KWALIFIKACJA ROL12 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 10.
Zoonozą jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Toksoplazmoza jest zoonozą, ponieważ człowiek może ulec zakażeniu pasożytem Toxoplasma gondii (m.in. przez kontakt z oocystami z kocich odchodów lub surowe mięso). Afrykański pomór świń, panleukopenia i nosówka to choroby zakaźne zwierząt, które nie są uznawane za zakażające ludzi.

Pełne wyjaśnienie:

Zoonoza to choroba (lub zakażenie), która może być przenoszona między zwierzętami a ludźmi w sposób naturalny. W praktyce technika weterynarii oznacza to m.in. konieczność rozpoznania sytuacji ryzyka, stosowania środków ochrony osobistej oraz przekazywania zaleceń higienicznych opiekunom zwierząt.

Odpowiedź "toksoplazmoza" jest poprawna, ponieważ toksoplazmoza jest wywoływana przez pasożyta Toxoplasma gondii, a człowiek może się nim zakażać. Klasyczne drogi narażenia to kontakt z materiałem zakaźnym pochodzącym od kotów (żywicieli ostatecznych) oraz spożycie niedogotowanego/ surowego mięsa zawierającego cysty. Z punktu widzenia profilaktyki ważne są: higiena rąk, bezpieczne postępowanie z kuwetą oraz unikanie surowego mięsa u osób z grup ryzyka.

Pozostałe odpowiedzi nie spełniają definicji zoonozy:

  • "afrykański pomór świń" (ASF) jest ciężką chorobą wirusową świń domowych i dzików, o dużym znaczeniu epizootycznym i ekonomicznym. Jest jednak uznawany za chorobę niewystępującą u ludzi, więc nie jest zoonozą.
  • "panleukopenia" to zakaźna choroba kotów (feline panleukopenia, parwowirus kotów). Mimo że jest silnie zakaźna dla kotowatych, nie jest typowo uznawana za zakażającą człowieka, więc nie klasyfikuje się jej jako zoonozy.
  • "nosówka" (canine distemper) dotyczy przede wszystkim psowatych i innych mięsożernych. Może szerzyć się w populacjach zwierząt, ale nie jest traktowana jako choroba przenoszona na ludzi.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie brzmi "Zoonozą jest…", najpierw w myślach sprawdź, czy czynnik chorobotwórczy ma udokumentowaną zdolność zakażania człowieka, a dopiero potem analizuj gatunek zwierzęcia i nazwę choroby. To ogranicza typowy błąd polegający na myleniu "zakaźne" z "odzwierzęce".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zoonoza to choroba lub zakażenie, które może przenosić się naturalnie między zwierzętami a ludźmi. W pracy technika weterynarii oznacza to konieczność oceny ryzyka, stosowania higieny rąk, rękawic oraz informowania opiekunów o bezpiecznym postępowaniu ze zwierzęciem i materiałem biologicznym.
Bo człowiek może się zakażać pasożytem Toxoplasma gondii. Do narażenia dochodzi m.in. przez kontakt z oocystami w środowisku (np. przy sprzątaniu kuwety bez higieny) albo przez spożycie niedogotowanego mięsa. Dlatego toksoplazmoza spełnia kryterium choroby odzwierzęcej.
Najczęściej nie przez głaskanie, lecz przez przypadkowe przeniesienie zanieczyszczeń z odchodów do ust (np. po sprzątaniu kuwety bez umycia rąk). Ryzyko zmniejsza regularne czyszczenie kuwety, rękawice jednorazowe i dokładne mycie rąk po kontakcie z kuwetą lub ziemią.
ASF jest groźny dla świń i dzików oraz powoduje duże straty w hodowli, ale nie jest uznawany za chorobę ludzi. Na egzaminie to typowy "podchwytliwy" dystraktor: choroba bardzo poważna epizootycznie, lecz nie zoonotyczna.
Nosówka to choroba wirusowa zwierząt (głównie psowatych i innych mięsożernych) i w praktyce weterynaryjnej nie klasyfikuje się jej jako zakażenia przenoszonego na człowieka. Może szerzyć się wśród zwierząt, ale brak typowego, naturalnego zakażania ludzi.
Choroba zakaźna może szerzyć się w obrębie jednego gatunku lub między gatunkami zwierząt, ale nie musi obejmować człowieka. Zoonoza to szczególny przypadek: zakażenie ma naturalny "most" zwierzę–człowiek. Dlatego nie każda choroba zakaźna zwierząt jest automatycznie zoonozą.
Najczęściej wymienia się kobiety w ciąży (ryzyko dla płodu przy pierwotnym zakażeniu) oraz osoby z obniżoną odpornością. W gabinecie weterynaryjnym warto w takich przypadkach szczególnie podkreślać higienę rąk, bezpieczne sprzątanie kuwety i unikanie surowego mięsa.
Częsty błąd to wybór choroby "głośnej" medialnie (np. ASF) zamiast sprawdzenia, czy dotyczy ludzi. Drugi błąd to mylenie zakaźności wśród zwierząt z zoonotycznością. Pomaga prosta kontrola: "Czy człowiek może się naturalnie tym zarazić?"
Zawsze, gdy istnieje ryzyko zakażenia odzwierzęcego lub kontaktu z materiałem potencjalnie zakaźnym (krew, kał, wydzieliny). Zwiększona bioasekuracja obejmuje m.in. rękawice, dezynfekcję powierzchni, właściwe usuwanie odpadów oraz procedury ograniczające roznoszenie patogenów.
Ucz się zestawami: nazwa choroby → czynnik → gatunki wrażliwe → czy człowiek choruje → główna droga zakażenia. Warto też tworzyć listę "częstych dystraktorów" (choroby ważne u zwierząt, ale nie u ludzi), bo to typowy schemat pytań jednokrotnego wyboru.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Toksoplazmoza jest zoonozą, ponieważ człowiek może ulec zakażeniu pasożytem Toxoplasma gondii (m.in. przez kontakt z oocystami z kocich odchodów lub surowe mięso)."

Źródła:

  • CDC – Toxoplasmosis: https://www.cdc.gov/toxoplasmosis/ (accessed 2026-03-01)
  • EFSA – African swine fever (informacje o chorobie i braku zagrożenia dla ludzi): https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/african-swine-fever (accessed 2026-03-01)
  • Merck Veterinary Manual – Canine Distemper: https://www.merckvetmanual.com/dog-owners/disorders-affecting-multiple-body-systems-of-dogs/canine-distemper (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z chorób zakaźnych i inwazyjnych zwierząt dla technika weterynarii
  • Materiały dydaktyczne o zoonozach i profilaktyce w gabinecie weterynaryjnym
  • Merck Veterinary Manual (hasła o toksoplazmozie, nosówce, panleukopenii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego