Odleżyny powstają najczęściej w wyniku długotrwałego ucisku (często także tarcia i sił ścinających), który upośledza ukrwienie tkanek. U osoby unieruchomionej w łóżku szczególnie narażone są okolice wyniosłości kostnych. Dlatego jednym z kluczowych działań opiekuna medycznego jest systematyczna zmiana ułożenia, która zmniejsza czas ciągłego obciążenia tego samego miejsca.
W warunkach egzaminacyjnych, dla pacjenta z wysokim ryzykiem przyjmuje się zmianę pozycji w ciągu dnia co 2 godziny. Taki interwał ma na celu przerwanie ucisku zanim dojdzie do utrwalonych zmian niedokrwiennych. Zmiana pozycji to nie tylko "przekręcenie" chorego, ale też prawidłowe ułożenie, zabezpieczenie przed zsuwaniem, zastosowanie podparć oraz jednoczesna obserwacja skóry.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- 3 godziny – to dłuższy odstęp, który u pacjenta wysokiego ryzyka może być zbyt rzadki, ponieważ nie zapewnia wystarczająco częstego odciążania.
- 4 godziny – przy dużym ryzyku i unieruchomieniu może prowadzić do zbyt długiego utrzymywania ucisku w tych samych okolicach, co zwiększa prawdopodobieństwo uszkodzeń skóry.
- 5 godzin – to odstęp zdecydowanie zbyt długi w profilaktyce u osoby leżącej z wysokim ryzykiem; może sprzyjać rozwojowi zmian, zanim zostaną zauważone.
W praktyce klinicznej częstotliwość bywa dostosowywana do stanu pacjenta, tolerancji pozycji, zastosowanych powierzchni wspierających oraz oceny ryzyka. Na egzaminie jednak ocenia się znajomość podstawowej zasady: częsta, regularna zmiana pozycji u pacjentów najbardziej narażonych.
