KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 40.
Jaką magistralą sterowany jest układ 24C01 przedstawiony na schemacie?
Ilustracja przedstawia schemat elektroniczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
24C01 to typowa szeregowa pamięć EEPROM z rodziny 24Cxx, która standardowo komunikuje się z układem sterującym po magistrali I2C (linie SDA – dane i SCL – zegar). Pozostałe propozycje dotyczą innych zastosowań: USB to interfejs urządzeń peryferyjnych, M-Bus to system odczytu liczników, a SATA służy do dysków.

Pełne wyjaśnienie:

Układ 24C01 należy do popularnej rodziny pamięci EEPROM oznaczanej jako 24Cxx. Dla tej rodziny charakterystyczny jest interfejs I2C, czyli synchroniczna, dwuliniowa magistrala do komunikacji między układami scalonymi na płytce.

W praktyce rozpoznanie I2C opiera się na tym, że transmisja odbywa się przez:

  • SDA – linię danych (dwukierunkową),
  • SCL – linię zegara.

Dlatego odpowiedź "I2C" jest właściwa: to standardowy sposób sterowania (odczytu i zapisu) dla 24C01.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "USB" – jest interfejsem do podłączania urządzeń peryferyjnych (host–device) i nie jest typową magistralą do bezpośredniej obsługi małych pamięci EEPROM na schemacie urządzenia.
  • "M-Bus" – jest magistralą stosowaną głównie w systemach zdalnego odczytu mediów (np. liczniki). To inny obszar zastosowań i inny standard sygnalizacji niż typowe połączenie pamięci 24Cxx z mikrokontrolerem.
  • "Serial ATA" – jest interfejsem do pamięci masowych (dyski/SSD) i ma zupełnie inną warstwę fizyczną oraz protokół. Nie służy do komunikacji z małą pamięcią EEPROM.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz na schemacie oznaczenie 24Cxx, niemal zawsze należy myśleć o I2C (SDA/SCL). Dla porównania: rodzina 25xx EEPROM zwykle kojarzy się z SPI, a UART dotyczy transmisji asynchronicznej (TX/RX), co nie pasuje do typowej 24C01.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
24C01 to mała, szeregowa pamięć EEPROM z rodziny 24Cxx. Służy do przechowywania danych nieulotnych, np. ustawień urządzenia, identyfikatorów, kalibracji lub konfiguracji, które mają przetrwać wyłączenie zasilania.
Układ 24C01 komunikuje się standardowo przez magistralę I2C. W praktyce oznacza to dwie linie: SDA (dane) i SCL (zegar), z rezystorami podciągającymi do dodatniego napięcia.
I2C zwykle ma linie SDA i SCL oraz wspólną magistralę dla wielu układów. SPI częściej ma MOSI, MISO, SCK i osobne CS dla każdego układu. 24Cxx kojarzy się z I2C, a 25xx często ze SPI.
USB to interfejs do komunikacji urządzeń peryferyjnych z hostem (np. PC). W elektronice wbudowanej pamięć 24C01 podłącza się bezpośrednio do mikrokontrolera na płytce jako EEPROM, a nie jako urządzenie USB wymagające kontrolera i stosu USB.
M-Bus jest spotykany głównie w systemach pomiarowych i zdalnym odczycie liczników. I2C to magistrala wewnątrz urządzenia (między układami scalonymi) używana m.in. do pamięci, czujników i ekspanderów. To inne zastosowania i inna warstwa fizyczna.
Serial ATA (SATA) powstał do komunikacji z pamięcią masową (dyski HDD/SSD) i wymaga odpowiedniej warstwy fizycznej oraz kontrolera. EEPROM 24C01 jest prostym układem na PCB, obsługiwanym bezpośrednio przez peryferium I2C w mikrokontrolerze.
Najważniejsze sygnały to SDA (Serial Data) i SCL (Serial Clock). Często na schemacie widać też rezystory podciągające do zasilania, bo linie I2C pracują zwykle w konfiguracji typu "otwarty dren/kolektor".
Częsty błąd to wybór "USB", bo jest popularne, albo "SATA", bo kojarzy się z pamięcią. Uczniowie mylą też rodziny pamięci (24Cxx vs 25xx) i przez to mylnie przypisują 24C01 do SPI zamiast do I2C.
W typowej implementacji I2C tak: linie SDA i SCL wymagają rezystorów podciągających, ponieważ nadajniki często tylko wymuszają stan niski. Brak podciągania może powodować "zawieszenie" magistrali i brak poprawnej komunikacji.
Najlepiej ćwiczyć kojarzenie rodzin układów z interfejsami (np. 24Cxx–I2C), rozpoznawanie nazw linii na schemacie (SDA/SCL, TX/RX, MOSI/MISO/SCK) oraz typowych zastosowań standardów (USB do peryferiów, SATA do dysków).
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że 24C01 to typowa szeregowa pamięć EEPROM z rodziny 24Cxx, która standardowo komunikuje się z układem sterującym po magistrali I2C (linie SDA – dane i SCL – zegar).

Źródła:

  • Microchip Technology Inc., "24AA01/24LC01B/24FC01" (I2C Serial EEPROM) – datasheet, sekcja "Device Overview / I2C Bus Characteristics" (PDF). URL: https://ww1.microchip.com/downloads/en/DeviceDoc/20001711K.pdf (dostęp 2026-03-02)
  • NXP Semiconductors, "UM10204 I2C-bus specification and user manual", opis protokołu I2C (PDF). URL: https://www.nxp.com/docs/en/user-guide/UM10204.pdf (dostęp 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN), "I²C" – opis magistrali i zastosowań w układach scalonych. URL: https://en.wikipedia.org/wiki/I%C2%B2C (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Dokumentacja (datasheet) pamięci EEPROM z rodziny 24C01/24Cxx
  • Opis i specyfikacja magistrali I<sup>2</sup>C (SDA/SCL, start/stop, adresowanie)
  • Podręczniki podstaw mikrokontrolerów – rozdziały o peryferiach I<sup>2</sup>C

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego