W praktyce technicznej (także w górnictwie podziemnym) trzeba odróżniać prawo od norm. Przepisy prawa powszechnie obowiązują i ich nieprzestrzeganie może skutkować sankcjami. Normy techniczne są natomiast z założenia dokumentami dobrowolnymi: opisują uznane metody, parametry, wymagania jakościowe i sposoby badań.
Poprawne jest stwierdzenie: "Normy są obowiązkowe tylko w przypadku, gdy są wymagane przez prawo." Oznacza to, że norma sama z siebie zwykle nie tworzy obowiązku prawnego, ale może stać się wymagana, gdy przepisy odwołują się do niej wprost albo gdy prawo wymaga spełnienia określonego poziomu bezpieczeństwa, a norma jest przyjętym sposobem wykazania zgodności. W realnych procesach kopalnianych normy bywają też wymagane w dokumentacji technicznej, w procedurach pracodawcy lub w warunkach kontraktu z dostawcą.
Dlaczego pozostałe stwierdzenia są błędne?
- "Normy są dobrowolne i nie muszą być przestrzegane." – pomija sytuacje, gdy norma jest narzucona przez prawo, kontrakt lub regulacje wewnętrzne. Wtedy "dobrowolność" znika w praktyce.
- "Normy są obowiązkowe i muszą być przestrzegane." – to uogólnienie. Obowiązkowe są przepisy prawa, a normy stają się obowiązkowe dopiero w określonych warunkach (np. odesłanie w przepisie, wymaganie w specyfikacji).
- "Normy nie mają wpływu na jakość pracy." – to nieprawda, bo normy często definiują wymagania jakościowe, metody kontroli, tolerancje, zasady badań i odbioru. Wpływają więc na powtarzalność i bezpieczeństwo wykonywania robót.
Wskazówka egzaminacyjna: szukaj w odpowiedziach słów warunkujących typu "w przypadku gdy", "jeżeli", "gdy wymagane". W zagadnieniach o normach najczęściej właśnie takie zastrzeżenie decyduje o poprawności.
