Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 14.
Zgodnie z normą PN-70/M-85005 do wykonania wpustów pryzmatycznych wykorzystuje się stal o wartości Rm wynoszącej
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi normy PN-70/M-85005, która odnosi się do wpustów pryzmatycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rm oznacza granicę wytrzymałości na rozciąganie (maksymalne naprężenie przed zerwaniem) i podaje się je w MPa. Dla stali stosowanej na wpusty pryzmatyczne wg PN-70/M-85005 wartość ta wynosi 590 MPa, a pozostałe odpowiedzi dotyczą innych wielkości lub błędnych jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

Wielkość Rm to granica wytrzymałości na rozciąganie, czyli maksymalne naprężenie, jakie materiał osiąga w próbie rozciągania tuż przed zerwaniem. Jest to parametr typowo wytrzymałościowy, dlatego jego jednostką jest MPa (naprężenie).

Dla wpustów pryzmatycznych, które przenoszą moment obrotowy między wałem a piastą, dobór materiału musi zapewniać odpowiednią odporność na obciążenia. W danych normowych dla wpustów pryzmatycznych wg PN-70/M-85005 wartość Rm wynosi 590 MPa — dlatego ta odpowiedź jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 315 MPa — to wartość odpowiadająca innej wielkości: Re (granicy plastyczności). Błąd wynika z mylenia symboli Rm i Re, które oba występują w MPa.
  • 180 HB — HB to twardość w skali Brinella. Twardość jest innym parametrem niż wytrzymałość na rozciąganie, a dodatkowo ma inną jednostkę, więc nie może być odpowiedzią na pytanie o Rm.
  • 680 Nmm — Nmm jest jednostką momentu (siła razy ramię), a nie naprężenia. To przykład niespójności jednostek: Rm jako naprężenie zawsze wyraża się w MPa.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj symbol (Rm, Re, HB), a dopiero potem sprawdzaj wartość i jednostkę. Kontrola jednostek często pozwala szybko odrzucić błędne odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza symbol Rm w materiałoznawstwie?
Rm to granica wytrzymałości na rozciąganie (maksymalne naprężenie przed zerwaniem próbki w próbie rozciągania). Jest parametrem wytrzymałościowym, dlatego podaje się go w jednostkach naprężenia, zwykle MPa.
Jak odróżnić Rm od Re w tabeli właściwości stali?
Re to granica plastyczności (początek trwałych odkształceń), a Rm to wytrzymałość maksymalna przed zerwaniem. Oba parametry są w MPa, więc rozróżniaj je po symbolu i opisie w tabeli (plastyczność vs wytrzymałość).
Dlaczego Rm podaje się w MPa, a nie w HB?
MPa to jednostka naprężenia, czyli wielkości opisującej obciążenie materiału. HB jest jednostką twardości Brinella, mierzoną inną metodą (wciskanie wgłębnika). To różne właściwości, więc nie można ich zamieniać ani traktować jako tej samej cechy.
Co to są wpusty pryzmatyczne i do czego służą?
Wpusty pryzmatyczne to elementy złączne stosowane w połączeniu wał–piasta. Ich zadaniem jest przeniesienie momentu obrotowego oraz ustalenie wzajemnego położenia części. Właściwy materiał wpustu ma znaczenie dla trwałości i bezpieczeństwa pracy maszyny.
Jakie błędy najczęściej robi się w pytaniach o Rm na egzaminie?
Najczęstsze pomyłki to: mylenie Rm z Re (obie wartości w MPa), wybieranie odpowiedzi "po jednostce" bez sprawdzenia opisu oraz traktowanie HB (twardość) jak parametru wytrzymałości. Pomaga nawyk: symbol → definicja → jednostka.
Czy wartość Rm można rozpoznać tylko po tym, że ma jednostkę MPa?
Nie w pełni. MPa może dotyczyć zarówno Rm, jak i Re. Jednostka pomaga odrzucić odpowiedzi typu HB lub Nmm, ale ostatecznie trzeba sprawdzić, czy pytanie dotyczy wytrzymałości maksymalnej (Rm), czy granicy plastyczności (Re).
Dlaczego odpowiednia wytrzymałość materiału wpustu jest ważna w praktyce?
Wpust przenosi obciążenia wynikające z pracy układu napędowego. Zbyt niska wytrzymałość może prowadzić do ścięcia wpustu, luzów w połączeniu lub awarii mechanizmu. Znajomość parametrów takich jak Rm ułatwia dobór materiału i ocenę zgodności z dokumentacją.
Kiedy w zadaniach pojawia się twardość Brinella HB zamiast Rm?
HB pojawia się, gdy pytanie dotyczy twardości materiału (odporności na wciskanie), np. w kontekście obróbki cieplnej, zużycia lub kontroli jakości. Jeśli pytanie brzmi o Rm, szukasz wytrzymałości na rozciąganie w MPa, a nie twardości.
Co oznacza jednostka Nmm i dlaczego nie pasuje do Rm?
Nmm (niutonomilimetr) to jednostka momentu lub pracy, używana np. przy momentach dokręcania. Rm jest naprężeniem, czyli siłą na jednostkę powierzchni, dlatego wyraża się je w MPa. Nmm wskazuje na błąd wymiarowy w odpowiedzi.
Jak przygotować się do pytań z norm i tabel w zawodzie technik mechanik?
Ćwicz czytanie krótkich tabel: rozpoznawaj nazwę parametru, symbol i jednostkę. W połączeniach wpustowych zapamiętaj podstawowe wielkości: Rm, Re, twardość HB oraz ich znaczenie. Na egzaminie zawsze sprawdzaj spójność jednostek.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rm oznacza granicę wytrzymałości na rozciąganie (maksymalne naprężenie przed zerwaniem) i podaje się je w MPa.

Źródła:

  • PN-70/M-85005: "Wpusty pryzmatyczne" (tabela właściwości materiału: m.in. Rm, Re, HB, zawartość węgla), wydanie 1970
  • DIN 6885: "Parallel keys and keyways" (norma równoważna dla wpustów pryzmatycznych; wymagania i wymiary), aktualne wydanie normy
  • ISO 773 oraz ISO 774: normy dotyczące wpustów pryzmatycznych (parallel keys/ keyways; zakres i wymagania), aktualne wydania norm

Materiały:

  • PN-70/M-85005 "Wpusty pryzmatyczne" (tabela właściwości materiału wpustów)
  • Podręcznik do materiałoznawstwa/wytrzymałości materiałów (definicje R<sub>m</sub>, R<sub>e</sub>, HB)
  • Materiały dydaktyczne z konstrukcji maszyn: połączenia wpustowe wał–piasta i ich obciążenia
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego