KWALIFIKACJA ELE1 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 29.
Zinterpretuj poniższą tabelę przedstawiającą parametry silnika elektrycznego i zdecyduj, który z parametrów jest nieprawidłowy.
Parametr Wartość
Moc 1500 W
Napięcie znamionowe 230 V
Prąd znamionowy 0,5 A
Sprawność 80%
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Prąd znamionowy" jest nieprawidłowy, bo przy mocy 1500 W i napięciu 230 V prąd musi być wielokrotnie większy niż 0,5 A. Nawet przy idealnym przypadku P≈U·I (bez strat) otrzymuje się ok. 6,5 A, a po uwzględnieniu sprawności 80% prąd jeszcze rośnie. Pozostałe wartości są ze sobą możliwe do pogodzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać parametr nieprawidłowy, sprawdza się spójność danych: moc, napięcie, prąd i sprawność muszą do siebie pasować.

Jeżeli silnik ma moc 1500 W (typowo rozumianą jako moc oddawaną na wale), a jego sprawność wynosi 80%, to moc pobierana z sieci jest większa od mocy użytecznej. W prostym przybliżeniu:

P_wej ≈ P_wyj / η, więc P_wej ≈ 1500 W / 0,8 ≈ 1875 W.

Dla zasilania 230 V prąd wynikający z zależności mocy jest w przybliżeniu:

I ≈ P_wej / U → I ≈ 1875 W / 230 V ≈ 8,15 A.

Nawet gdyby pominąć sprawność i przyjąć P≈U·I, to I ≈ 1500/230 ≈ 6,52 A. W obu podejściach wynik jest wielokrotnie większy niż 0,5 A, więc odpowiedź "Prąd znamionowy" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe opcje nie są "błędem" w tym zestawie?

  • "Moc": 1500 W to typowa wartość spotykana w małych napędach; sama w sobie nie stoi w sprzeczności z 230 V.
  • "Napięcie znamionowe": 230 V jest typową wartością dla zasilania jednofazowego; bez dodatkowych informacji nie można uznać jej za błędną.
  • "Sprawność": 80% jest realną wartością dla wielu silników o mniejszej mocy; nie powoduje sprzeczności, a jedynie wpływa na to, że prąd powinien być większy niż wynikałoby z mocy wyjściowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w tabeli pojawia się moc w watach i napięcie w woltach, szybkie oszacowanie prądu (P/U) pozwala wychwycić "rażąco" zaniżone lub zawyżone wartości, nawet bez kalkulatora.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprościej zrób oszacowanie: I ≈ P/U. Dla 1500 W i 230 V wychodzi ok. 6,5 A (bez strat). Jeśli podano sprawność, policz też moc pobieraną: Pwej ≈ Pwyj/η, a potem dopiero prąd.
Sprawność 80% oznacza, że część energii zamienia się w straty (ciepło, tarcie). Żeby uzyskać tę samą moc użyteczną 1500 W, silnik musi pobrać więcej mocy z sieci, więc typowo rośnie też prąd roboczy.
To napięcie, dla którego producent określił poprawną pracę silnika (warunki znamionowe). Przy innym napięciu mogą zmienić się prąd, moment, nagrzewanie i ryzyko uszkodzenia. W praktyce służy do doboru zasilania i zabezpieczeń.
Podstawą jest P ≈ U·I (dla prostego oszacowania). W prądzie przemiennym bywa potrzebne też uwzględnienie dodatkowych czynników, ale w zadaniach kontrolnych często wystarcza sprawdzenie rzędu wielkości: czy prąd nie jest podejrzanie mały/duży.
Tak. 0,5 A przy 230 V daje ok. 115 W (bo 230×0,5≈115). To dużo mniej niż 1500 W, więc wartości nie mogą jednocześnie być prawdziwe. Takie "szybkie mnożenie" to typowa technika na testach.
To prąd pobierany przez silnik przy warunkach znamionowych (określone napięcie, obciążenie, częstotliwość). Jest kluczowy do doboru zabezpieczeń (wyłączniki, bezpieczniki), przekroju przewodów oraz nastaw elementów ochronnych.
Najczęstsze są: pomijanie sprawności, mylenie mocy wejściowej z wyjściową oraz brak sprawdzenia rzędu wielkości (czy wynik ma sens). W testach warto zawsze zrobić szybkie P/U, żeby wychwycić skrajnie złe liczby.
Najczęściej 230 V kojarzy się z zasilaniem jednofazowym, ale spotyka się też silniki przystosowane do różnych sposobów zasilania. W zadaniach egzaminacyjnych bez dodatkowych danych zwykle traktuje się 230 V jako typowe napięcie sieciowe i sprawdza spójność pozostałych parametrów.
Gdy zadanie dotyczy prądu przemiennego i wymaga dokładniejszej analizy, mogą pojawić się dodatkowe zależności (np. związane z charakterem obciążenia). Jeśli jednak pytanie dotyczy tylko wykrycia oczywistej niespójności, zwykle wystarcza kontrola mocy i sprawności.
Ćwicz odczyt danych: moc, napięcie, prąd, sprawność, prędkość obrotowa. Rozwiązuj krótkie zadania na spójność (P/U, P/η). Dobrą metodą jest robienie oszacowań "w głowie" i sprawdzanie, czy wyniki są realistyczne dla danej mocy.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: ""Prąd znamionowy" jest nieprawidłowy, bo przy mocy 1500 W i napięciu 230 V prąd musi być wielokrotnie większy niż 0,5 A."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Moc elektryczna" – zależności P=U·I oraz opis mocy w obwodach elektrycznych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_elektryczna (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL), "Sprawność" – definicja η jako stosunek mocy użytecznej do pobranej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Sprawno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-28)
  • All About Circuits, "Electric Power" – podstawowe zależności mocy w obwodach (P=VI) i jednostki, https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/electric-power/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik elektrotechniki: moc, prąd, napięcie, sprawność (działy podstawowe)
  • Karty katalogowe silników i interpretacja tabliczki znamionowej
  • Zadania rachunkowe z obwodów prądu przemiennego (poziom podstawowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego