KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 12.
Zidentyfikuj, które z poniższych publikacji są przykładem wydawnictwa zwarte.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydawnictwo zwarte to publikacja wydana jednorazowo (w jednym tomie lub w skończonej liczbie tomów), której treść jest "zamknięta".
Kompendium "Wiedza Powszechna" ma charakter książki/monografii, więc spełnia to kryterium. Kwartalnik i rocznik to wydawnictwa ciągłe, a "Harry Potter" jako seria może wprowadzać w błąd.

Pełne wyjaśnienie:

Wydawnictwo zwarte (monografia) to dokument opublikowany jako całość: ukazuje się jednorazowo lub w z góry ograniczonej liczbie części/tomów. Kluczową cechą jest tzw. "zamkniętość" – publikacja ma skończoną treść i nie jest planowana jako kontynuowana bez końca.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Wiedza Powszechna" – kompendium?
Kompendium jest typowym przykładem książki o charakterze syntetycznym (zbiera wiedzę z wielu dziedzin w jednej publikacji). Taki tytuł kwalifikuje się jako wydawnictwo zwarte, ponieważ czytelnik otrzymuje komplet treści w ramach jednego wydania (lub jasno domkniętego wydania).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Kwartalnik "Nauka i Technika" – kwartalnik to czasopismo, czyli wydawnictwo ciągłe, ukazujące się periodycznie w kolejnych numerach. Z definicji nie ma "z góry" ustalonego końca.
  • Rocznik statystyczny – mimo że rocznik może wyglądać jak "książka", jego istotą jest cykliczność (kolejne roczniki). W praktyce jest to publikacja ciągła/seryjna, bo co roku pojawia się nowe wydanie rocznikowe.
  • "Harry Potter" – seria powieści – słowo "seria" bywa mylące. Seria powieści może być skończona (ma określoną liczbę tomów), ale w pytaniu nie wskazano jednoznacznie konkretnego tomu/monografii, tylko całą serię. W kontekście zadań egzaminacyjnych takie ujęcie najczęściej traktuje się jako pułapkę terminologiczną, bo "seria" kojarzy się z kontynuacją i utrudnia jednoznaczną kwalifikację.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw wypatruj w nazwie typu publikacji słów "kwartalnik", "miesięcznik", "rocznik", "biuletyn" – to mocne sygnały wydawnictwa ciągłego. Jeśli widzisz "kompendium", "podręcznik", "monografia", zwykle chodzi o wydawnictwo zwarte.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydawnictwo zwarte to publikacja wydana jako całość: jednorazowo (np. książka) albo w określonej, skończonej liczbie tomów. Najważniejsze jest to, że treść jest "zamknięta", a dokument nie jest planowany jako ukazujący się bez końca.
Wydawnictwo ciągłe ukazuje się w kolejnych numerach/częściach bez z góry ustalonego zakończenia. Rozpoznasz je po określeniach typu: miesięcznik, kwartalnik, tygodnik, biuletyn czy rocznik (kolejne lata to kolejne wydania).
Kwartalnik to z definicji czasopismo (wydawnictwo periodyczne), więc zalicza się do wydawnictw ciągłych. Książka/monografia ma komplet treści w jednym wydaniu (lub skończonej liczbie tomów) i jest wydawnictwem zwartym.
Choć pojedynczy rocznik wygląda jak "tom książki", jego istotą jest cykliczność: co roku ukazuje się nowy rocznik. W praktyce bibliograficznej traktuje się to jako wydawnictwo ciągłe/seryjne, bo publikacja jest kontynuowana w kolejnych latach.
Nie zawsze da się odpowiedzieć "zawsze". Seria może mieć skończoną liczbę tomów (wtedy całość jest domknięta), ale może też być kontynuowana. W testach często rozstrzygające jest to, czy wskazano konkretny tom (zwarte), czy ogólnie "serię" (mniej jednoznaczne).
Najczęściej są to: podręcznik, monografia, słownik w jednym wydaniu, encyklopedia/kompendium jako pojedyncza publikacja, poradnik, album. Wspólną cechą jest komplet treści w ramach jednego wydania, bez numerów periodycznych.
Częsty błąd to kierowanie się wyglądem ("gruba książka" = zwarte) zamiast cyklicznością. Inny błąd to utożsamienie słowa "seria" z czasopismem. Warto sprawdzać, czy publikacja ma numery/roczniki i czy jest planowana jako kontynuowana.
Kompendium to zwykle książka o charakterze syntetycznym (zestawia informacje w uporządkowanej formie). Nie ma numerów periodycznych i nie ukazuje się cyklicznie jak czasopismo, dlatego najczęściej klasyfikuje się je jako wydawnictwo zwarte.
Pomaga w prawidłowym opisie i klasyfikacji asortymentu, organizacji działów (książki vs czasopisma), komunikacji z klientem oraz w pracy z danymi bibliograficznymi. Ułatwia też zamawianie i ewidencję tytułów o charakterze periodycznym.
Zastosuj prostą procedurę: (1) wyłap słowa typu "kwartalnik/rocznik" → zwykle ciągłe, (2) sprawdź, czy tytuł sugeruje książkę (podręcznik, kompendium) → zwykle zwarte, (3) przy "serii" szukaj, czy wskazano konkretny tom.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Wydawnictwo zwarte to publikacja wydana jednorazowo (w jednym tomie lub w skończonej liczbie tomów), której treść jest "zamknięta"."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wydawnictwo zwarte" – definicja i cechy, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wydawnictwo_zwarte (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Wydawnictwo ciągłe" – charakterystyka publikacji periodycznych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wydawnictwo_ci%C4%85g%C5%82e (dostęp: 2026-02-26)
  • SJP PWN: hasło "kompendium" – znaczenie słowa, https://sjp.pwn.pl/szukaj/kompendium.html (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw bibliografii i bibliotekoznawstwa (działy: rodzaje wydawnictw, opis bibliograficzny)
  • Materiały Biblioteki Narodowej dotyczące katalogowania i typów dokumentów (jeśli dostępne w Twojej szkole)
  • Hasła encyklopedyczne i słowniki terminów bibliologicznych dotyczące wydawnictw zwartych i ciągłych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego