KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 36.
Zespół maszyn do robót ziemnych wykonał wykop na głębokości 50 cm pod konstrukcję nawierzchni drogowej o szerokości 10,50 m i długości 200,00 m. Jaka objętość gruntu została wywieziona na odkład?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu to pole podstawy razy głębokość.
Najpierw P = 10,50 m × 200,00 m = 2100 m².
Głębokość 50 cm = 0,50 m.
V = 2100 m² × 0,50 m = 1050 m³, więc tyle gruntu wywieziono na odkład.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z robót ziemnych "ile gruntu wywieziono" zwykle oznacza objętość wykopu (kubaturę urobku) wynikającą z wymiarów wykopu. Przy założeniu, że wykop ma stałą głębokość i prostokątny kształt w planie, liczymy objętość jak dla prostopadłościanu:

V = P × h, gdzie P to pole powierzchni w planie (szerokość × długość), a h to głębokość.

Krok 1: pole w planie
Wymiary w planie: 10,50 m (szerokość) i 200,00 m (długość).
Stąd: P = 10,50 × 200,00 = 2100 m².

Krok 2: konwersja jednostek głębokości
Podano 50 cm, a w obliczeniach objętości używamy metrów: 50 cm = 0,50 m. To typowy moment, w którym łatwo o pomyłkę z przecinkiem (0,05 m byłoby błędem).

Krok 3: objętość
V = 2100 m² × 0,50 m = 1050 m³.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "1050,00 m3".

Pozostałe wartości są typowymi skutkami błędów rachunkowych:

  • "525,00 m3" pasuje do sytuacji, gdy ktoś nieświadomie bierze połowę prawidłowego wyniku (np. myli głębokość 0,50 m z 0,25 m lub popełnia błąd w mnożeniu).
  • "100,00 m3" może wynikać z pomylenia jednostek i policzenia na skróty bez poprawnego pola (np. użycia 10 zamiast 200 lub zaokrągleń prowadzących do dużego zaniżenia).
  • "2100,00 m3" odpowiada policzeniu tylko P = 2100 i błędnemu uznaniu, że jest to już objętość (pominięcie mnożenia przez głębokość).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki pośrednie. Jeśli po policzeniu masz m², a pytanie dotyczy objętości, brakuje jeszcze mnożenia przez wymiar w metrach, aby uzyskać m³.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej przyjmuje się stałą głębokość, więc objętość liczysz jak prostopadłościan: V = szerokość × długość × głębokość. Uważaj na jednostki: wszystkie wymiary muszą być w metrach, a wynik będzie w .
Bo gdy mnożysz pole w przez głębokość, musisz użyć m, aby otrzymać . Jeśli zostawisz centymetry, wynik będzie liczbowo zły (błędny rząd wielkości), nawet jeśli rachunkowo mnożenie "wyjdzie".
Odkład to miejsce czasowego lub stałego składowania urobku (gruntu) pochodzącego z wykopu. W praktyce obliczona objętość wykopu pomaga zaplanować transport, miejsce składowania i ewentualne wykorzystanie gruntu.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: pole 10,5 × 200 to około 2000 m², a głębokość 0,5 m to "połowa metra". Połowa z 2000 daje około 1000 m³. Jeśli wychodzi 100 m³ albo 10 000 m³, to prawdopodobnie jest błąd w jednostkach lub przecinku.
Najczęściej: (1) brak zamiany cm na m, (2) pomylenie 0,50 m z 0,05 m, (3) policzenie tylko pola w planie i uznanie go za objętość, (4) pomyłki w mnożeniu przez 200 lub w zapisie z przecinkiem.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle tak (upraszcza się temat). W praktyce mogą wystąpić różnice przez urobek spulchniony, straty, domieszki lub dosuszanie, ale jeśli zadanie nie podaje współczynników spulchnienia/rozluźnienia, przyjmuje się objętość geometryczną.
Postępuj jak w zwykłym mnożeniu: P = szerokość × długość. Liczby z przecinkiem zapisuj konsekwentnie (np. 10,50 m). Po obliczeniu dopisz jednostkę . Dopiero potem mnożysz przez głębokość w metrach, by uzyskać .
Najpierw liczysz objętość urobku w . Potem dzielisz ją przez pojemność skrzyni ładunkowej (też w m³) i zaokrąglasz w górę. Jeśli pojazd ma 10 m³, to 1050 m³ oznacza około 105 kursów (bez uwzględniania strat i czasu postoju).
Gdy wykop ma skarpy, różne szerokości na górze i na dole, zmienną głębokość lub gdy podano przekrój trapezowy/nieregularny. Wtedy liczy się pole przekroju i mnoży przez długość albo stosuje metody obmiaru z przekrojów kontrolnych.
Najpierw po mnożeniu szerokości przez długość dostajesz . Następnie mnożąc przez głębokość w m otrzymujesz . Taka kontrola jednostek jest prostym sposobem wykrycia pominiętego kroku lub błędnej konwersji centymetrów.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Objętość wykopu to pole podstawy razy głębokość.Najpierw P = 10,50 m × 200,00 m = 2100 m².Głębokość 50 cm = 0,50 m.V = 2100 m² × 0,50 m = 1050 m³, więc tyle gruntu wywieziono na odkład."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prostopadłościan" – wzór na objętość V = a·b·c, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostopad%C5%82o%C5%9Bcian - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL): "Centymetr" – przelicznik 1 cm = 0,01 m, https://pl.wikipedia.org/wiki/Centymetr - dostęp 2026-02-28
  • Khan Academy (PL): "Objętość prostopadłościanu" (materiał o obliczaniu objętości), https://pl.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-solid/hs-geo-volume-surface-area/a/volume-of-a-rectangular-prism-review - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia do robót ziemnych (obmiar wykopów i nasypów)
  • Zbiory zadań z obliczeń budowlanych (pola i objętości)
  • Notatki z technologii robót ziemnych: definicje wykopu, odkładu i urobku

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego