KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 26.
Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego podmiotem na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Podmiot na prawach strony" to uczestnik postępowania, któremu przepisy przyznają uprawnienia podobne do strony (np. prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w określonych warunkach). Biegły nie działa na prawach strony – jest osobą powoływaną do wydania opinii jako dowodu.

Pełne wyjaśnienie:

W postępowaniu administracyjnym należy odróżnić stronę oraz podmioty działające na prawach strony od osób, które biorą udział w sprawie wyłącznie w ramach czynności dowodowych lub pomocniczych.

Odpowiedź "biegły." jest poprawna, ponieważ biegły nie jest uczestnikiem postępowania wyposażonym w prawa strony (np. prawo do wnoszenia środków zaskarżenia czy składania wniosków w interesie własnym). Biegły jest powoływany wtedy, gdy do wyjaśnienia okoliczności potrzebne są wiadomości specjalne. Jego zadaniem jest sporządzenie opinii, czyli dostarczenie organowi wiedzy eksperckiej jako elementu materiału dowodowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "prokurator." – w określonych sytuacjach może uczestniczyć w postępowaniu w celu ochrony praworządności i interesu publicznego i korzystać z uprawnień podobnych do strony.
  • "Rzecznik Praw Obywatelskich." – może podejmować działania w sprawach dotyczących ochrony praw i wolności obywatelskich, a w przewidzianych przypadkach działać w postępowaniu z uprawnieniami zbliżonymi do strony.
  • "organizacja społeczna, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi." – organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu, gdy sprawa dotyczy obszaru jej działalności i istnieje uzasadnienie celami statutowymi oraz interesem społecznym.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: podmiot na prawach strony to ktoś, kto wchodzi do postępowania "procesowo" (ma uprawnienia), a biegły występuje "dowodowo" (dostarcza opinię). To rozróżnienie pomaga szybko eliminować odpowiedzi mylące.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To uczestnik postępowania, któremu przepisy przyznają uprawnienia zbliżone do strony (np. może składać wnioski procesowe, brać udział w czynnościach, a czasem zaskarżać rozstrzygnięcia). Nie działa we własnym interesie jak typowa strona, lecz w ramach zadań ustawowych lub interesu publicznego.
Biegły występuje jako środek dowodowy: ma dostarczyć organowi wiadomości specjalnych w formie opinii. Nie ma typowych praw strony (np. nie "prowadzi" sprawy, nie chroni własnego interesu prawnego). Jego rola jest pomocnicza wobec organu i materiału dowodowego.
Prokurator może wchodzić do postępowania, gdy wymaga tego ochrona praworządności lub interesu publicznego. Wtedy bywa traktowany jak uczestnik z uprawnieniami strony (w granicach przewidzianych przepisami), choć nie jest stroną "materialną" w sensie interesu prawnego w sprawie.
Tak, w przewidzianych sytuacjach Rzecznik może podejmować działania w sprawach dotyczących praw i wolności jednostki i uczestniczyć w postępowaniu z uprawnieniami podobnymi do strony. Celem nie jest prywatny interes Rzecznika, tylko ochrona praw obywatelskich i standardów działania administracji.
Gdy sprawa dotyczy zakresu jej działalności oraz istnieje uzasadnienie celami statutowymi i interesem społecznym. Wtedy może uczestniczyć jako podmiot na prawach strony w takim zakresie, w jakim przepisy na to pozwalają. Na egzaminie warto zwracać uwagę na warunek "celów statutowych".
Strona jest związana ze sprawą przez interes prawny lub obowiązek. Podmiot na prawach strony uczestniczy, bo przepisy dają mu taką możliwość dla ochrony interesu publicznego lub praw innych osób (np. prokurator, RPO, organizacja społeczna). To rozróżnienie jest kluczowe w zadaniach testowych.
Mylenie "obecności w postępowaniu" z "prawami strony". Biegły pojawia się w sprawie, by sporządzić opinię, więc łatwo uznać go za uczestnika procesowego. W rzeczywistości jego rola jest dowodowa, a nie "stronna" – nie ma typowych uprawnień do prowadzenia sporu w sprawie.
Najczęściej: udział w postępowaniu, składanie wniosków i wyjaśnień, dostęp do akt, wypowiadanie się co do materiału dowodowego oraz korzystanie ze środków zaskarżenia (w zakresie przewidzianym przepisami). Pytania testowe sprawdzają, kto takie uprawnienia może mieć, a kto nie.
Bo wymagają weryfikacji wszystkich odpowiedzi, a nie znalezienia jednej "pasującej". Dodatkowo działają mechanizmy pośpiechu: mózg wybiera pierwszą odpowiedź brzmiącą wiarygodnie. Dobra strategia to szybkie ustalenie, kto ma funkcję dowodową (np. biegły), a kto procesową (uczestnik z uprawnieniami).
Ucz się w parach pojęć: strona vs uczestnik, dowód vs uprawnienia procesowe. Rób krótkie fiszki: "biegły = opinia", "organizacja społeczna = cele statutowe", "prokurator/RPO = ochrona praworządności/praw". To ułatwia szybkie odpowiedzi w teście.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Biegły nie działa na prawach strony – jest osobą powoływaną do wydania opinii jako dowodu."

Materiały:

  • Tekst Kodeksu postępowania administracyjnego (działy dotyczące stron i uczestników postępowania oraz dowodów)
  • Komentarz lub repetytorium z postępowania administracyjnego dla szkół policealnych/techników
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z administracji publicznej dotyczące statusu strony i uczestników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego