KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 8.
W lipcu w borach sosnowych wywiesza się pułapki IBL-1 z feromonem Lymodor (dysparlura) do monitoringu występowania samców
Zdjęcie przedstawia urządzenie zawieszone w lesie sosnowym na wysokości wzroku lub wyżej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pułapka IBL-1 ma uniwersalną konstrukcję, więc o gatunku nie decyduje jej wygląd, lecz zastosowany dyspenser feromonowy.
Dysparlura (feromon Lymodor) jest używana do wabiącego monitoringu samców brudnicy mniszki, której rójka przypada na okres letni (m.in. lipiec).

Pełne wyjaśnienie:

Pułapki feromonowe typu IBL-1 (tzw. "abażur", pułapka lejkowa) są w praktyce leśnej narzędziem monitoringu populacji szkodników – zwłaszcza motyli, których samce można skutecznie zwabiać zapachem feromonu płciowego.

Kluczowe jest rozróżnienie dwóch elementów:

  • Konstrukcja pułapki (daszek, lejek, worek zbiorczy) jest w dużej mierze uniwersalna i sama w sobie nie przesądza o tym, jaki gatunek będzie odławiany.
  • Dyspenser feromonowy (wabik) jest elementem gatunkowo specyficznym. To on naśladuje zapach samicy i ściąga do pułapki samce właściwego gatunku.

W treści zadania podano, że w lipcu w borach sosnowych stosuje się pułapki IBL-1 z feromonem Lymodor (dysparlura). Dysparlura jest kojarzona z monitoringiem brudnicy mniszki, której rójka przypada na okres letni (lipiec–sierpień). Dlatego poprawna jest odpowiedź: "brudnicy mniszki."

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ dotyczą innych gatunków lub innych terminów aktywności, a w praktyce wymagałyby innego feromonu i często innego okna czasowego monitoringu. "Strzygonia choinówki." jest typowo kojarzona z wcześniejszą rójką (wiosną), więc lipiec nie pasuje do typowego terminu obserwacji. "Barczatki sosnówki." także może być odławiana w pułapce o podobnej konstrukcji, ale wymaga dedykowanego wabika; sama informacja o IBL-1 bez właściwego feromonu nie wystarczałaby do jej wskazania. "Poprocha cetyniaka." nie odpowiada wskazanemu zestawieniu (IBL-1 + dysparlura + lipiec) typowemu dla monitoringu brudnicy mniszki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się nazwa feromonu (np. dysparlura) albo precyzyjny miesiąc rójki, traktuj to jako informację rozstrzygającą – pułapka bywa wspólna dla wielu gatunków, a decyduje wabik i fenologia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pułapka lejkowa używana w leśnictwie do monitoringu motyli-szkodników. Ma daszek, lejek i worek zbiorczy, a wewnątrz umieszcza się dyspenser feromonu. Odłowione samce wpadają przez lejek do worka, co pozwala ocenić intensywność rójki.
Bo ta sama konstrukcja pułapki może być używana dla kilku gatunków. O tym, które samce zostaną zwabione, decyduje głównie dyspenser feromonowy (wabik) oraz termin wywieszenia wynikający z fenologii. Bez informacji o feromonie identyfikacja gatunku jest niepewna.
Dysparlura to nazwa feromonu stosowanego jako wabik w pułapkach feromonowych. Jego zadaniem jest naśladowanie zapachu samicy i zwabianie samców właściwego gatunku do pułapki. W zadaniach egzaminacyjnych nazwa feromonu zwykle jest kluczem do rozpoznania szkodnika.
W praktyce monitoring dopasowuje się do terminu rójki, który przypada latem. Dlatego często spotyka się wywieszanie pułapek w lipcu i dalsze kontrole w sezonie rójki. Najważniejsze jest, aby termin i feromon były dobrane do badanego gatunku.
Dyspenser uwalnia w czasie feromon płciowy, który zwabia samce danego gatunku. To on "ustawia" selektywność odłowu, podczas gdy pułapka zapewnia jedynie mechaniczne przechwycenie owada. Na egzaminie warto pamiętać: feromon identyfikuje gatunek, a nie sam kształt pułapki.
Kontrola polega na regularnym oglądaniu worka zbiorczego i liczeniu odłowionych samców. Wyniki zapisuje się, aby uchwycić narastanie i kulminację rójki. Częstotliwość kontroli dobiera się tak, by nie "zgubić" szczytu aktywności i móc wiarygodnie prognozować zagrożenie.
W typowym zastosowaniu odławia przede wszystkim samce, ponieważ feromon naśladuje zapach samicy i działa jak wabik seksualny. Dzięki temu można monitorować liczebność populacji w locie, nawet gdy gąsienice lub inne stadia są trudniejsze do wykrycia w terenie.
Najczęstszy błąd to uznanie, że sama fotografia pułapki wskazuje gatunek. Drugi błąd to pomijanie informacji o feromonie lub miesiącu i wybieranie "najbardziej znanego" szkodnika. W zadaniach tego typu trzeba łączyć: feromon + termin rójki + gatunek.
Pozwala wcześnie ocenić ryzyko wzrostu liczebności szkodnika (gradacji) i zaplanować działania ochronne. Dane z odłowów pomagają określić kulminację rójki oraz trend w kolejnych sezonach. To praktyczne narzędzie decyzji, zanim dojdzie do dużych strat w drzewostanach.
W zadaniach egzaminacyjnych pomocny jest kontekst fenologiczny: brudnica mniszka jest zwykle wiązana z rójką letnią (lipiec–sierpień), a strzygonia choinówka z wcześniejszym okresem (wiosna). Jeśli dodatkowo podano nazwę feromonu, to ona powinna przesądzić o wyborze.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ochrony lasu (monitoring i prognozowanie zagrożeń)
  • Opisy techniczne pułapek feromonowych IBL-1 i zasad ich użytkowania
  • Atlas/kompendium szkodników sosny z informacjami o fenologii i rójce

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego