Pytanie dotyczy odpowiedzialności odszkodowawczej za niewykonanie zobowiązania wynikającego z umowy. Aby wierzyciel mógł skutecznie żądać naprawienia szkody, w typowym ujęciu należy wykazać: niewykonanie (albo nienależyte wykonanie) umowy, powstanie szkody oraz związek przyczynowy między naruszeniem zobowiązania a szkodą. Kluczowe jest też, czy dłużnikowi można przypisać winę lub odpowiedzialność za okoliczności, które doprowadziły do niewykonania.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Niewykonanie umowy nastąpiło z winy dłużnika." Jeśli dłużnik zawinił (np. działał niedbale, zaniechał obowiązków, nie dołożył należytej staranności), to ponosi konsekwencje i ma obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej wierzycielowi w granicach odpowiedzialności odszkodowawczej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:
- "Bez winy dłużnika" – wskazuje na sytuację, w której dłużnik może powoływać się na brak zawinienia/okoliczności od niego niezależne. W takim ujęciu nie da się przyjąć, że obowiązek naprawienia szkody występuje "zawsze".
- "Z winy osoby trzeciej" – samo stwierdzenie winy osoby trzeciej nie przesądza automatycznie o odpowiedzialności dłużnika w każdej sytuacji; istotne jest, czy i na jakiej podstawie można dłużnikowi przypisać skutki działania tej osoby.
- "Zawinione przez wierzyciela" – jeżeli przyczyna niewykonania leży po stronie wierzyciela, to nie można jednocześnie przyjmować, że dłużnik zawsze ma obowiązek naprawienia szkody wierzyciela; w praktyce jest to argument przeciwko odpowiedzialności dłużnika.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "zawsze" szukaj odpowiedzi, która najpełniej spełnia klasyczne przesłanki odpowiedzialności po stronie dłużnika, a nie takiej, która przerzuca przyczynę na innych uczestników stosunku prawnego.
