Współczynnik korelacji rang Spearmana (oznaczany często jako rs lub ρ) mierzy kierunek i siłę zależności monotonicznej między dwiema zmiennymi, opierając się na rangach (pozycjach) obserwacji, a nie na samych wartościach liczbowych. Dzięki temu bywa stosowany m.in. dla danych porządkowych lub wtedy, gdy zależność nie musi być liniowa.
Dla wyniku r = -0,7 interpretacja przebiega w dwóch krokach:
- Kierunek zależności: znak ujemny oznacza, że wyższe wartości (lub wyższe rangi) jednej zmiennej zwykle współwystępują z niższymi wartościami (rangami) drugiej. W praktyce: "im więcej A, tym mniej B" (w sensie tendencji, nie deterministycznej reguły).
- Siła zależności: im bliżej wartości bezwzględnej 1, tym zależność jest silniejsza; im bliżej 0, tym słabsza. Wartość |r| = 0,7 jest w wielu materiałach dydaktycznych klasyfikowana jako silna lub co najmniej dość silna zależność.
Stąd poprawna interpretacja brzmi: "Istnieje silna ujemna korelacja między badanymi zjawiskami."
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Istnieje silna dodatnia korelacja..." jest błędna, ponieważ dodatnia korelacja wymagałaby znaku "+" (wynik dodatni), czyli wspólnego wzrostu rang obu zmiennych.
- "Istnieje słaba dodatnia korelacja..." łączy dwa błędy naraz: kierunek (powinien być ujemny) oraz siłę (0,7 nie wskazuje na słabą zależność).
- "Istnieje słaba ujemna korelacja..." ma poprawny kierunek (ujemny), ale zaniża siłę zależności; przy wartości 0,7 zależność jest zwykle interpretowana jako silna/wyraźna.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw odczytaj znak (kierunek), a dopiero potem wartość bezwzględną (siłę). Nie wyciągaj też wniosku o przyczynowości: korelacja opisuje współwystępowanie, a nie to, że jedno zjawisko powoduje drugie.
