KWALIFIKACJA CHM3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 4.
Jaką najmniejszą pojemność powinien mieć cylinder miarowy, którym można jednorazowo odmierzyć 60,0 cm3 wody?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby jednorazowo odmierzyć 60,0 cm3 wody, pojemność cylindra miarowego musi być co najmniej równa tej objętości. Spośród podanych wartości najmniejsza większa lub równa 60,0 to 100 cm3. 50 i 25 cm3 są za małe, a 250 cm3 jest większy niż potrzebny.
W praktyce wybiera się najbliższy większy zakres.

Pełne wyjaśnienie:

Cylinder miarowy musi umożliwiać jednorazowe odmierzenie zadanej porcji cieczy. To oznacza prosty warunek: pojemność cylindra musi być nie mniejsza niż objętość, którą chcemy odmierzyć (pojemność ≥ 60,0 cm3).

Następnie wybieramy najmniejszą z podanych pojemności, która spełnia ten warunek:

  • 100 cm3 – spełnia warunek, bo 100 ≥ 60,0; jest też najmniejszą wartością z listy, która na to pozwala.
  • 50 cm3 – nie spełnia warunku (50 < 60,0), więc nie da się odmierzyć 60,0 cm3 jednorazowo.
  • 25 cm3 – również nie spełnia warunku (25 < 60,0); tym bardziej nie pozwoli na jednorazowy pomiar 60,0 cm3.
  • 250 cm3 – spełnia warunek (250 ≥ 60,0), ale nie jest najmniejszą pojemnością spełniającą wymaganie, więc odpada przy sformułowaniu "najmniejszą pojemność".

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o doborze przyrządu najpierw sprawdź ograniczenie "jednorazowo" i nierówność (≥), a dopiero potem wybierz minimalną odpowiedź spełniającą warunek. To zapobiega typowemu błędowi wyboru "najbliższej mniejszej" wartości.

Uwaga praktyczna: większa pojemność naczynia nie zawsze oznacza lepszą dokładność, ale w tym pytaniu liczy się wyłącznie możliwość jednorazowego odmierzenia objętości oraz minimalna wymagana pojemność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobierz cylinder tak, aby jego pojemność była nie mniejsza niż wymagana objętość (pojemność ≥ objętość). Jeśli trzeba odmierzyć jednorazowo 60,0 cm3, wybierasz najmniejszy cylinder o pojemności co najmniej 60 cm3, czyli 100 cm3.
Bo 50 cm3 to pojemność mniejsza niż 60 cm3. Nie da się fizycznie nalać i odczytać 60 cm3 w naczyniu, które ma maksymalny zakres 50 cm3. Warunek "jednorazowo" wyklucza odmierzanie w kilku porcjach.
"Jednorazowo" znaczy, że całą objętość trzeba odmierzyć w jednym cyklu, bez dolewania i sumowania kilku odczytów. W praktyce chodzi o to, aby skala cylindra obejmowała całą wymaganą objętość. Dlatego pojemność cylindra musi być co najmniej równa odmierzanej ilości.
W laboratoriach spotyka się cylindry o różnych pojemnościach (np. kilkadziesiąt, sto, kilkaset cm3 i większe). Na egzaminie zwykle nie trzeba znać pełnej listy, tylko umieć dobrać taki zakres, by był najbliższy większy od wymaganej objętości i umożliwiał jeden odczyt.
Nie. Dokładność zależy m.in. od podziałki i klasy szkła, a nie tylko od pojemności. Często cylinder o mniejszym zakresie ma gęstszą podziałkę i ułatwia odczyt. W zadaniach typu "najmniejsza pojemność" wybierasz jednak przede wszystkim minimalny zakres spełniający warunek jednorazowego pomiaru.
cm3 to jednostka objętości, wygodna w pracy z małymi ilościami cieczy w laboratorium. Przy odmierzaniu wody cylinder miarowy pozwala odczytać objętość bez przeliczania na masę. W zadaniu kluczowe jest porównanie liczby 60,0 z pojemnościami naczyń i wybór najmniejszej wartości ≥ 60,0.
W praktyce można byłoby odmierzać w kilku porcjach (np. 25 + 25 + 10 cm3), ale to jest inny tryb pracy i zwiększa ryzyko błędu. W tym typie pytania warunek "jednorazowo" oznacza, że takiego rozwiązania nie wolno przyjąć. Trzeba mieć cylinder o pojemności co najmniej 60 cm3.
Najpierw odrzuć wszystkie wartości mniejsze niż wymagana objętość (tu: mniejsze niż 60,0). Z pozostałych wybierz najmniejszą. To prosta procedura: (1) sprawdź nierówność ≥, (2) wybierz minimum z odpowiedzi spełniających warunek. Dzięki temu nie wybierzesz "najbliższej mniejszej" liczby.
Bo pytanie nie brzmi "jaki cylinder się nada", tylko "jaka najmniejsza pojemność wystarczy". 250 cm3 spełnia warunek pojemności, ale nie jest minimalne: mniejszy cylinder 100 cm3 też umożliwia jednorazowy pomiar 60,0 cm3. Wybór 250 ignoruje kryterium minimalizacji.
Operator często dozuje ciecze (wodę, roztwory, dodatki) do procesów lub kontroli jakości. Umiejętność dobrania właściwego naczynia pomiarowego ogranicza błędy dozowania i poprawia powtarzalność. Na egzaminie sprawdza się tu podstawową kompetencję: dobór narzędzia pomiarowego do wymaganej objętości i warunku "jednorazowo".
info

Około 91% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. łatwe

Eksperci podkreślają: "Aby jednorazowo odmierzyć 60,0 cm3 wody, pojemność cylindra miarowego musi być co najmniej równa tej objętości."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii/technik laboratoryjnych (dział: szkło miarowe i odmierzanie objętości)
  • Instrukcje stanowiskowe w zakładzie dotyczące przygotowania roztworów i dozowania cieczy
  • Ćwiczenia z doboru zakresu pomiarowego dla przyrządów i naczyń miarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego