KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 24.
Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy umowa o pracę wygasa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umowa o pracę "wygasa" tylko w ściśle określonych sytuacjach i dzieje się to z mocy prawa, bez oświadczeń woli stron. Przykładem jest śmierć pracownika – wtedy stosunek pracy ustaje automatycznie w dniu zgonu. Pozostałe propozycje opisują "rozwiązanie" umowy, a nie jej wygaśnięcie.

Pełne wyjaśnienie:

W prawie pracy kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć: rozwiązania umowy o pracę oraz wygaśnięcia umowy o pracę.

Wygaśnięcie następuje automatycznie, z mocy prawa, czyli bez składania oświadczeń przez pracownika lub pracodawcę. Jednym z podstawowych, klasycznych przypadków jest sytuacja opisana odpowiedzią: "z dniem śmierci pracownika". W takim zdarzeniu stosunek pracy ustaje w dniu zgonu i nie wymaga to wypowiedzenia ani porozumienia stron.

Pozostałe odpowiedzi są mylące, ponieważ opisują rozwiązanie stosunku pracy, a nie wygaśnięcie:

  • "z dniem zakończenia pracy" – samo "zakończenie pracy" nie jest kategorią prawną wygaśnięcia. Ustanie zatrudnienia musi wynikać z konkretnego trybu (np. wypowiedzenie, porozumienie, upływ terminu) albo z przepisu o wygaśnięciu.
  • "z upływem czasu, na który była zawarta" – to typowy sposób rozwiązania umowy terminowej (ustanie z końcem okresu, na jaki ją zawarto), a nie wygaśnięcie w rozumieniu przepisów o wygaśnięciu.
  • "przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia" – to również rozwiązanie umowy przez wypowiedzenie, czyli tryb oparty o oświadczenie woli i okres wypowiedzenia.

Na egzaminie warto zapamiętać praktyczną wskazówkę: jeśli w odpowiedzi pojawia się wypowiedzenie, okres wypowiedzenia albo upływ czasu umowy, to zazwyczaj dotyczy to rozwiązania. Wygaśnięcie ma charakter wyjątkowy i wynika bezpośrednio z przepisu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wygaśnięcie oznacza, że stosunek pracy kończy się automatycznie z mocy prawa, bez wypowiedzenia i bez porozumienia stron. Dzieje się to tylko w szczególnych przypadkach wskazanych w Kodeksie pracy (np. śmierć pracownika).
Rozwiązanie wymaga działania stron (np. wypowiedzenie, porozumienie) albo upływu terminu umowy. Wygaśnięcie następuje bez oświadczeń woli, automatycznie, gdy wystąpi zdarzenie opisane w przepisach o wygaśnięciu.
Bo w razie śmierci pracownika nie da się kontynuować osobistego świadczenia pracy. Kodeks pracy przewiduje, że wtedy stosunek pracy ustaje w dniu śmierci, czyli bez potrzeby składania wypowiedzeń czy zawierania porozumień.
Nie. Zakończenie umowy terminowej wraz z upływem okresu, na jaki była zawarta, to typowy przypadek rozwiązania umowy (ustanie z końcem terminu). Wygaśnięcie dotyczy innych, wyjątkowych sytuacji z mocy prawa.
Nie. Wypowiedzenie to rozwiązanie umowy poprzez oświadczenie woli jednej ze stron, zwykle z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Wygaśnięcie nie opiera się na oświadczeniach, tylko na zdarzeniu przewidzianym w przepisach.
Gdy wystąpi zdarzenie, które Kodeks pracy kwalifikuje jako wygaśnięcie, czyli takie, które kończy stosunek pracy automatycznie. W praktyce trzeba odróżniać to od trybów rozwiązania (wypowiedzenie, porozumienie, koniec terminu).
Najczęściej myli się wygaśnięcie z rozwiązaniem, zwłaszcza przy umowach terminowych. Uczniowie wybierają "upływ czasu" lub "wypowiedzenie", bo to popularne sposoby zakończenia pracy, ale nie są to przypadki wygaśnięcia.
Szukaj słów "wygasa", "z mocy prawa", "automatycznie" oraz zdarzeń wyjątkowych (np. śmierć). Jeśli w odpowiedziach pojawia się "wypowiedzenie", "okres wypowiedzenia" lub "porozumienie", to zwykle są to tryby rozwiązania, nie wygaśnięcia.
Nie jest to precyzyjny tryb prawny. W prawie pracy ustanie stosunku pracy powinno wynikać z konkretnej podstawy (np. wypowiedzenie, porozumienie, koniec terminu) albo z przepisów o wygaśnięciu. Samo "zakończenie pracy" jest zbyt ogólne.
Ucz się w parach pojęć: wygaśnięcie (automatyczne, wyjątkowe) vs rozwiązanie (oświadczenia woli lub koniec terminu). Pomaga też robienie fiszek z hasłami: "śmierć pracownika = wygaśnięcie", "upływ czasu = rozwiązanie".
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Umowa o pracę "wygasa" tylko w ściśle określonych sytuacjach i dzieje się to z mocy prawa, bez oświadczeń woli stron."

Źródła:

  • Kodeks pracy, Oddział 7 Rozdział II "Wygaśnięcie umowy o pracę", art. 63–67 oraz art. 63¹ § 1, Dz.U. 2025 poz. 277
  • Kodeks pracy, art. 30 § 1 (w szczególności pkt 2 i pkt 4), Dz.U. 2025 poz. 277

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy: dział dotyczący wygaśnięcia umowy o pracę (art. 63–67) oraz art. 30
  • Komentarze/opracowania dydaktyczne z prawa pracy omawiające różnice: rozwiązanie vs wygaśnięcie
  • Zadania testowe z kwalifikacji urzędniczo-administracyjnych dotyczące ustania stosunku pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego