Przekaźnik czasowy (czasówka) to aparat sterowniczy, którego zadaniem jest wprowadzenie zależności czasowej w obwodzie sterowania. Najczęściej spotykaną funkcją w układach z silnikiem jest opóźnione załączenie: po pojawieniu się sygnału sterującego czasówka odmierza nastawiony czas, a dopiero potem zmienia stan swojego styku i umożliwia zasilenie cewki przekaźnika sterującego/stycznika. W efekcie silnik uruchamia się z zaplanowaną zwłoką.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "Aby zapewnić opóźnienie włączenia silnika" – opisuje typowe zastosowanie czasówki w sekwencjach rozruchu, np. aby uruchamiać napędy kolejno, ograniczać jednoczesny pobór prądu lub poczekać na spełnienie warunków procesu (wentylacja, smarowanie, otwarcie zasuwy itp.).
Pozostałe propozycje nie pasują do roli przekaźnika czasowego:
- "Aby zabezpieczyć silnik przed przepięciami" – ochrona przed przepięciami realizowana jest zwykle przez ograniczniki przepięć i właściwą ochronę/koordynację izolacji, a nie przez czasówkę. Czasówka nie jest typowym aparatem ochronnym.
- "Aby kontrolować czas pracy silnika" – czasówka może w pewnych układach odmierzać czas, ale samo sformułowanie sugeruje licznik lub sterowanie pracą przez zadany czas. Bez dodatkowych informacji o funkcji (np. praca przez T i stop) to nie jest najtrafniejsze wyjaśnienie celu użycia czasówki w klasycznym torze załączenia.
- "Aby zwiększyć moc silnika" – elementy sterowania nie zwiększają mocy znamionowej silnika; moc wynika z konstrukcji i parametrów zasilania. Czasówka może jedynie wpływać na moment startu/sekcję sterowania.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz w schemacie przekaźnik czasowy w torze podania sygnału na stycznik, najczęściej chodzi o zwłokę załączenia lub wyłączenia, czyli uporządkowanie sekwencji pracy napędu.
