KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 40.
Ile wynosi czas wykonania 40 szt. tarcz, jeżeli: tpz = 0,75 godziny i tj = 0,25 godziny.
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny dotyczący normy czasu na wykonanie jednej sztuki w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
tpz dotyczy całej partii i występuje raz, natomiast tj powtarza się dla każdej sztuki. Dlatego czas wykonania partii: T = tpz + n×tj = 0,75 h + 40×0,25 h = 10,75 h. Po przeliczeniu na minuty: 10,75×60 = 645 min.

Pełne wyjaśnienie:

W produkcji seryjnej rozróżnia się dwa składniki czasu:

  • tpz – czas przygotowawczo-zakończeniowy (np. ustawienie/uzbrojenie stanowiska, przygotowanie narzędzi, zakończenie zadania). Ten czas jest ponoszony jednorazowo dla całej partii.
  • tj – czas jednostkowy, czyli czas wykonania jednej sztuki i powtarza się tyle razy, ile jest sztuk w partii.

Dlatego czas całkowity wykonania partii oblicza się jako sumę czasu stałego i zmiennego:

T = tpz + n × tj

Podstawiamy dane: n = 40 sztuk, tpz = 0,75 h, tj = 0,25 h.

Najpierw wyznaczamy część zależną od liczby sztuk: 40 × 0,25 h = 10 h. Następnie dodajemy czas przygotowawczo-zakończeniowy: 10 h + 0,75 h = 10,75 h.

Konwersja na minuty: 10,75 h × 60 min/h = 645 min.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "600 minut" odpowiada 10 godzinom, czyli uwzględnia tylko 40×tj, a pomija tpz.
  • "240 minut" to 4 godziny – wynik mógłby powstać z nieprawidłowego użycia wzoru (np. dzielenia lub złego przeliczenia) i nie pasuje do danych wejściowych.
  • "780 minut" to 13 godzin – typowy skutek błędnego dodawania lub przeliczania godzin na minuty albo założenia, że tpz jest większe/wykonywane wielokrotnie.

Wskazówka egzaminacyjna: sprawdź, czy wynik ma sens – skoro 0,25 h to 15 min na sztukę, to 40 sztuk daje już 600 min, a po dodaniu przygotowania wynik musi być większy niż 600 min.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas partii liczysz jako sumę czasu jednorazowego i powtarzalnego: T = tpz + n×tj. tpz to przygotowanie i zakończenie (raz na serię), a tj to czas na 1 sztukę (mnożysz przez liczbę sztuk). Na końcu przelicz godziny na minuty.
tpz to czas potrzebny na przygotowanie stanowiska (np. ustawienie, dobór narzędzi, przezbrojenie) oraz zakończenie pracy. Kluczowe jest to, że w typowych zadaniach dla partii produkcyjnej tpz występuje jednorazowo, niezależnie od liczby wykonanych sztuk.
tj to czas wykonania jednej sztuki wyrobu/detalu w danej operacji. W czasie partii jest składnikiem zmiennym: liczysz n×tj, bo ta sama czynność (obróbka, kontrola, itp.) powtarza się dla każdej sztuki w serii.
tpz obejmuje czynności, które nie rosną proporcjonalnie do liczby sztuk (np. ustawienie maszyny). Wykonujesz je przed rozpoczęciem serii i po jej zakończeniu. Gdybyś mnożył tpz przez n, zakładałbyś, że stanowisko przygotowuje się od nowa przed każdą sztuką, co przeczy idei produkcji seryjnej.
Aby przeliczyć godziny na minuty, mnożysz przez 60. Zatem 0,75 h × 60 = 45 min. Częsty błąd to traktowanie 0,75 jako "75 minut", co jest niepoprawne, bo 0,75 to część godziny, a nie liczba minut.
Najczęściej: pominięcie tpz (liczenie tylko n×tj), mnożenie tpz przez n, użycie złego wzoru, oraz błędne przeliczenie godzin na minuty. Pomaga kontrola sensu wyniku: jeśli sama obróbka daje 600 min, wynik nie może wyjść mniejszy.
Ten wzór opisuje normę czasu na jedną sztukę w produkcji seryjnej, bo rozkłada tpz na n sztuk (tpz/n) i dodaje czas jednostkowy tj. Jeśli chcesz czas całej partii, przekształcasz zależność do postaci T = tpz + n×tj.
Zwiększenie partii zmniejsza udział tpz przypadający na jedną sztukę, bo tpz rozkłada się na więcej wyrobów. W praktyce wpływa to na planowanie przezbrojeń i obciążenie maszyn. Trzeba jednak uwzględniać ograniczenia magazynowania i terminy zleceń.
Policz orientacyjnie: tj = 0,25 h to 15 min na sztukę, więc 40 sztuk to 600 min. Ponieważ tpz jest dodatnie, czas całkowity musi być większy niż 600 min. Jeśli wychodzi mniej, prawdopodobnie pominąłeś tpz lub źle przeliczyłeś jednostki.
Technik mechanik używa czasu partii do planowania harmonogramu, obciążenia stanowisk i terminów realizacji. Pozwala to oszacować roboczogodziny, dobrać kolejność zleceń oraz ocenić wpływ przezbrojeń (tpz) na wydajność. To podstawa organizacji procesu wytwarzania.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tpz dotyczy całej partii i występuje raz, natomiast tj powtarza się dla każdej sztuki.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z normowania pracy i organizacji produkcji (czas przygotowawczo-zakończeniowy, czas jednostkowy, normy czasu)
  • Zadania rachunkowe z planowania produkcji seryjnej (czas partii, wydajność, obciążenie stanowiska)
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek (h↔min) i działań na ułamkach dziesiętnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego