KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 27.
"Art. 433 Za szkodę wyrządzoną wyrzuceniem, wylaniem lub spadnięciem jakiegokolwiek przedmiotu z pomieszczenia jest odpowiedzialny ten, kto pomieszczenie zajmuje, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą zajmujący pomieszczenie nie ponosi odpowiedzialności i której działaniu nie mógł zapobiec"

Z zamieszczonego przepisu Kodeksu cywilnego wynika, że zajmujący pomieszczenie odpowiada za szkodę spowodowaną
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Art. 433 KC wprowadza domniemanie odpowiedzialności zajmującego pomieszczenie za szkodę wyrządzoną przez wyrzucenie, wylanie lub spadnięcie przedmiotu.
Odpowiedzialność jest wyłączona tylko w razie siły wyższej, wyłącznej winy poszkodowanego albo działania osoby trzeciej spełniającej warunki wyjątku, więc co do zasady obejmuje też osoby, za które zajmujący odpowiada.

Pełne wyjaśnienie:

Przepis art. 433 Kodeksu cywilnego reguluje szczególny typ odpowiedzialności deliktowej (tzw. effusum et deiectum) za szkodę wyrządzoną "wyrzuceniem, wylaniem lub spadnięciem" przedmiotu z pomieszczenia. Konstrukcja przepisu opiera się na domniemaniu odpowiedzialności osoby, która pomieszczenie zajmuje. Oznacza to, że poszkodowany nie musi wykazywać winy zajmującego – wystarczy ustalenie zdarzenia i szkody, a zajmujący może się zwolnić tylko, gdy udowodni jedną z przesłanek egzoneracyjnych.

Z tego powodu poprawna jest odpowiedź: "przez osobę, za którą ponosi on odpowiedzialność." Skoro przepis przewiduje zwolnienie m.in. dla "osoby trzeciej, za którą zajmujący pomieszczenie nie ponosi odpowiedzialności" (i dodatkowo: nie mógł zapobiec jej działaniu), to wynika z niego, że w zwykłym układzie zajmujący ponosi odpowiedzialność także za działania osób, za które odpowiada (np. domowników lub inne osoby pozostające pod jego pieczą/nadzorem).

  • Odpowiedź "przez osobę, za którą nie ponosi on odpowiedzialności," jest niepełna jako zasada ogólna, bo przepis nie zwalnia automatycznie za każdą osobę trzecią. Zwolnienie dotyczy tylko sytuacji, gdy spełnione są warunki wyjątku, w tym brak możliwości zapobieżenia.
  • Odpowiedź "wyłącznie przez poszkodowanego." opisuje przesłankę wyłączającą odpowiedzialność. Kluczowe jest słowo wyłącznie – gdy szkoda powstała częściowo z innych przyczyn, zwolnienie wprost z tej podstawy nie zachodzi.
  • Odpowiedź "przez siłę wyższą." także jest wyjątkiem: jeśli szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej, przepis przewiduje zwolnienie zajmującego.

W praktyce przepis chroni osoby znajdujące się w przestrzeni publicznej (np. chodnik przy budynku) przed niebezpieczeństwami związanymi z użytkowaniem lokali. Dla egzaminu warto zapamiętać schemat: odpowiedzialność jest regułą, a wyłączenia są ściśle wyliczone i muszą być udowodnione.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Art. 433 KC dotyczy odpowiedzialności za szkodę spowodowaną wyrzuceniem, wylaniem lub spadnięciem przedmiotu z pomieszczenia. Odpowiada co do zasady ten, kto pomieszczenie zajmuje, a zwolnienie jest możliwe tylko w ściśle wskazanych przypadkach (np. siła wyższa).
Bo przepis zakłada odpowiedzialność zajmującego pomieszczenie bez potrzeby udowadniania jego winy. W praktyce poszkodowany ma łatwiejszą drogę dochodzenia roszczeń, a to zajmujący musi wykazać, że zachodzi jedna z przesłanek zwalniających (wyjątków).
Nie odpowiada, jeśli wykaże, że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego. Może też nie odpowiadać, gdy szkoda wynika z działania osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności, i jednocześnie nie mógł temu działaniu zapobiec.
To nadzwyczajne zdarzenie zewnętrzne, którego nie da się przewidzieć ani mu zapobiec przy zachowaniu należytej staranności. W art. 433 KC jest to jedna z przesłanek zwalniających zajmującego pomieszczenie z odpowiedzialności za spadające lub wylane przedmioty/substancje.
Bo przepis wymaga, aby to poszkodowany był jedyną przyczyną szkody po swojej stronie. Jeśli istnieje inna współprzyczyna (np. niewłaściwe zabezpieczenie przedmiotów w pomieszczeniu), to nie można automatycznie powołać się na to zwolnienie. Słowo "wyłącznie" jest kluczowe.
Co do zasady może odpowiadać, chyba że spełniony jest wyjątek dotyczący osoby trzeciej: musi to być osoba, za którą zajmujący nie ponosi odpowiedzialności, oraz musi być wykazane, że zajmujący nie mógł zapobiec jej działaniu. Brak jednego z warunków nie zwalnia.
To wymóg wykazania realnej niemożności przeciwdziałania działaniu osoby trzeciej w danych okolicznościach. Jeśli zajmujący mógł w praktyce zapobiec (np. przez nadzór, zabezpieczenie, zakaz), a tego nie zrobił, to nie skorzysta z wyjątku i nadal ponosi odpowiedzialność.
Najczęściej chodzi o sytuacje takie jak spadająca doniczka, wyrzucone przedmioty, wylanie płynu z okna lub balkonu, spadnięcie elementu wyposażenia. Wspólną cechą jest pochodzenie zagrożenia z pomieszczenia oraz powstanie szkody u osoby na zewnątrz.
Najczęściej mylą zasadę z wyjątkami i wybierają odpowiedzi opisujące egzonerację (siła wyższa, wyłączna wina poszkodowanego). Częsty jest też błąd: uznanie, że za "osobę trzecią" zajmujący nigdy nie odpowiada, mimo że przepis wymaga dodatkowo braku możliwości zapobieżenia.
Najpierw ustal regułę ogólną (co jest zasadą), a dopiero potem wypisz wyjątki po słowach "chyba że". W testach zwykle poprawna odpowiedź dotyczy zasady, a dystraktory opisują przesłanki zwalniające. Zwracaj uwagę na słowa "wyłącznie" oraz warunki łączone spójnikiem "i".
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19640160093

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu cywilnego (dział o czynach niedozwolonych)
  • Podręcznik/kompendium z prawa cywilnego – zobowiązania i odpowiedzialność deliktowa
  • Zbiory kazusów z odpowiedzialności deliktowej (analiza wyjątków egzoneracyjnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego