KWALIFIKACJA ROL11 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 1.
Zjawisko dostosowania się oka do oglądania przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Akomodacja to mechanizm ustawiania ostrości: oko zmienia zdolność skupiającą (głównie przez zmianę kształtu soczewki), aby wyraźnie widzieć przedmioty z różnych odległości. Adaptacja dotyczy przystosowania do natężenia światła, adhezja to zjawisko przylegania, a aklimatyzacja odnosi się do przystosowania organizmu do środowiska.

Pełne wyjaśnienie:

Akomodacja to zjawisko fizjologiczne polegające na dostosowaniu układu optycznego oka do wyraźnego widzenia obiektów położonych w różnych odległościach. W praktyce oznacza to zmianę zdolności skupiającej oka tak, aby obraz powstawał ostro na siatkówce. Najczęściej wiąże się to ze zmianą kształtu soczewki (jej krzywizny) kontrolowaną przez aparat rzęskowy.

Odpowiedź "adaptacja" bywa myląca, bo również oznacza "przystosowanie", ale w okulistyce adaptacja dotyczy przede wszystkim przystosowania narządu wzroku do warunków oświetlenia (np. przejście z jasnego do ciemnego miejsca). To inny mechanizm niż ustawianie ostrości na różne odległości.

Odpowiedź "adhezja" odnosi się do zjawiska przylegania/kohezji między powierzchniami lub cząsteczkami i nie opisuje pracy oka ani mechanizmu widzenia. Pojęcie to spotyka się w fizyce, chemii czy w kontekście przylegania tkanek, ale nie jako termin określający nastawianie ostrości.

Odpowiedź "aklimatyzacja" oznacza proces przystosowania całego organizmu do warunków środowiska (np. temperatury, wysokości, wilgotności). To proces ogólnoustrojowy, długotrwały i nie dotyczy bezpośrednio natychmiastowego ustawiania ostrości widzenia.

Wskazówka do nauki: zapamiętaj rozróżnienie: akomodacja = ostrość i odległość, a adaptacja = światło i ciemność. Na egzaminie to jedna z najczęstszych par pojęć mylonych przez zdających.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akomodacja to zdolność oka do ustawiania ostrości na obiekty w różnej odległości. Polega na zmianie mocy optycznej oka (najczęściej przez zmianę kształtu soczewki), tak aby obraz był ostry na siatkówce zarówno z bliska, jak i z daleka.
Akomodacja dotyczy odległości i ustawiania ostrości (zmiana zdolności skupiającej). Adaptacja dotyczy natężenia światła, czyli przystosowania widzenia do jasności lub ciemności. To dwa różne mechanizmy, często mylone na egzaminach.
Choć "adaptacja" oznacza ogólnie przystosowanie, w kontekście narządu wzroku odnosi się głównie do przystosowania do oświetlenia (np. wejście do ciemnego pomieszczenia). Pytanie opisuje zmianę ostrości dla różnych odległości, czyli akomodację.
W akomodacji kluczowe są: soczewka oraz aparat rzęskowy (w tym mięsień rzęskowy i więzadełka). Ich współdziałanie pozwala zmieniać kształt soczewki, a tym samym moc skupiającą układu optycznego oka.
Zasada jest podobna (trzeba ustawić ostrość na siatkówce), ale zakres i mechanika mogą się różnić między gatunkami. W nauce do egzaminu najważniejsze jest rozumienie pojęcia: akomodacja zawsze dotyczy zmiany ostrości dla różnych odległości.
Termin jest przydatny przy opisie funkcji wzroku w badaniu klinicznym, w rozmowie o zaburzeniach widzenia oraz przy ocenie reakcji zwierzęcia na bodźce z bliska i z daleka. Pomaga też poprawnie interpretować podstawowe pojęcia okulistyczne.
Aklimatyzacja to ogólnoustrojowe przystosowanie do warunków środowiska (np. temperatury, wysokości, wilgotności) i zwykle trwa dni lub tygodnie. Pytanie dotyczy szybkiego mechanizmu ustawiania ostrości w oku, więc aklimatyzacja nie pasuje znaczeniowo.
Adhezja to zjawisko przylegania cząsteczek lub powierzchni (np. w fizyce, chemii, biologii materiałów). Nie opisuje procesu widzenia ani regulacji ostrości. W pytaniu chodzi o mechanizm optyczny oka, więc adhezja jest dystraktorem.
Pomaga skojarzenie: akomodacja = odległość (ostrość z bliska i z daleka), a adaptacja = światło (jasno/ciemno). Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa "różne odległości" – to typowa wskazówka na akomodację.
Najczęściej myli się pary pojęć o podobnym brzmieniu (akomodacja/adaptacja) oraz wybiera odpowiedź "na intuicję", bo słowo jest znane z języka potocznego. Warto czytać pytanie pod kątem: czy chodzi o odległość, światło, czy przystosowanie organizmu.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Akomodacja to mechanizm ustawiania ostrości: oko zmienia zdolność skupiającą (głównie przez zmianę kształtu soczewki), aby wyraźnie widzieć przedmioty z różnych odległości."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN (hasło): "akomodacja (w oku)" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/akomodacja;3866888.html (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN (hasło): "adaptacja oka" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/adaptacja;3860821.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik z anatomii i fizjologii zwierząt: rozdział o narządach zmysłów
  • Skrypt/atlas okulistyczny weterynaryjny omawiający budowę i funkcje soczewki
  • Notatki porównujące pojęcia: akomodacja, adaptacja, aklimatyzacja (tabela różnic)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego