KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 14.
Jaką wiertarkę przedstawiono na rysunku?
Rysunek techniczny przedstawia stacjonarną maszynę do obróbki skrawaniem o układzie pionowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiertarka współrzędnościowa ma pojedyncze, pionowe wrzeciono oraz precyzyjny stół umożliwiający dokładne pozycjonowanie w osiach X-Y. Na rysunku nie widać ani ramienia promieniowego, ani głowicy z wieloma wrzecionami, więc nie jest to wiertarka promieniowa ani wielowrzecionowa.

Pełne wyjaśnienie:

Wiertarka współrzędnościowa służy do wykonywania otworów w ściśle określonych współrzędnych (bez trasowania). Jej typowe cechy konstrukcyjne to: pojedyncze wrzeciono w układzie pionowym oraz precyzyjny stół umożliwiający dokładne ustawienie przedmiotu w osiach X-Y (często z mechanizmami nastawczymi, podziałkami lub odczytem cyfrowym).

Na przedstawionej maszynie widać właśnie taki zestaw cech: zwarta, sztywna konstrukcja pionowa, jedno wrzeciono wysuwające się z wrzeciennika oraz prostokątny stół z rowkami teowymi i elementami sterowania/pozycjonowania. Taki układ odpowiada wiertarce współrzędnościowej, stosowanej m.in. w narzędziowniach do precyzyjnych prac.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "promieniową." – wiertarka promieniowa musi mieć charakterystyczne ramię promieniowe (wysięgnik) obracające się wokół kolumny oraz głowicę przemieszczaną po ramieniu. Brak takiego ramienia wyklucza ten typ.
  • "wielowrzecionową." – wyróżnikiem jest głowica z wieloma wrzecionami (co najmniej dwa) do jednoczesnego wiercenia wielu otworów. Skoro widoczne jest tylko jedno wrzeciono, nie jest to odmiana wielowrzecionowa.
  • "karuzelową." – to określenie wiąże się z innym typem obrabiarki/układu (np. dużym stołem obrotowym "karuzelą"), którego tu nie widać. Pokazany stół jest klasyczny, prostokątny i służy do pozycjonowania.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu wiertarek szukaj najpierw cechy rozstrzygającej: ramię (promieniowa) albo liczbę wrzecion (wielowrzecionowa). Jeśli jest jedno wrzeciono i precyzyjny stół X-Y, najczęściej chodzi o wiertarkę współrzędnościową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wiertarka współrzędnościowa to precyzyjna wiertarka (zwykle pionowa) przeznaczona do wykonywania otworów w ściśle określonych współrzędnych. Kluczowe cechy to pojedyncze wrzeciono oraz stół umożliwiający dokładne pozycjonowanie w osiach X-Y (np. mechanizmy nastawcze, podziałki, odczyt).
Szukaj połączenia: jedno pionowe wrzeciono + precyzyjny stół (często z rowkami teowymi i elementami regulacji/posuwów stołu). Konstrukcja bywa zwarta i sztywna, bez ramienia wysięgnikowego. To odróżnia ją od promieniowej i wielowrzecionowej.
Jej zadaniem jest jednoczesne wiercenie wielu otworów, dlatego ma głowicę z wieloma wrzecionami (co najmniej dwa). Pojedyncze wrzeciono nie realizuje funkcji równoczesnej obróbki kilku otworów, więc taki układ konstrukcyjnie wskazuje na inny typ wiertarki.
Najbardziej charakterystyczne jest ramię promieniowe (wysięgnik) obracające się wokół kolumny oraz głowica, która może przesuwać się wzdłuż ramienia. Taki układ pozwala obrabiać duże i ciężkie detale bez ich częstego przestawiania.
Najczęściej w narzędziowniach i działach utrzymania ruchu, gdy trzeba wykonać otwory z dużą dokładnością położenia (np. w płytach montażowych, przyrządach, matrycach). Ułatwiają pracę zgodnie z rysunkiem technicznym, często bez trasowania.
Częsty błąd to ocenianie "na oko" po masywności maszyny i mylenie jej z wielowrzecionową. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić cechę rozstrzygającą: liczbę wrzecion oraz obecność ramienia promieniowego. To najszybciej eliminuje złe typy.
Nie zawsze. Rowki teowe są spotykane w wielu obrabiarkach, bo ułatwiają mocowanie. O współrzędnościowej decyduje raczej precyzyjne pozycjonowanie stołu w osiach X-Y (mechanizmy nastawcze, podziałki, odczyt) oraz fakt, że maszyna ma zwykle pojedyncze wrzeciono.
Obie mogą mieć stół X-Y, ale wiertarka współrzędnościowa jest ukierunkowana na wiercenie i dokładność położenia otworów, zwykle z pojedynczym wrzecionem i osprzętem typowym do wiercenia. Frezarka jest przystosowana do obróbki frezowaniem, ma inne możliwości i oprzyrządowanie.
Gdy liczy się wydajność i trzeba wykonać wiele otworów w jednym cyklu (produkcja seryjna lub masowa, elementy z powtarzalnym układem otworów). Wiertarka współrzędnościowa jest lepsza, gdy priorytetem jest dokładne położenie otworów i praca jednostkowa/narzędziowa.
Najpierw wypisz w głowie cechy widoczne na rysunku: liczba wrzecion, obecność ramienia, typ stołu i mechanizmy posuwu. Potem dopasuj je do definicji typów obrabiarek. Ta metoda zmniejsza ryzyko wyboru "z przyzwyczajenia" i działa nawet przy podobnych konstrukcjach.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Wiertarka współrzędnościowa ma pojedyncze, pionowe wrzeciono oraz precyzyjny stół umożliwiający dokładne pozycjonowanie w osiach X-Y."

Źródła:

  • Opis ilustracji w zadaniu (zweryfikowane cechy: pojedyncze wrzeciono, precyzyjny stół, brak ramienia promieniowego i brak głowicy wielowrzecionowej) – materiał egzaminacyjny

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z działu: obrabiarki skrawające – budowa i klasyfikacja
  • Atlas/album obrabiarek (zdjęcia i rysunki typowych wiertarek)
  • Materiały dydaktyczne z narzędziowni: pozycjonowanie X-Y i odczyt podziałek/DRO

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego