KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 33.
Typ uszkodzenia Objawy
Uszkodzenie łożysk Nadmierna wibracja, hałas
Uszkodzenie wirnika Niemożność uruchomienia, spadek wydajności
Na podstawie powyższej tabeli, określ, jaki typ uszkodzenia najprawdopodobniej wystąpił, jeśli silnik elektryczny wydaje głośne dźwięki podczas pracy i drży.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Uszkodzenie łożysk" jest najtrafniejsze, ponieważ typowymi objawami zużycia lub uszkodzenia łożysk są nadmierne wibracje i hałas podczas pracy. W tabeli te symptomy są przypisane właśnie do łożysk, więc przy głośnych dźwiękach i drżeniu silnika wybiera się tę diagnozę.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku elektrycznym objawy mechaniczne i elektryczne często da się wstępnie rozróżnić po tym, co dokładnie obserwujemy w czasie pracy. Jeśli pojawiają się głośne dźwięki (szum, tarcie, "wycie") oraz wyraźne drgania, bardzo częstą przyczyną są elementy odpowiedzialne za prowadzenie części wirującej, czyli łożyska.

Odpowiedź "Uszkodzenie łożysk" wynika bezpośrednio z tabeli: wiersz dotyczący łożysk łączy je z objawami "nadmierna wibracja, hałas". Taka usterka może być związana m.in. ze zużyciem bieżni, zanieczyszczeniem, niewłaściwym smarowaniem lub rozluźnieniem osadzenia, a wspólnym skutkiem bywa pogorszenie płynności obrotu i wzrost drgań.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu w tabeli:

  • "Uszkodzenie wirnika" w tabeli wiąże się z "niemożnością uruchomienia, spadkiem wydajności". Sam hałas i drżenie mogą się zdarzyć przy wielu problemach, ale w tej tabeli nie są wskazane jako kluczowe dla wirnika.
  • "Uszkodzenie stojana" nie jest ujęte w tabeli. W praktyce usterki stojana/izolacji częściej kojarzą się z objawami elektrycznymi (np. nagrzewanie, zadziałanie zabezpieczeń, zapach przegrzania), a nie typowym "mechanicznym" hałasem łożyskowym.
  • "Uszkodzenie uzwojenia" również sugeruje problem elektryczny. Bez dodatkowych symptomów (np. prądów, temperatury, spadku rezystancji izolacji) nie jest to najlepsze dopasowanie do pary: hałas + wibracje.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z tabelą diagnostyczną kluczowe jest dokładne dopasowanie objawów do wpisu w tabeli. Dopiero gdy tabela nie obejmuje danej usterki, warto przechodzić na wiedzę ogólną i szukać najbardziej prawdopodobnych przyczyn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej wskazują na problem mechaniczny części wirującej, zwłaszcza łożysk (zużycie, brak smaru, zanieczyszczenia). Mogą też wynikać z niewyważenia lub niewspółosiowości, ale w prostych zadaniach egzaminacyjnych hałas + drgania zwykle prowadzą do rozpoznania usterki łożysk.
Gdy bieżnie i elementy toczne są zużyte lub źle nasmarowane, rosną tarcie i luzy. To generuje drgania oraz dźwięki o charakterze szumu, chrobotania lub "wycia". W skrajnych przypadkach pojawia się ocieranie i szybki wzrost temperatury w okolicy opraw łożysk.
Łożyska dają głównie objawy mechaniczne: hałas, drgania, czasem nierówną pracę. Uzwojenie częściej objawia się elektrycznie: przegrzewaniem, spadkiem rezystancji izolacji, zadziałaniem zabezpieczeń lub zapachem przegrzania. Na egzaminie szukaj, czy opis mówi o dźwiękach i wibracjach czy o prądach i temperaturze.
Gdy silnik ma problem z rozruchem, nie może wystartować, traci moment, ma wyraźny spadek wydajności lub pracuje nierówno pod obciążeniem. W zadaniach tabelarycznych takie objawy są często przypisane do wirnika. Sam hałas bez informacji o rozruchu bywa niewystarczający do wskazania wirnika.
Do typowych symptomów należą: nadmierne drgania, nietypowy hałas, ocieranie, wzrost temperatury w rejonie łożysk, a także luzy i niewspółosiowość. W praktyce przy takich objawach wykonuje się oględziny, kontrolę smarowania oraz pomiar drgań, zanim podejmie się decyzję o demontażu.
Nie zawsze. Hałas może wynikać z łożysk, wentylatora, niewyważenia, poluzowanych mocowań lub elementów obudowy. W testach egzaminacyjnych często upraszcza się sytuację, podając zestaw objawów (np. hałas + wibracje) i prosząc o wskazanie najbardziej typowej przyczyny.
Najpierw wypisz z treści dokładne objawy (np. "głośne dźwięki" i "drżenie"). Następnie znajdź w tabeli wiersz z najbardziej zgodnym zestawem symptomów. Dopiero potem porównaj odpowiedzi. Taka kolejność ogranicza błąd pochopnego wyboru opcji, która tylko częściowo pasuje.
W praktyce stosuje się m.in. ocenę temperatury opraw łożysk, analizę drgań (wibrodiagnostyka), nasłuch (np. stetoskop techniczny) oraz kontrolę luzów. Na poziomie kwalifikacji elektryka ważne jest też bezpieczne wyłączenie i zabezpieczenie napędu przed kontrolą mechaniki.
Bo brzmią jak "poważne" elementy elektryczne i mogą przyciągać uwagę. Jeśli jednak treść opisuje typowo mechaniczne symptomy (hałas, wibracje), to wybór usterki elektrycznej jest często efektem skojarzenia, a nie dopasowania do objawów. W zadaniach z tabelą kluczowy jest wskazany zestaw symptomów.
Najczęstsze to: czytanie tylko jednego objawu zamiast całego opisu, wybór odpowiedzi "na intuicję" bez sprawdzenia tabeli oraz mylenie usterek mechanicznych z elektrycznymi. Pomaga prosta metoda: podkreśl objawy, dopasuj w tabeli, a dopiero potem wybierz odpowiedź.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: ""Uszkodzenie łożysk" jest najtrafniejsze, ponieważ typowymi objawami zużycia lub uszkodzenia łożysk są nadmierne wibracje i hałas podczas pracy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki maszyn elektrycznych (rozdziały o uszkodzeniach mechanicznych)
  • Instrukcje eksploatacji i DTR silników (sekcje: typowe usterki i objawy)
  • Notatki własne: mapa "objaw → możliwa przyczyna" dla silników klatkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego