Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 30.
Pielęgnacja przeciwodleżynowa pacjenta z paraplegią, leżącego w łóżku, powinna polegać m.in. na eliminowaniu ucisku oraz myciu skóry:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Profilaktyka odleżyn wymaga mycia skóry ciepłą wodą i środkiem o pH zbliżonym do fizjologicznego (ok. 5,5), aby nie uszkadzać płaszcza kwasowego. Skórę osusza się przez delikatne przykładanie ręcznika, bez tarcia, a następnie zabezpiecza preparatem nawilżającym/barierowym; talk i wazelina mogą nasilać macerację.

Pełne wyjaśnienie:

W profilaktyce odleżyn kluczowe jest jednoczesne działanie na kilka czynników ryzyka: ucisk, tarcie/mikrourazy oraz stan bariery skórnej. U osoby z paraplegią ryzyko jest szczególnie duże z powodu unieruchomienia i osłabionego czucia, dlatego pielęgnacja skóry musi być delikatna i systematyczna.

  • Mycie ciepłą wodą pomaga skutecznie oczyścić skórę bez nadmiernego wychładzania. Zbyt gorąca woda może przesuszać i uszkadzać naskórek, a sama "letnia" bywa wskazywana jako mniej efektywna w praktyce higienicznej.
  • Środek myjący o pH około 5,5 jest zbliżony do fizjologicznego pH skóry i sprzyja utrzymaniu płaszcza kwasowego. Zbyt kwaśne pH (np. 4,5) lub środki nieprzystosowane do skóry mogą zaburzać barierę ochronną, co zwiększa podatność na podrażnienia.
  • Delikatne osuszanie (przykładanie/tupanie ręcznikiem) minimalizuje ryzyko mikrourazów. Energiczne pocieranie może uszkadzać naskórek, a przy długotrwałym ucisku nawet drobne uszkodzenia ułatwiają rozwój odleżyny.
  • Zabezpieczenie preparatem nawilżającym/barierowym wspiera integralność skóry i ogranicza skutki wilgoci oraz tarcia. W praktyce klinicznej preferuje się produkty przeznaczone do ochrony bariery skórnej, a nie przypadkowe tłuste substancje.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe? Odpowiedzi zawierające talc są błędne, ponieważ puder w warunkach wilgoci może tworzyć grudki, zwiększać tarcie i sprzyjać maceracji skóry. Wariant z energicznym osuszaniem jest niebezpieczny z powodu tarcia i mikrourazów. Z kolei wazelina jest preparatem silnie okluzyjnym, który może utrudniać "oddychanie" skóry i w określonych sytuacjach nasilać problemy związane z wilgocią.

Na egzaminie zwracaj uwagę na trzy stałe elementy higieny przeciwodleżynowej: łagodne mycie (pH), delikatne osuszanie (bez tarcia) i właściwe zabezpieczenie skóry, równolegle z eliminacją ucisku poprzez regularną zmianę pozycji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest odleżyna i dlaczego powstaje u osób leżących?
Odleżyna to uszkodzenie skóry i tkanek powstające głównie przez długotrwały ucisk, który ogranicza ukrwienie. U osób leżących dochodzą tarcie i wilgoć, a przy zaburzeniach czucia (np. paraplegia) pacjent nie sygnalizuje dyskomfortu, więc ryzyko szybko rośnie.
Jakie miejsca ciała są najczęściej zagrożone odleżynami w łóżku?
Najczęściej zagrożone są okolice, gdzie kość jest blisko skóry: kość krzyżowa, pięty, łopatki, łokcie, biodra. W tych punktach ucisk jest największy, a skóra łatwo ulega niedokrwieniu i podrażnieniu, dlatego wymagają częstej obserwacji i odciążania.
Dlaczego w profilaktyce odleżyn zaleca się środki myjące o pH około 5,5?
pH około 5,5 jest zbliżone do fizjologicznego pH skóry i pomaga utrzymać płaszcz kwasowy, który chroni przed podrażnieniem i nadmiernym przesuszeniem. Zbyt agresywne preparaty mogą osłabiać barierę naskórka, co zwiększa podatność na mikrourazy i zakażenia.
Jak prawidłowo osuszać skórę, aby nie zwiększać ryzyka odleżyn?
Skórę należy osuszać delikatnie, przez przykładanie ręcznika lub lekkie "tupanie", bez pocierania. Tarcie może powodować mikrouszkodzenia naskórka, a w połączeniu z uciskiem tworzy warunki do szybkiego pogorszenia stanu skóry w miejscach narażonych.
Czy talk jest dobrym sposobem na zabezpieczenie skóry przed odleżynami?
Nie jest to zalecane. Talk w kontakcie z wilgocią może zbrylać się, zwiększać tarcie i sprzyjać maceracji skóry. Zamiast tego zwykle wybiera się preparaty przeznaczone do pielęgnacji skóry pacjentów niesamodzielnych, np. preparaty barierowe lub nawilżające.
Jakie preparaty są najczęściej stosowane do ochrony skóry w profilaktyce odleżyn?
W praktyce używa się preparatów nawilżających i barierowych, które wspierają integralność skóry oraz chronią przed wilgocią i podrażnieniem. Ważne jest, by dobierać produkty medyczne lub pielęgnacyjne przeznaczone do skóry narażonej na macerację i tarcie, zgodnie z procedurą placówki.
Kiedy trzeba reagować, jeśli pojawi się zaczerwienienie skóry?
Reaguje się od razu, szczególnie gdy zaczerwienienie nie blednie po uciśnięciu. To sygnał, że skóra jest już przeciążona. Należy odciążyć miejsce (zmiana pozycji), wzmocnić pielęgnację, ograniczyć wilgoć i częściej obserwować, a w razie potrzeby zgłosić personelowi.
Jak często zmienia się pozycję pacjenta w profilaktyce odleżyn?
Częstotliwość zależy od stanu pacjenta i zaleceń placówki, ale typową zasadą profilaktyki jest regularne odciążanie miejsc narażonych i planowe zmiany ułożenia. Najważniejsze jest, aby nie dopuszczać do długotrwałego ucisku w tym samym punkcie oraz kontrolować stan skóry.
Dlaczego energiczne pocieranie ręcznikiem jest błędem w profilaktyce odleżyn?
Energiczne tarcie może powodować mikrourazy naskórka i nasilać podrażnienie. Skóra uszkodzona tarciem gorzej znosi ucisk i wilgoć, co przyspiesza rozwój zmian. W profilaktyce odleżyn liczy się delikatność: łagodne mycie i osuszanie bez pocierania.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pielęgnacji przeciwodleżynowej?
Do częstych błędów należą: używanie talku, zbyt energiczne osuszanie, pomijanie nawilżania/zabezpieczenia skóry, zbyt rzadkie odciążanie i brak obserwacji miejsc zagrożonych. W praktyce warto trzymać się schematu: odciążaj, myj łagodnie, osusz delikatnie, zabezpiecz.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że profilaktyka odleżyn wymaga mycia skóry ciepłą wodą i środkiem o pH zbliżonym do fizjologicznego (ok. 5,5), aby nie uszkadzać płaszcza kwasowego.

Źródła:

  • Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline, EPUAP/NPIAP/PPPIA, 2019 (wytyczne międzynarodowe dotyczące profilaktyki i pielęgnacji skóry).
  • National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP) – materiały edukacyjne dotyczące profilaktyki odleżyn/pressure injuries (strona zasobów NPIAP; wymagane doprecyzowanie konkretnej podstrony w weryfikacji lokalnej).

Materiały:

  • Standardy i procedury placówki (DPS/ZOL/oddział) dotyczące profilaktyki odleżyn
  • Wytyczne/algorytmy oceny ryzyka odleżyn (np. skale oceny ryzyka omawiane w kształceniu medycznym)
  • Podręczniki z podstaw pielęgniarstwa i opieki długoterminowej (rozdziały o profilaktyce odleżyn)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego