KWALIFIKACJA BPO1 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 7.
Zidentyfikuj, które z poniższych czynników są uważane za fizyczne predyspozycje pracowników do wykonywania określonych zadań.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Predyspozycje fizyczne dotyczą możliwości motorycznych organizmu, czyli m.in. siły i wytrzymałości potrzebnych do wykonywania wysiłku. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do sfery poznawczej (koncentracja, rozwiązywanie problemów) lub społecznej (praca w zespole), a nie do cech fizycznych.

Pełne wyjaśnienie:

W ergonomii i BHP predyspozycje fizyczne rozumie się jako cechy i możliwości organizmu związane ze sprawnością motoryczną i tolerancją obciążenia fizycznego. Do tej grupy zalicza się m.in. siłę mięśniową (zdolność do generowania momentu/siły podczas pracy) oraz wytrzymałość (zdolność do podtrzymania wysiłku w czasie bez nadmiernego spadku sprawności).

Dlaczego "Siła mięśniowa i wytrzymałość" jest poprawne?
Te cechy wprost opisują zdolność do wykonywania zadań wymagających dźwigania, przenoszenia, pracy w wymuszonej pozycji czy powtarzalnych czynności. Są typowymi przykładami wymagań fizycznych stanowiska pracy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Zdolność do skupienia uwagi – to predyspozycja poznawcza/psychiczna. Jest kluczowa np. w pracy operatora, kierowcy czy przy kontroli jakości, ale nie jest cechą fizyczną (motoryczną).
  • Umiejętność rozwiązywania problemów – to kompetencja poznawcza (analiza, wnioskowanie, podejmowanie decyzji). Może wpływać na bezpieczeństwo pracy, lecz nie opisuje sprawności mięśni ani wydolności.
  • Zdolność do pracy w zespole – to predyspozycja społeczna/komunikacyjna. Pomaga w organizacji pracy i redukuje konflikty, ale nie określa możliwości wykonania wysiłku fizycznego.

W praktyce BHP właściwe rozróżnienie tych grup ułatwia: (1) analizę wymagań stanowiska, (2) dobór pracowników lub rotację zadań, (3) planowanie przerw i regeneracji oraz (4) profilaktykę przeciążeń układu mięśniowo-szkieletowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To cechy organizmu związane ze sprawnością motoryczną i tolerancją obciążenia fizycznego, np. siła mięśni, wytrzymałość, koordynacja czy zakres ruchu. W BHP wykorzystuje się je do dopasowania wymagań pracy do możliwości człowieka.
Predyspozycje fizyczne dotyczą ciała i wysiłku (mięśnie, wydolność, ruch). Predyspozycje psychiczne dotyczą procesów poznawczych i emocji (uwaga, pamięć, odporność na stres). Pytaj: "czy to wpływa na wykonanie wysiłku czy na myślenie/decyzje?".
Siła i wytrzymałość opisują możliwości fizjologiczne organizmu (generowanie siły i podtrzymanie wysiłku). Kompetencje zwykle odnoszą się do umiejętności nabytych (np. rozwiązywanie problemów, komunikacja). W testach BHP chodzi o kategorie obciążeń, nie o "miękkie" umiejętności.
Wytrzymałość jest kluczowa przy długotrwałym wysiłku: prace magazynowe, ręczny transport, prace porządkowe, prace w wymuszonej pozycji, powtarzalne czynności w tempie narzuconym. W BHP przekłada się to na planowanie przerw, rotację i ograniczanie przeciążeń.
Nie w sensie klasycznego podziału ergonomicznego. Koncentracja to predyspozycja poznawcza (psychiczna), choć może wpływać na bezpieczeństwo pracy. W pytaniach egzaminacyjnych "fizyczne" zwykle oznacza cechy motoryczne i wydolnościowe, a nie uwagę czy pamięć.
To m.in. umiejętność współpracy, komunikacji, rozwiązywania konfliktów, dzielenia się informacją i przestrzegania ustaleń zespołu. Są ważne dla kultury bezpieczeństwa i organizacji pracy, ale nie opisują możliwości wykonania wysiłku fizycznego.
Częsty błąd to wrzucanie wszystkich cech do jednego worka ("wszystko jest predyspozycją"). Inny błąd to wybór odpowiedzi brzmiącej "ogólnie ważnie w pracy" (np. praca w zespole) zamiast odpowiedzi zgodnej z kategorią: fizyczne vs poznawcze vs społeczne.
Wykorzystuje ją przy analizie obciążenia pracą, doborze środków ograniczających wysiłek (transport pomocniczy, zmiana organizacji), planowaniu rotacji i przerw oraz przy ocenie ryzyka przeciążeń. Celem jest dopasowanie pracy do człowieka, a nie "testowanie sprawności dla zasady".
Są kluczowe tam, gdzie liczy się percepcja i decyzje: prowadzenie pojazdów, obsługa maszyn, praca na wysokości, prace szczególnie niebezpieczne, kontrola jakości. W takich zadaniach uwaga i ocena sytuacji zmniejszają liczbę błędów prowadzących do wypadków.
Najpierw nazwij w głowie kategorię: fizyczne = siła, wytrzymałość, gibkość, koordynacja; poznawcze = uwaga, pamięć, myślenie; społeczne = współpraca, komunikacja. Potem wybierz opcję pasującą wyłącznie do wskazanej kategorii.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Predyspozycje fizyczne dotyczą możliwości motorycznych organizmu, czyli m.in. siły i wytrzymałości potrzebnych do wykonywania wysiłku."

Źródła:

  • ISO 6385:2016, Ergonomics principles in the design of work systems (zasady projektowania pracy pod możliwości człowieka)
  • ISO 26800:2011, Ergonomics — General approach, principles and concepts (pojęcia i kategorie ergonomiczne)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ergonomii pracy (podział obciążeń: fizyczne, psychiczne, społeczne)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące ergonomii i obciążenia układu ruchu
  • Normy i opracowania ergonomiczne opisujące zasady projektowania pracy pod możliwości człowieka

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego