KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 23.
Zgodnie z normą technologiczną wartość pH peklowanego baleronu powinna wynosić 5,7÷5,8, czas peklowania 6÷8 dni, a stężenie solanki 16,4÷18,5%. Która partia tego baleronu spełnia wymagania normy?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi różnych partii peklowanego baleronu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymagania normy są spełnione tylko wtedy, gdy jednocześnie pH, czas peklowania oraz stężenie solanki mieszczą się w podanych przedziałach. Należy więc wybrać tę partię, dla której wszystkie trzy parametry nie wychodzą poza zakresy. W tym zadaniu jest to odpowiedź "Partia II".

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność oceny zgodności partii wyrobu z normą technologiczną na podstawie kilku parametrów procesu. Norma podaje trzy niezależne wymagania:

  • pH w przedziale 5,7–5,8,
  • czas peklowania w przedziale 6–8 dni,
  • stężenie solanki w przedziale 16,4–18,5%.

Kluczowe jest to, że partia spełnia normę tylko wtedy, gdy spełnia wszystkie warunki jednocześnie. W praktyce oznacza to, że nie wystarczy "prawidłowe pH", jeśli czas peklowania jest zbyt krótki lub zbyt długi, ani "dobry czas", jeśli stężenie solanki jest poza normą.

Poprawna jest odpowiedź "Partia II", ponieważ to właśnie ta partia (na podstawie danych podanych w zadaniu) ma komplet parametrów mieszczących się w wymaganych zakresach.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów spotykanych w takich zadaniach:

  • "Partia I" – co najmniej jeden parametr znajduje się poza dopuszczalnym zakresem, mimo że inny może wyglądać na poprawny.
  • "Partia III" – błąd zwykle wynika z przekroczenia granicy jednego z przedziałów (np. pH lub stężenia), co automatycznie eliminuje partię.
  • "Partia IV" – analogicznie, niespełnienie choćby jednego wymogu normy oznacza brak zgodności całej partii.

Wskazówka egzaminacyjna: porównując dane z normą, warto robić to systematycznie (najpierw pH dla wszystkich partii, potem czas, potem stężenie) i na końcu sprawdzić, czy wybrana partia przeszła wszystkie trzy "filtry".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
pH to miara kwasowości lub zasadowości środowiska. W technologii żywności kontrola pH pomaga ocenić przebieg procesów (np. dojrzewanie, konserwacja) i bezpieczeństwo produktu. Odchylenia pH mogą wskazywać na nieprawidłowy proces lub ryzyko pogorszenia jakości.
To przedział wartości dopuszczalnych. Oznacza, że wynik musi być nie mniejszy niż 5,7 i nie większy niż 5,8. W praktyce na egzaminie porównujesz wartość z tabeli partii z tym zakresem i odrzucasz partie, które są poniżej lub powyżej.
Norma technologiczna opisuje komplet warunków jakościowych procesu. Spełnienie tylko jednego parametru nie gwarantuje prawidłowego wyrobu, bo inne odchylenie (np. zły czas lub stężenie) może zmienić smak, trwałość lub bezpieczeństwo. Dlatego zgodność wymaga spełnienia wszystkich kryteriów jednocześnie.
Najprościej zastosować "filtry": najpierw zaznacz partie z pH w zakresie, potem z tej grupy zostaw tylko te z czasem w zakresie, a na końcu sprawdź stężenie solanki. Jeśli zostanie jedna partia, to ona spełnia normę. Unikasz wtedy chaotycznego porównywania.
Najczęstsze to pomijanie jednego z warunków, mylenie granic przedziału (czy wartość skrajna jest dopuszczalna) oraz literówki w odczycie danych z tabeli. Często też wybiera się partię z "ładnym" pH, ignorując zbyt krótki lub zbyt długi czas procesu.
W zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych zapis przedziału najczęściej oznacza wartości dopuszczalne wraz z granicami. Jeśli jednak zadanie wprowadza inną zasadę, musi to być wyraźnie dopisane. W razie wątpliwości stosuj standardową interpretację: granice są wliczane.
To informacja, ile składników rozpuszczonych (głównie soli) znajduje się w roztworze w odniesieniu do jego masy lub objętości (zależnie od przyjętej metody). W zadaniu egzaminacyjnym nie liczysz tego od podstaw, tylko sprawdzasz, czy wartość mieści się w wymaganym zakresie normy.
Wtedy, gdy masz ocenić zgodność produktu lub procesu z ustalonymi parametrami (specyfikacją). Na egzaminie oznacza to zwykle pracę na danych: porównujesz wartości z partii z wymaganiami normy i wybierasz jedyną partię spełniającą wszystkie kryteria.
Zadanie "na porównanie" polega na sprawdzeniu, czy podane liczby mieszczą się w przedziałach; nie musisz przeliczać jednostek ani wykonywać złożonych działań. Zadanie "na obliczenia" wymaga wyznaczenia wyniku z danych (np. procentu, masy, dawki), a dopiero potem oceny zgodności.
Ćwicz czytanie tabel i przedziałów oraz pracę "krok po kroku": zaznaczanie spełnionych i niespełnionych warunków. Pomaga robienie krótkiej listy kontrolnej (pH, czas, stężenie) i odhaczanie każdej pozycji dla danej partii. To zmniejsza ryzyko pomyłki.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wymagania normy są spełnione tylko wtedy, gdy jednocześnie pH, czas peklowania oraz stężenie solanki mieszczą się w podanych przedziałach."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii żywności dotyczące pH i kontroli procesów
  • Zasady interpretacji norm/specyfikacji technologicznych w kontroli jakości
  • Ćwiczenia rachunkowe: porównywanie wartości z przedziałami i analiza tabel

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego