Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 5



PYTANIE NR 35.
Jaką technikę stosuje się do wykrywania uszkodzeń mechanicznych, takich jak luz w łożyskach, nierówności w wirniku lub niewłaściwe ustawienie maszyny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Analiza wibracji służy do diagnostyki uszkodzeń mechanicznych w maszynach wirujących. Zmiany amplitudy i składu częstotliwości drgań pozwalają wykryć luzy łożysk, niewyważenie wirnika czy niewspółosiowość. Pomiar oporu izolacji dotyczy stanu elektrycznego uzwojeń, a DGA jest typowe dla transformatorów olejowych.

Pełne wyjaśnienie:

Uszkodzenia mechaniczne maszyn wirujących (np. luzy w łożyskach, nierówności/niewyważenie wirnika, niewspółosiowość) zwykle objawiają się zmianą poziomu drgań oraz charakterystycznym rozkładem składowych częstotliwościowych. Dlatego właściwą metodą jest analiza wibracji, wykonywana na podstawie pomiaru drgań (najczęściej akcelerometrem) i dalszej oceny sygnału w dziedzinie czasu oraz częstotliwości.

Dlaczego "Analiza wibracji" jest poprawna?

  • Luzy w łożyskach często zwiększają poziom drgań i wprowadzają dodatkowe składowe lub niestabilność sygnału.
  • Niewyważenie wirnika typowo powoduje wzrost drgań zależnych od prędkości obrotowej, co bywa łatwe do zauważenia w analizie częstotliwości.
  • Niewłaściwe ustawienie (niewspółosiowość) również daje rozpoznawalne wzorce drgań i jest jedną z podstawowych rzeczy weryfikowanych w diagnostyce wibracyjnej.

Dlaczego pozostałe metody nie pasują?

  • "Pomiar oporu izolacji" ocenia stan izolacji elektrycznej uzwojeń i przewodów (zawilgocenie, uszkodzenia izolacji), a nie objawy stricte mechaniczne łożysk czy osiowania.
  • "Analiza widma dźwięku" może wspierać ocenę (hałas bywa skutkiem usterek), ale w praktyce egzaminacyjnej i utrzymaniu ruchu nie jest metodą podstawową do oceny luzów i niewyważenia; jest bardziej podatna na zakłócenia środowiskowe niż pomiary drgań.
  • "Analiza gazu rozpuszczonego w oleju (DGA)" dotyczy diagnostyki urządzeń olejowych (najczęściej transformatorów), gdzie skład gazów wskazuje na zjawiska elektryczne/cieplne. Nie jest typową metodą wykrywania luzu łożysk czy niewspółosiowości w maszynach wirujących.

W praktyce technik elektryk spotyka analizę wibracji podczas przeglądów silników, wentylatorów i pomp: pozwala ona planować serwis (np. wymianę łożysk) zanim dojdzie do awarii i postoju instalacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest analiza wibracji w diagnostyce maszyn?
Analiza wibracji to metoda oceny stanu technicznego maszyny na podstawie pomiaru drgań i ich interpretacji (np. poziomu drgań oraz składowych częstotliwościowych). Stosuje się ją głównie w maszynach wirujących, aby wcześnie wykryć symptomy usterek mechanicznych.
Jakie usterki mechaniczne najczęściej wykrywa się przez drgania?
Najczęściej wykrywa się m.in. niewyważenie wirnika, niewspółosiowość wałów, luzy mechaniczne i problemy z łożyskami. Usterki te zmieniają charakter drgań (poziom i "wzorzec" sygnału), dzięki czemu można je zauważyć zanim dojdzie do uszkodzenia wtórnego.
Dlaczego pomiar oporu izolacji nie wykryje luzu w łożysku?
Pomiar oporu izolacji dotyczy części elektrycznej (izolacji uzwojeń, kabli, wilgoci, zabrudzeń) i nie opisuje bezpośrednio zjawisk mechanicznych. Luz w łożysku wpływa przede wszystkim na ruch, tarcie i drgania, więc typowo wykrywa się go metodami wibracyjnymi lub oględzinami.
Czy analiza dźwięku może zastąpić analizę wibracji?
Zwykle nie. Dźwięk bywa pomocny jako sygnał wstępny (np. nietypowy hałas), ale jest mocno zależny od akustyki otoczenia i hałasu tła. Analiza wibracji jest bardziej powtarzalna, mierzalna i standardowo stosowana w diagnostyce maszyn wirujących.
Co oznacza skrót DGA i gdzie się go stosuje?
DGA to analiza gazów rozpuszczonych w oleju. Najczęściej kojarzy się ją z diagnostyką urządzeń olejowych, szczególnie transformatorów, gdzie skład gazów może wskazywać na przegrzewanie lub wyładowania. Nie jest to podstawowa metoda oceny usterek łożysk czy osiowania w silnikach.
Jakim czujnikiem mierzy się drgania w analizie wibracji?
W praktyce bardzo często używa się akcelerometru (czujnika przyspieszeń drgań), który montuje się na obudowie łożyskowej lub w wybranym punkcie maszyny. Z takiego sygnału można wyznaczać parametry drgań i wykonywać analizę w dziedzinie częstotliwości.
Jakie są typowe objawy niewyważenia wirnika w sygnale drgań?
Niewyważenie zwykle powoduje wzrost drgań związanych z ruchem obrotowym i stabilny, powtarzalny charakter drgań rosnący wraz z prędkością. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest skojarzenie: niewyważenie → wzrost drgań i potrzeba wyważenia/serwisu mechanicznego.
Kiedy w praktyce wykonuje się analizę wibracji silników i pomp?
Wykonuje się ją podczas przeglądów okresowych, po remontach (np. wymianie łożysk, sprzęgła), po ponownym posadowieniu lub osiowaniu, a także gdy pojawiają się niepokojące objawy: hałas, wzrost temperatury łożysk, spadek sprawności lub częste wyzwalanie zabezpieczeń.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o metody diagnostyki?
Częsty błąd to mylenie diagnostyki elektrycznej z mechaniczną: np. wybór pomiaru izolacji przy opisie luzów łożysk. Drugi błąd to przypisywanie metod "energetycznych" (jak DGA) do każdej maszyny. Warto zawsze dopasować metodę do rodzaju objawu: mechaniczny vs elektryczny.
Jak się uczyć do pytań o diagnostykę maszyn wirujących na egzamin?
Najlepiej zrobić mapę skojarzeń: objaw → prawdopodobna przyczyna → metoda pomiaru. Dla usterek mechanicznych (łożyska, niewyważenie, niewspółosiowość) kluczowe są drgania i oględziny. Dla usterek elektrycznych (izolacja, zwarcia) kluczowe są pomiary rezystancji/izolacji i próby elektryczne.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Analiza wibracji służy do diagnostyki uszkodzeń mechanicznych w maszynach wirujących."

Źródła:

  • ISO 20816-1:2016, Mechanical vibration — Measurement and evaluation of machine vibration — Part 1: General guidelines
  • ISO 13373-1:2002, Condition monitoring and diagnostics of machines — Vibration condition monitoring — Part 1: General procedures

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki maszyn wirujących (drgania, łożyska, osiowanie)
  • Instrukcje producentów analizatorów drgań i czujników przyspieszeń (akcelerometrów)
  • Dokumenty normalizacyjne dotyczące pomiarów i oceny drgań maszyn (np. ISO 20816, ISO 13373)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego