KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 10.
Jaką barwą powinno oznaczać się wykonany w postaci taśmy nieizolowany przewód uziemiający punkt gwiazdowy transformatora SN/nn zasilającego sieć TN-C?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "żółto-zieloną", ponieważ kombinacja zielono-żółta jest zarezerwowana dla przewodów ochronnych oraz wszystkich przewodów uziemiających i połączeń wyrównawczych. Nawet gdy uziemienie punktu gwiazdowego pełni też funkcję roboczą, nie oznacza się go na niebiesko.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie TN-C punkt neutralny (gwiazdowy) transformatora SN/nn jest bezpośrednio uziemiony, a w sieci występuje przewód ochronno-neutralny PEN. Taśma (goły przewód) łącząca punkt gwiazdowy z uziomem jest więc elementem układu ochrony przeciwporażeniowej i identyfikacyjnie należy do grupy przewodów uziemiających.

Wymagania dotyczące barw są jednoznaczne: kombinacja zielono-żółta jest przeznaczona dla przewodów ochronnych (PE) oraz wszystkich przewodów uziemiających i połączeń wyrównawczych. Oznaczenie to ma charakter zastrzeżony i nie wolno używać go do innych celów. Dla przewodów nieizolowanych, wykonanych w postaci taśmy, oznaczenie realizuje się w widocznych i dostępnych miejscach (np. w postaci pasków) albo na całej długości.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Jasnoniebieską" – niebieski jest przeznaczony dla przewodu neutralnego N. Taśma uziemiająca nie jest przewodem N, tylko połączeniem z ziemią. Częsty błąd wynika z kojarzenia "punktu neutralnego" z kolorem niebieskim, ale to dotyczy identyfikacji żyły neutralnej, nie uziemienia punktu neutralnego.
  • "Czarną" – czarny bywa stosowany dla przewodów fazowych/roboczych w różnych układach, ale nie służy do oznaczania przewodów ochronnych ani uziemiających. Użycie czarnego zwiększa ryzyko pomylenia uziemienia z przewodem czynnym.
  • "Zieloną" – samo "zielone" oznaczenie nie spełnia wymogu jednoznacznej identyfikacji przewodów ochronnych i uziemiających, dla których przewidziano barwę dwukolorową. W praktyce eksploatacyjnej dwukolorowe oznaczenie ogranicza pomyłki i jest standardem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "uziemiający", "połączenia wyrównawcze" lub "PE/PEN", pierwszym skojarzeniem powinna być barwa żółto-zielona. Kolor jasnoniebieski rezerwuj wyłącznie dla przewodu N.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przewody uziemiające oraz połączenia wyrównawcze oznacza się kombinacją zielono-żółtą. Zasada dotyczy także elementów nieizolowanych (np. taśmy, płaskownika) – wtedy barwy nanosi się w widocznych miejscach. To oznaczenie jest zastrzeżone dla funkcji ochronnych/uziemiających.
Kolor jasnoniebieski jest przeznaczony dla przewodu neutralnego N, czyli żyły przenoszącej prąd roboczy w obwodzie. Przewód uziemiający łączy punkt neutralny z ziemią (uziomem), więc identyfikuje się go jako uziemienie/ochronę, a nie jako N.
TN-C to układ, w którym funkcje przewodu ochronnego i neutralnego są połączone w jednym przewodzie PEN. Punkt neutralny transformatora jest uziemiony, a w sieci nie ma osobnych przewodów PE i N. To wymaga szczególnej dbałości o prawidłowe uziemienia i oznaczenia.
W praktyce przewód PEN musi być rozpoznawalny jako przewód o funkcji ochronnej i neutralnej. Stosuje się oznaczenia wynikające z zasad identyfikacji przewodów: część ochronna kojarzona jest z barwą zielono-żółtą, a neutralna z niebieską. Szczegółowy sposób znakowania zależy od rozwiązania i wykonania przewodu.
Kombinację żółto-zieloną stosuje się dla przewodów ochronnych PE, przewodów uziemiających oraz przewodów połączeń wyrównawczych. Ma to ograniczać ryzyko porażenia i pomyłek serwisowych. Tego oznaczenia nie używa się do przewodów fazowych ani neutralnych.
Dla nieizolowanej taśmy (np. płaskownika) barwy nanosi się w widocznych i dostępnych miejscach – może to być oznaczenie na całej długości albo pasy/odcinki barwne. Cel jest praktyczny: osoba wykonująca prace ma jednoznacznie rozpoznać, że to uziemienie.
Nie. W identyfikacji przewodów ochronnych i uziemiających stosuje się kombinację dwukolorową zielono-żółtą. Sam zielony może prowadzić do niejednoznaczności i nie spełnia wymogu jednoznacznego, zastrzeżonego oznaczenia przewodów związanych z ochroną przeciwporażeniową.
Najczęściej myli się uziemienie punktu neutralnego z przewodem neutralnym i wybiera niebieski. Drugi częsty błąd to traktowanie uziemienia jak "roboczego przewodu" i wybór czarnego. Warto zapamiętać: słowo "uziemienie/PE" praktycznie zawsze prowadzi do żółto-zielonego.
Oznaczenie zmniejsza ryzyko błędnego odłączenia lub podłączenia podczas prac. Uziemienie jest elementem bezpieczeństwa – pomyłka może spowodować zagrożenie porażeniowe lub uszkodzenia. Jednolita identyfikacja przyspiesza też przeglądy, pomiary i odbiory techniczne.
Ucz się przez skojarzenia funkcji: N = jasnoniebieski, uziemienie/PE = żółto-zielony, fazowe = inne barwy zależnie od systemu. Ćwicz na krótkich opisach (np. "taśma uziemiająca", "przewód neutralny") i zawsze rozdzielaj "N" od "połączenia z ziemią".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź "żółto-zieloną", ponieważ kombinacja zielono-żółta jest zarezerwowana dla przewodów ochronnych oraz wszystkich przewodów uziemiających i połączeń wyrównawczych.

Źródła:

  • PN-EN 60446:2010, Identyfikacja przewodów barwami lub oznaczeniami alfanumerycznymi
  • PN-HD 60364-5-51, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Postanowienia wspólne
  • HD 308 S2:2001, Identification of cores in cables and flexible cords (CENELEC)

Materiały:

  • PN-EN 60446:2010 (identyfikacja przewodów barwami i oznaczeniami alfanumerycznymi)
  • PN-HD 60364-5-51 (dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – postanowienia wspólne)
  • Materiały dydaktyczne z ochrony przeciwporażeniowej: układy sieci TN (TN-C, TN-S, TN-C-S)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego