Reguła FOB (Free On Board) jest regułą typowo morską, w której kluczowe jest dostarczenie towaru na statek w porcie załadunku. Z punktu widzenia operacji portowych oznacza to, że sprzedający odpowiada za doprowadzenie ładunku do miejsca, w którym może on zostać skutecznie załadowany na wskazany statek, oraz za wykonanie formalności związanych z eksportem.
W treści pytania wskazano dwa zestawy obowiązków:
- Po stronie kupującego: zawarcie umowy przewozu oraz przekazanie sprzedającemu informacji operacyjnych (nazwa statku, miejsce załadunku, termin dostawy do portu).
- Po stronie sprzedającego: dostarczenie towaru na statek w porcie załadunku oraz odprawa celna eksportowa.
Taki podział odpowiada właśnie regule FOB: kupujący organizuje przewóz morski (wybiera przewoźnika/armatora i rezerwuje miejsce), więc musi przekazać sprzedającemu dane niezbędne do skoordynowania dostawy i załadunku. Sprzedający natomiast zapewnia, że towar zostanie załadowany na statek i że spełniono wymagania eksportowe.
Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisanego układu:
- FCA dotyczy dostawy przewoźnikowi (carrier) i jest regułą częściej stosowaną w przewozach multimodalnych; punkt dostawy to przekazanie przewoźnikowi, a nie "na statek".
- DAP zakłada dostarczenie do wskazanego miejsca przeznaczenia, więc logika obowiązków jest inna niż "na statek w porcie załadunku".
- EXW oznacza minimalne zobowiązania sprzedającego (udostępnienie towaru), co nie odpowiada obowiązkowi dostarczenia na statek ani odprawie eksportowej.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać, że gdy w opisie pojawia się statek, port załadunku i czynność "na statek", najczęściej kieruje to do reguł morskich, a zestaw obowiązków z pytania jest charakterystyczny dla FOB.
