KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 22.
Zużycie paliwa przez ciągnik w okresie zimowym jest o 10% większe niż w lecie. O ile wzrośnie koszt paliwa przypadający na 1 mtg pracy, jeżeli zużycie w lecie wynosi 6 litrów na mth, a cena paliwa jest niezmienna i wynosi 4,50 zł za 1 litr?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Latem koszt paliwa na 1 mth wynosi 6 × 4,50 = 27,00 zł.
Zimą zużycie rośnie o 10%, więc 6 × 1,10 = 6,6 l/mth, a koszt: 6,6 × 4,50 = 29,70 zł.
Wzrost kosztu na 1 mth to 29,70 − 27,00 = 2,70 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność przeliczenia wzrostu procentowego zużycia paliwa na wzrost kosztu jednostkowego (zł na 1 motogodzinę pracy). Kluczowe jest to, że cena paliwa jest stała, więc zmienia się tylko ilość zużytego paliwa.

1) Oblicz koszt paliwa w lecie
Zużycie w lecie: 6 l/mth
Cena: 4,50 zł/l
Koszt letni na 1 mth: 6 × 4,50 = 27,00 zł

2) Oblicz zużycie paliwa w zimie
W zimie zużycie jest o 10% większe niż w lecie, czyli należy pomnożyć wartość letnią przez 1,10:
6 × 1,10 = 6,6 l/mth

3) Oblicz koszt paliwa w zimie
Koszt zimowy na 1 mth: 6,6 × 4,50 = 29,70 zł

4) Wyznacz wzrost kosztu
Pytanie brzmi: "o ile wzrośnie koszt paliwa przypadający na 1 mth?", więc liczymy różnicę:
29,70 − 27,00 = 2,70 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź "2,50 zł" może wynikać z nieprawidłowego zaokrąglenia lub pomylenia 10% z inną częścią wartości (np. liczenia 10% od 25 zł zamiast od 27 zł).
  • Odpowiedź "3,40 zł" sugeruje błąd rachunkowy w mnożeniu (np. 6,6 × 4,50) albo liczenie 10% od błędnie wyznaczonego kosztu bazowego.
  • Odpowiedź "3,80 zł" często pojawia się, gdy ktoś błędnie zwiększy zużycie z 6 do 7 litrów (zamiast do 6,6) i policzy różnicę kosztów: 7×4,5 − 6×4,5 = 4,5 zł (albo inne niekonsekwentne przeliczenie).

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o "wzroście o X%" najpierw licz nową wartość (× 1,0X), potem dopiero przelicz na koszt i na końcu policz różnicę, jeśli pytanie dotyczy "o ile wzrośnie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby zwiększyć wartość o 10%, mnożysz ją przez 1,10. Dla 6 l/mth: 6 × 1,10 = 6,6 l/mth. To prostsze i bezpieczniejsze niż osobne liczenie 10% i dodawanie, bo zmniejsza ryzyko pomyłki w zapisie.
Stała cena paliwa oznacza, że koszt zmienia się proporcjonalnie do zużycia. Jeśli zużycie wzrośnie o 10%, to sam koszt paliwa na motogodzinę też wzrośnie o 10%. Nadal trzeba jednak policzyć różnicę w zł, bo o to pyta zadanie.
Koszt na 1 mtg/mth liczysz wzorem: zużycie (l/mth) × cena (zł/l). Dla 6 l/mth i 4,50 zł/l wychodzi 27,00 zł/mth. Potem porównujesz z kosztem po zmianie zużycia.
W pytaniu pada sformułowanie "o ile wzrośnie koszt", czyli oczekiwany jest przyrost (różnica) między zimą a latem. Sam koszt zimowy byłby inną wielkością. Zawsze zwracaj uwagę, czy pytają o wartość końcową, czy o zmianę.
Typowe błędy to: policzenie 10% jako 0,10 litra zamiast 10% z 6 litrów, podanie kosztu zimowego zamiast wzrostu, oraz złe mnożenie liczb dziesiętnych (np. 6,6 × 4,50). Pomaga zapis krok po kroku i kontrola jednostek.
Tak, jeśli cena jednostkowa jest stała, to koszt jest proporcjonalny do zużycia. Wzrost zużycia o 10% oznacza wzrost kosztu o 10%. Uwaga: zadanie może nadal wymagać podania wyniku w zł, czyli policzenia 10% z kosztu bazowego.
Możesz policzyć najpierw koszt letni: 6 × 4,50 = 27,00 zł, a potem wziąć z niego 10%: 27,00 × 0,10 = 2,70 zł. To działa, bo cena jest stała. Na egzaminie ta metoda bywa szybsza, ale wymaga pewności, że pytają o przyrost.
W praktyce zimą zużycie może wzrosnąć m.in. przez gorsze warunki pracy, dłuższe rozgrzewanie silnika, większe opory ruchu lub pracę na niższych biegach. W zadaniu przyjmujesz jednak podany wzrost (10%) i liczysz skutki kosztowe, bez dopowiadania dodatkowych danych.
Motogodzina (mtg/mth) pozwala liczyć koszty na jednostkę pracy maszyny, co ułatwia porównywanie różnych prac i sezonów. Koszt paliwa na motogodzinę jest jednym z podstawowych kosztów zmiennych, obok np. materiałów eksploatacyjnych.
Ćwicz: procenty, mnożenie dziesiętne i interpretację treści ("ile wynosi" vs "o ile wzrośnie"). Rozwiązuj krótkie zadania z kosztami na mtg/mth (paliwo, materiały). Po każdym obliczeniu sprawdzaj sens wyniku: czy przyrost jest mniejszy niż wartość bazowa.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Latem koszt paliwa na 1 mth wynosi 6 × 4,50 = 27,00 zł.Zimą zużycie rośnie o 10%, więc 6 × 1,10 = 6,6 l/mth, a koszt: 6,6 × 4,50 = 29,70 zł.Wzrost kosztu na 1 mth to 29,70 − 27,00 = 2,70 zł."

Materiały:

  • Zadania z matematyki: procenty i obliczenia z liczbami dziesiętnymi
  • Notatki z eksploatacji maszyn rolniczych: pojęcie motogodziny i koszty eksploatacyjne
  • Arkusze ćwiczeń: kalkulacja kosztu jednostkowego (zł/mtg) dla paliwa, olejów i materiałów eksploatacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego