KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 28.
Zgodnie ze schematem układu sterowania przedstawionym na rysunku, w układzie należy zastosować dwa czujniki
Zgodnie ze schematem układu sterowania przedstawionym na rysunku, w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W schemacie widać dwa czujniki doprowadzone do wejść PLC w taki sposób, że po zadziałaniu mają podać sygnał (zamknąć tor) i wystawić poziom aktywny na wejściu.
Dlatego właściwy dobór to czujniki magnetyczne ze stykiem zwiernym (NO), a wersje rozwierne (NC) lub indukcyjne nie spełniają wskazanej funkcji w tym układzie.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest odczytanie funkcji elementów z połączeń, a nie tylko rozpoznanie nazw. Na schemacie układu sterowania dwa czujniki (oznaczone osobno) są włączone do wejść cyfrowych PLC. Z połączeń wynika, że układ oczekuje, aby po zadziałaniu czujnika na odpowiednim wejściu pojawił się stan aktywny (czyli wejście "zobaczy" poprawny sygnał logiczny).

Odpowiedź "magnetyczne NO" jest poprawna, ponieważ:

  • "magnetyczne" odnosi się do czujników wykrywających pole magnetyczne (np. magnes na tłoku siłownika), co jest typowe do detekcji położeń w pneumatyce/hydraulice i wielu układach mechatronicznych,
  • "NO" (styk zwierny) oznacza, że w spoczynku tor jest otwarty, a po zadziałaniu czujnika tor się zamyka i może podać sygnał na wejście PLC zgodnie z założeniem zadania.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "magnetyczne NC" (styk rozwierny) daje logikę odwrotną: w spoczynku sygnał jest "podany", a po zadziałaniu zanika. W wielu aplikacjach ma to sens (np. kontrola przerwy przewodu), ale w tym układzie nie odpowiada sposobowi wykorzystania wejść pokazanych na schemacie.
  • "indukcyjne NO" jest typowe do detekcji metalu. Jeśli obiekt detekcji jest magnesem/położeniem siłownika z magnesem, czujnik indukcyjny nie jest właściwym zamiennikiem funkcjonalnym.
  • "indukcyjne NC" łączy dwa problemy: niewłaściwy typ czujnika do zjawiska (indukcyjny zamiast magnetycznego) oraz odwróconą logikę zadziałania (NC zamiast NO).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, jaki stan wejścia PLC ma wystąpić po zadziałaniu (czy ma się pojawić, czy zaniknąć napięcie/stan logiczny), a dopiero potem dobierz "NO/NC". Następnie sprawdź, czy typ czujnika pasuje do zjawiska (magnes/metal/światło) wynikającego z zastosowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
NO oznacza styk zwierny: w spoczynku obwód jest otwarty, a po zadziałaniu czujnika zamyka się. NC oznacza styk rozwierny: w spoczynku obwód jest zamknięty, a po zadziałaniu się rozłącza. To wpływa na to, czy PLC "widzi" sygnał po zadziałaniu czy w spoczynku.
Prześledź połączenia: sprawdź, czy czujnik po zadziałaniu ma doprowadzić napięcie zasilania do wejścia, czy je odciąć. Jeśli w logice układu oczekuje się "pojawienia sygnału" po zadziałaniu, zwykle stosuje się styk zwierny. Gdy oczekuje się zaniku sygnału, pasuje styk rozwierny.
W siłownikach często znajduje się magnes na tłoku, więc czujnik magnetyczny (np. kontaktronowy) pozwala bezstykowo wykrywać położenia krańcowe bez elementów mechanicznych. To ogranicza zużycie i ułatwia montaż. Czujnik indukcyjny działa inaczej i typowo wykrywa metal w zasięgu pola.
Najczęstszy błąd to wybór "na pamięć" bez analizy, czy sygnał ma się pojawić czy zaniknąć po zadziałaniu. Drugi błąd to pomylenie znaczeń: uznanie, że NO = "normalnie włączony". W praktyce trzeba czytać schemat: skąd jest zasilanie i co dokładnie trafia na wejście PLC.
Zależy od obiektu detekcji. Indukcyjny wykrywa zwykle metal, a magnetyczny reaguje na pole magnetyczne (magnes). Jeśli w aplikacji wykrywasz magnes (np. w siłowniku), indukcyjny nie będzie równoważny. Zamiana ma sens tylko wtedy, gdy zmienia się też element wykrywany i wymagany zasięg.
Najpewniej z dokumentacji sterownika, ale praktycznie można ocenić po schemacie podłączeń: w układach 24 V DC wejścia często są opisane jako aktywowane podaniem +24 V (typowo z czujnikami PNP) lub aktywowane zwarciem do 0 V (typowo z czujnikami NPN). Trzeba też uwzględnić wspólny przewód i sposób zasilania czujnika.
Styk NC często wybiera się, gdy ważna jest diagnostyka przerwy (np. przerwany przewód daje od razu brak sygnału) lub gdy logika bezpieczeństwa wymaga wykrycia uszkodzenia jako stanu niebezpiecznego. W prostych układach sterowania, gdzie sygnał ma się pojawić po zadziałaniu, częściej spotkasz NO.
Oznacza, że oba elementy wejściowe w schemacie mają być tego samego typu i o tej samej logice wyjścia, bo pełnią podobną funkcję (np. dwa punkty detekcji). W odpowiedzi nie wybiera się "mieszanki" typów, tylko wskazuje parę identycznych czujników zgodną z ideą działania układu.
Myśl o obiekcie: magnetyczny używa się, gdy masz magnes (często w siłowniku) i chcesz wykryć położenie bez kontaktu. Indukcyjny używa się do wykrywania elementów metalowych w zasięgu. Jeśli aplikacja nie przewiduje metalu w punkcie detekcji, indukcyjny może nie zadziałać mimo poprawnego podłączenia.
Ćwicz czytanie prostych schematów 24 V DC: zasilanie, wspólny przewód, wejścia PLC i symbole czujników. Utrwal różnice: magnetyczny/indukcyjny/optyczny oraz styk zwierny/rozwierny. Dobrym treningiem jest też rozrysowanie, co dzieje się z napięciem na wejściu PLC w spoczynku i po zadziałaniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • IEC 61131-2:2017, Programmable controllers — Part 2: Requirements and tests (wymagania dla sygnałów I/O sterowników PLC)
  • PN-EN IEC 60947-5-2, Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa — Część 5-2: Łączniki i elementy sterownicze obwodów sterowania — Czujniki zbliżeniowe (wymagania i terminologia)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw automatyki/PLC (tematy: wejścia cyfrowe, czujniki zbliżeniowe, schematy sterowania 24 V DC)
  • Karty katalogowe czujników magnetycznych (kontaktronowych) i indukcyjnych z opisem wyjść (PNP/NPN, NO/NC)
  • Dokumentacje przykładowych sterowników PLC dotyczące podłączania wejść cyfrowych 24 V DC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego