KWALIFIKACJA ROL4 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 6.
Zidentyfikuj chorobę roślin na podstawie poniższej tabeli:
Objawy Roślina
Brązowe plamy na liściach, które z czasem stają się czarne. Roślina zaczyna więdnąć. Pomidor
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Alternarioza u pomidora typowo powoduje brunatne plamy na liściach, które z czasem ciemnieją i przechodzą w nekrozy; silne porażenie ogranicza fotosyntezę i może prowadzić do więdnięcia.
Mączniak prawdziwy daje charakterystyczny biały nalot, rdza tworzy zwykle rdzawe skupienia zarodników, a zgnilizna twardzikowa częściej wiąże się z gniciem tkanek i białą grzybnią.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie podano: brązowe plamy na liściach, które ciemnieją aż do czernienia, a następnie roślina zaczyna więdnąć. Taki zestaw objawów dobrze pasuje do alternariozy pomidora (plamistości liści wywoływanej przez grzyby z rodzaju Alternaria). Plamy mają charakter nekrotyczny: tkanka obumiera, co wizualnie przechodzi od brunatnienia do bardzo ciemnych, czarnych fragmentów. Przy dużym nasileniu porażenia liście przedwcześnie zasychają, a roślina słabnie i może wykazywać więdnięcie (m.in. na skutek stresu i ograniczenia powierzchni asymilacyjnej).

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do opisu?

  • Mączniak prawdziwy kojarzy się przede wszystkim z mączystym, białawym nalotem na liściach i pędach. W pytaniu nie ma informacji o nalocie, tylko o plamach ciemniejących do czerni.
  • Zgnilizna twardzikowa zwykle wiąże się z gniciem tkanek (często u podstawy pędu lub na owocach), występowaniem białej, watowatej grzybni oraz charakterystycznych, twardych struktur przetrwalnikowych. Sam opis "brązowych plam na liściach" jest mniej typowy dla tej jednostki niż dla alternariozy.
  • Rdza najczęściej objawia się pomarańczowymi/rdzawymi skupieniami zarodników (krostkami) na liściach. W pytaniu mowa o plamach, które stają się czarne, bez opisu rdzawych krost czy pylących zarodników.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: gdy w warzywach pojawiają się nekrotyczne plamy liści ciemniejące i postępujące, a roślina wyraźnie słabnie, wśród pierwszych podejrzeń często znajduje się alternarioza. Dodatkowo w realnej uprawie rozstrzygnięcie potwierdza się obserwacją rozkładu objawów na roślinie i warunków sprzyjających infekcji oraz ewentualnie diagnostyką laboratoryjną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Alternarioza pomidora to choroba grzybowa powodująca plamistości liści. Najczęściej widać brunatne plamy, które z czasem ciemnieją i przechodzą w nekrozy, a liście mogą przedwcześnie zasychać. Przy silnym porażeniu roślina słabnie i może sprawiać wrażenie więdnącej.
W alternariozie dominują plamy nekrotyczne (brązowe, później bardzo ciemne), a w mączniaku prawdziwym typowy jest białawy, mączysty nalot na powierzchni liści. Jeśli w opisie nie ma nalotu, a są ciemniejące plamy, mączniak jest mniej prawdopodobny.
Czernienie plam zwykle oznacza postęp nekrozy, czyli obumierania tkanki. W wielu chorobach plamistości liści (w tym alternariozie) uszkodzona tkanka stopniowo zasycha i ciemnieje, co daje wrażenie czarnych plam.
Objawy mogą pojawiać się szybciej, gdy rośliny są osłabione i panują warunki sprzyjające infekcji (np. dłuższe zwilżenie liści, duża wilgotność). W praktyce ogrodniczej kluczowe jest regularne oglądanie najstarszych liści i szybkie reagowanie na pierwsze plamy.
Częsty błąd to kierowanie się jednym słowem z opisu (np. "więdnięcie") i pomijanie reszty objawów. Inny błąd to mylenie plam z nalotem lub krostkami rdzy. Warto analizować: rodzaj zmiany (plama/nalot), kolor, postęp w czasie i część rośliny.
Wskazówką jest informacja o brązowych plamach, które stają się czarne. Rdze zwykle tworzą rdzawo-pomarańczowe, pylące krostki (skupienia zarodników), a nie jednolite czerniejące nekrozy. Dlatego w takim opisie bardziej pasuje plamistość typu alternariozy.
W praktyce zgnilizna twardzikowa częściej kojarzy się z gniciem tkanek, białą grzybnią i porażeniem pędów lub owoców. Same plamy na liściach nie są najbardziej charakterystycznym objawem tej choroby, dlatego przy plamistości liści częściej rozważa się inne jednostki chorobowe.
Pomagają m.in.: przewiewna rozstawa, unikanie długiego zwilżenia liści (np. podlewanie pod roślinę), usuwanie porażonych liści, higiena narzędzi i resztek pożniwnych oraz prawidłowe nawożenie. Profilaktyka zmniejsza presję patogenu i ułatwia utrzymanie zdrowych liści.
Najpierw wypisz kluczowe cechy: typ zmiany (plamy), barwa (brązowe → czarne), skutek (więdnięcie) oraz roślina (pomidor). Potem porównaj te cechy z typowymi "wyróżnikami" chorób: nalot (mączniak), krostki (rdza), gnicie i grzybnia (zgnilizny).
Plamy na liściach mogą powodować różne patogeny (grzybowe i bakteryjne), dlatego w praktyce zwraca się uwagę na wygląd plam (np. nekrotyczne, wodniste, z obwódką), tempo rozwoju i warunki uprawy. W testach liczy się dopasowanie do opisu, a nie sama obecność plam.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że alternarioza u pomidora typowo powoduje brunatne plamy na liściach, które z czasem ciemnieją i przechodzą w nekrozy; silne porażenie ogranicza fotosyntezę i może prowadzić do więdnięcia.

Źródła:

  • EPPO Global Database – Alternaria solani (datasheet/organism page), https://gd.eppo.int/taxon/ALTESO (dostęp: 2026-03-02)
  • UC IPM – Tomato: Early blight (Alternaria) – opis objawów i rozpoznawanie, https://ipm.ucanr.edu/ (wyszukiwanie hasła: "tomato early blight alternaria symptoms") (dostęp: 2026-03-02)
  • Cornell University – Vegetable MD Online: Tomato – Early Blight (Alternaria solani) – symptomy i diagnostyka, https://vegetablemdonline.ppath.cornell.edu/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Katalogi/atlasy chorób roślin warzywnych (pomidor) używane w dydaktyce ogrodniczej
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla upraw warzywnych
  • Opisy chorób i zdjęcia objawów w wiarygodnych bazach doradczych (uniwersytety, instytuty, EPPO)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego