KWALIFIKACJA INF1 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 2.
Jak zmienią się parametry toru kablowego, przy zachowaniu jego długości, po zwiększeniu średnicy żyły?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwiększenie średnicy żyły oznacza zwiększenie jej przekroju, więc opór (a tym samym rezystancja pętli dla toru dwuprzewodowego) maleje przy stałej długości. W tym ujęciu pojemność międzyżyłowa traktuje się jako niezależną od średnicy żyły przy niezmienionej długości toru.

Pełne wyjaśnienie:

W torze kablowym z przewodami miedzianymi jednym z kluczowych parametrów jest rezystancja pętli, czyli suma rezystancji dwóch żył tworzących obwód (tor "tam i z powrotem"). Dla przewodnika o stałej długości rezystancja jest opisana zależnością: rośnie z długością i maleje wraz ze wzrostem przekroju. Zwiększenie średnicy żyły powoduje zwiększenie pola przekroju poprzecznego, więc opór jednostkowy maleje, a w konsekwencji rezystancja pętli się zmniejsza.

Drugim parametrem jest pojemność międzyżyłowa (pojemność pary). W praktyce telekomunikacyjnej pojemność pary jest zwykle podawana w danych katalogowych jako wartość na jednostkę długości dla określonej konstrukcji kabla. W tej logice zadania, przy zachowaniu długości toru, przyjmuje się brak zmiany pojemności międzyżyłowej po samej zmianie średnicy żyły.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w kontekście pytania:

  • Stwierdzenie, że "zwiększy się rezystancja pętli" przeczy zależności oporu od przekroju: większy przekrój daje mniejszą rezystancję.
  • Warianty łączące jednoczesny wzrost rezystancji pętli z istotną zmianą pojemności sugerują niepoprawne rozumienie kierunku zmian parametrów lub mieszanie pojęć (rezystancja przewodnika vs. zjawiska pojemnościowe pary).
  • Odpowiedź mówiąca o wzroście pojemności przy spadku rezystancji zawiera poprawny kierunek dla rezystancji, ale w tej konstrukcji zadania pojemność jest traktowana jako niezmienna przy zachowaniu długości toru.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu zmienia się średnica/przekrój żyły i długość jest stała, to najpewniejszą konsekwencją jest zmiana rezystancji. Dla parametrów pojemnościowych często potrzebne są dodatkowe założenia o geometrii i dielektryku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja maleje, gdy średnica rośnie, bo zwiększa się przekrój poprzeczny żyły. Dla przewodnika o stałej długości obowiązuje zależność R ∝ 1/A, a przekrój A rośnie wraz ze średnicą.
Rezystancja pętli to suma rezystancji dwóch żył tworzących obwód (tor "tam" i "z powrotem"). W praktyce mierzy się ją między końcami pary i wykorzystuje m.in. do oceny spadków napięcia i stanu toru miedzianego.
Większy przekrój oznacza większą "powierzchnię" przewodzenia, czyli łatwiejszy przepływ ładunku. Wzór R = ρ·l/A pokazuje, że przy stałej rezystywności i długości, wzrost A powoduje spadek R.
Tak. Pojemność pary zależy od wzajemnego położenia żył i właściwości dielektryka między nimi. W zadaniach egzaminacyjnych często trzeba zwrócić uwagę, czy zmienia się tylko długość, czy także rozstaw żył, izolacja i średnice, bo to wpływa na C.
Klasycznie wyróżnia się parametry pierwotne rozłożone wzdłuż linii: rezystancję R, indukcyjność L, pojemność C oraz konduktancję upływu G. Są one podstawą do opisu tłumienia i zniekształceń sygnału.
Sprawdza się ją podczas pomiarów odbiorczych i diagnostycznych torów miedzianych, np. przy podejrzeniu złych połączeń, korozji styków lub nieprawidłowego doboru przekroju żył. Pomiar pomaga ocenić, czy tor spełnia wymagania eksploatacyjne.
Najczęstszy błąd to intuicyjne uznanie, że "grubszy przewód ma większą rezystancję", bo myli się opór z masą lub "ilością materiału". Drugi błąd to pomijanie faktu, że pytanie dotyczy stałej długości i zmiany tylko jednego parametru.
Tak. Rezystancja rośnie proporcjonalnie do długości: im dłuższy przewód, tym większy opór. W torze dwużyłowym (pętli) efekt jest podwojony, bo prąd płynie dwiema żyłami, a ich rezystancje sumują się.
Pojemność międzyżyłowa opisuje zdolność dwóch żył oddzielonych dielektrykiem do "magazynowania ładunku" (zjawisko pojemnościowe). Rezystancja izolacji dotyczy prądu upływu przez izolację (zjawisko przewodzenia). To inne parametry i mierzy się je innymi metodami.
Powtórz zależności: jak zmienia się R przy zmianie długości i przekroju oraz co oznaczają parametry R, L, C, G. Ćwicz czytanie kart katalogowych kabli i rozumienie pojęć: rezystancja pętli, pojemność pary, tłumienność.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zwiększenie średnicy żyły oznacza zwiększenie jej przekroju, więc opór (a tym samym rezystancja pętli dla toru dwuprzewodowego) maleje przy stałej długości.

Źródła:

  • IEC 60228:2004 (lub nowsza edycja), Conductors of insulated cables – zakres: rezystancja przewodników a przekrój/klasa przewodnika
  • PN-EN 60228 (ed. odpowiadająca IEC 60228), Przewodniki kabli izolowanych – wymagania dotyczące rezystancji żył (tabele rezystancji w funkcji przekroju)
  • Halliday, Resnick, Walker, "Podstawy fizyki" (wydania polskie), rozdział o prądzie i oporze elektrycznym – zależność R = ρ·l/A

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: dział o oporze elektrycznym i rezystywności materiałów
  • Materiały szkoleniowe z teletransmisji: parametry pierwotne i wtórne linii dwuprzewodowej
  • Karty katalogowe kabli telekomunikacyjnych (parametry: rezystancja pętli, pojemność pary)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego