retarder – to typ hamulca pomocniczego (np. hydrodynamicznego lub elektromagnetycznego) stosowany głównie w pojazdach ciężkich. Działa w celu wytracania prędkości i odciążenia hamulców zasadniczych, a nie w celu automatycznego utrzymywania zadanej prędkości jazdy.
  • Kompresor – jest elementem układu pneumatycznego, odpowiedzialnym za sprężanie powietrza (np. do zasilania hamulców pneumatycznych i innych odbiorników). Nie pełni roli układu automatyki jazdy utrzymującego stałą prędkość.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pada sformułowanie "automatyczne utrzymanie zadanej prędkości", najczęściej chodzi o tempomat. Jeśli mowa o "wytracaniu prędkości" lub "hamowaniu pomocniczym" na zjazdach, rozważ retarder albo zwalniacz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tempomat to układ, który po włączeniu utrzymuje automatycznie zadaną przez kierowcę prędkość jazdy. Kierowca ustawia wartość prędkości, a system steruje napędem tak, by ją podtrzymać w typowych warunkach drogowych.
Tempomat utrzymuje prędkość ustawioną przez kierowcę. Retarder zmniejsza prędkość (hamowanie pomocnicze), najczęściej w pojazdach ciężkich. Klucz to czasownik: utrzymanie = tempomat, wytracanie = retarder.
Zwalniacz jest przeznaczony do hamowania pomocniczego, czyli do kontrolowanego wytracania prędkości bez przegrzewania hamulców zasadniczych. Nie steruje on napędem w celu utrzymania zadanej prędkości, tylko wytwarza efekt hamujący.
W praktyce oba pojęcia odnoszą się do rozwiązań hamowania pomocniczego, ale mogą dotyczyć różnych konstrukcji i nazewnictwa zależnie od pojazdu. Na potrzeby testów najważniejsze jest, że oba służą do wytracania prędkości, a nie do jej utrzymywania.
Kompresor (sprężarka) w pojeździe dostarcza sprężone powietrze do układów pneumatycznych, np. hamulców pneumatycznych lub innych odbiorników. Nie jest to urządzenie sterujące prędkością jazdy, tylko element zasilania pneumatyki.
Tempomat stosuje się zwykle na dłuższych, równych odcinkach drogi (np. drogi ekspresowe, autostrady), aby utrzymać stałą prędkość i ograniczyć zmęczenie kierowcy. Nie zastępuje on obserwacji drogi ani dostosowania prędkości do sytuacji.
Najczęstszy błąd to wybór urządzeń hamowania pomocniczego (retarder/zwalniacz) zamiast tempomatu, bo wszystkie "dotyczą prędkości". Pomaga zapamiętać, że tempomat działa "na napęd", a retarder/zwalniacz działają "na hamowanie".
Tempomat dąży do utrzymania zadanej prędkości, ale rzeczywisty efekt zależy od warunków (nachylenie, obciążenie, opór powietrza) i możliwości napędu. Na podjazdach może chwilowo spadać prędkość, a na zjazdach kierowca może wymagać hamowania.
W uproszczeniu tempomat współpracuje z układami sterowania silnikiem/napędem oraz czujnikami prędkości. System odczytuje prędkość pojazdu i odpowiednio zmienia sterowanie, aby utrzymać wartość zadaną przez kierowcę.
Najpierw rozpoznaj funkcję z treści: utrzymanie prędkości, hamowanie, zasilanie pneumatyki, chłodzenie itp. Potem dopasuj urządzenie do funkcji. Jeśli w pytaniu jest "automatyczne utrzymanie zadanej prędkości", właściwą odpowiedzią będzie tempomat.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że urządzeniem, które automatycznie utrzymuje prędkość zadaną przez kierowcę, jest tempomat.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tempomat" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tempomat (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Retarder" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Retarder (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Sprężarka" (zastosowania w technice/pneumatyce) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Spr%C4%99%C5%BCarka (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi pojazdów (rozdziały o tempomacie i systemach wspomagania kierowcy)
  • Podręczniki z podstaw budowy pojazdów samochodowych (układy sterowania, hamowania i pneumatyka)
  • Materiały szkoleniowe producentów dotyczące hamulców pomocniczych: retarder/zwalniacz

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego