KWALIFIKACJA EKA1 - PRÓBNY

PYTANIE NR 11.
Art. 143. Jeżeli ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, nie zostało ustalone, zarówno dziecko, jak i matka dochodzić mogą roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem tylko jednocześnie z dochodzeniem ojcostwa."

Z zamieszczonego fragmentu artykułu 143 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że dziecko i matka mogą dochodzić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z art. 143 KRiO wynika zasada jednoczesności: gdy ojcostwo mężczyzny niebędącego mężem matki nie jest ustalone, dziecko i matka mogą dochodzić roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem tylko razem z żądaniem ustalenia ojcostwa. Samo żądanie świadczeń bez ustalenia ojcostwa nie spełnia tego warunku.

Pełne wyjaśnienie:

Przepis art. 143 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego reguluje sytuację, w której ojcostwo mężczyzny, który nie jest mężem matki, nie zostało ustalone. W takim przypadku ustawodawca wprowadza zasadę jednoczesności dochodzenia roszczeń.

Sformułowanie "tylko jednocześnie z dochodzeniem ustalenia ojcostwa" oznacza, że roszczenia majątkowe wynikające z ojcostwa (np. alimenty dla dziecka, a po stronie matki także roszczenia dotyczące kosztów związanych z porodem i połogiem) nie powinny być dochodzone jako odrębna, samodzielna sprawa, jeśli ojcostwo nie jest jeszcze formalnie ustalone. W praktyce powództwo powinno obejmować dwa elementy: żądanie ustalenia ojcostwa oraz żądanie świadczeń majątkowych wynikających z tego ustalenia.

Odpowiedź "roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem tylko z jednoczesnym dochodzeniem ustalenia ojcostwa" jest poprawna, ponieważ dokładnie odtwarza warunek z przepisu: roszczenia majątkowe są dopuszczalne wyłącznie przy łącznym dochodzeniu ustalenia ojcostwa.

Pozostałe odpowiedzi są niepełne albo pomijają kluczowy warunek:

  • "roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem" – sugeruje możliwość dochodzenia samych roszczeń majątkowych, bez wymogu jednoczesnego ustalenia ojcostwa, co stoi w sprzeczności z frazą "tylko jednocześnie".
  • "jedynie roszczeń majątkowych związanych z ojcostwem" – dodatkowo może błędnie sugerować ograniczenie wyłącznie do roszczeń majątkowych, bez wskazania koniecznego powiązania z ustaleniem ojcostwa.
  • "ustalenia ojcostwa" – pomija część dotyczącą roszczeń majątkowych, a pytanie dotyczy właśnie wniosku o to, co mogą dochodzić dziecko i matka na podstawie cytowanego fragmentu.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: brak ustalonego ojcostwa = roszczenia majątkowe razem z ustaleniem. Dopiero gdy ojcostwo jest już ustalone, roszczenia majątkowe mogą być rozpatrywane w oderwaniu od samego ustalenia (w zależności od stanu sprawy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza wymóg, aby roszczenia majątkowe wynikające z ojcostwa (np. alimenty, określone koszty po stronie matki) były dochodzone razem z żądaniem ustalenia ojcostwa. Gdy ojcostwo nie jest ustalone, nie składa się skutecznie samego pozwu tylko o świadczenia majątkowe.
Bo w tej sytuacji brak jest formalnej podstawy do przypisania obowiązku świadczeń konkretnej osobie. Art. 143 KRiO wiąże roszczenia majątkowe z postępowaniem o ustalenie ojcostwa, aby najpierw rozstrzygnąć status ojca, a dopiero potem wynikające z tego konsekwencje finansowe.
To świadczenia pieniężne wynikające z faktu bycia ojcem, w szczególności alimenty na dziecko. W praktyce spotyka się też roszczenia matki o koszty związane z ciążą, porodem i połogiem (wskazywane w kontekście art. 144 KRiO). Zakres zależy od tego, kto dochodzi roszczenia.
Wtedy, gdy ojcostwo mężczyzny niebędącego mężem matki nie zostało ustalone. Przepis wskazuje, że roszczenia majątkowe wolno wnieść, ale pod warunkiem, że są połączone z dochodzeniem ustalenia ojcostwa w tym samym postępowaniu.
Co do zasady pozew powinien zawierać dwa powiązane żądania: ustalenie ojcostwa oraz roszczenia majątkowe związane z ojcostwem (np. alimenty). Taki układ spełnia warunek "tylko jednocześnie" i odpowiada praktycznemu sensowi art. 143 KRiO.
Nie zawsze muszą działać łącznie jako osoby wnoszące pismo, ale przepis podkreśla, że każde z nich może dochodzić roszczeń majątkowych tylko w powiązaniu z postępowaniem o ustalenie ojcostwa. Kluczowe jest połączenie roszczeń, a nie koniecznie identyczny układ stron w każdej sprawie.
Ustalenie ojcostwa następuje w trybie sądowym, gdy ojcostwo nie jest formalnie potwierdzone. Uznanie ojcostwa to dobrowolne potwierdzenie ojcostwa przewidziane przez prawo. Pytanie z art. 143 KRiO dotyczy sytuacji, gdy ojcostwo nie zostało ustalone (ani w inny sposób skutecznie potwierdzone).
Najczęstszy błąd to pominięcie warunku "tylko jednocześnie" i założenie, że można wnieść samodzielny pozew tylko o alimenty. Drugi błąd to traktowanie przepisu tak, jakby dotyczył każdej sprawy alimentacyjnej, także wtedy, gdy ojcostwo jest już wcześniej ustalone.
Jeżeli ojcostwo zostało już formalnie ustalone, roszczenia majątkowe nie muszą być "przywiązane" do żądania ustalenia ojcostwa, bo status ojca jest rozstrzygnięty. Art. 143 KRiO odnosi się do etapu, gdy ojcostwo nie jest jeszcze ustalone i trzeba połączyć oba żądania.
Skup się na czytaniu przepisów ze zrozumieniem i wyłapuj słowa warunkujące: "tylko", "jednocześnie", "jeżeli". Ćwicz rozróżnianie sytuacji: ojcostwo ustalone vs nieustalone oraz kto dochodzi roszczeń (dziecko czy matka). Twórz krótkie reguły pamięciowe na podstawie brzmienia przepisu.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Samo żądanie świadczeń bez ustalenia ojcostwa nie spełnia tego warunku."

Źródła:

  • Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r., tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 2809, art. 143

Materiały:

  • Tekst ustawy: Kodeks rodzinny i opiekuńczy – dział dotyczący ustalenia ojcostwa i roszczeń z tym związanych
  • Podręczniki/kompendia z podstaw prawa rodzinnego dla szkół policealnych i techników administracji
  • Orzecznictwo i omówienia praktyczne (komentarze) dotyczące łącznego dochodzenia roszczeń w sprawach o ustalenie ojcostwa (materiały biblioteczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego