KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 12.
Badanie i ocenianie obciążenia psychicznego pracownika na stanowisku pracy nie ma na celu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ocena obciążenia psychicznego służy temu, aby dostosować pracę do możliwości człowieka, zmniejszyć liczbę błędów i zoptymalizować proces tak, by ograniczać przeciążenie poznawcze i stres. Nie jest jej celem dopasowanie stanowiska do upodobań pracownika (gustu), bo to nie jest kryterium ergonomiczne ani profilaktyczne.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie i ocenianie obciążenia psychicznego na stanowisku pracy ma charakter ergonomiczny i profilaktyczny. Chodzi o rozpoznanie, czy wymagania pracy (np. tempo, odpowiedzialność, presja czasu, liczba bodźców, konieczność stałej koncentracji) nie przekraczają możliwości psychofizycznych człowieka oraz czy organizacja pracy nie sprzyja błędom i wypadkom.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "dostosowania stanowiska pracy do upodobań pracownika"?
"Upodobania" oznaczają preferencje lub gust (np. co ktoś lubi). Tego typu kryterium nie stanowi celu oceny obciążenia psychicznego w BHP. Celem jest bezpieczeństwo, zdrowie, niezawodność działania oraz dopasowanie wymagań pracy do realnych możliwości pracownika, a nie do subiektywnych preferencji estetycznych czy osobistych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Poprawy jakości pracy poprzez eliminację popełnianych błędów" – przeciążenie psychiczne i nadmierne obciążenie poznawcze zwiększa liczbę pomyłek (np. przeoczenia, błędy decyzyjne). Analiza obciążenia może wskazać, jakie elementy organizacji pracy ograniczyć, by zmniejszyć ryzyko błędów.
  • "Dostosowania przebiegu procesu produkcji do możliwości człowieka" – to klasyczny cel ergonomii: proces powinien uwzględniać ograniczenia człowieka (uwaga, pamięć robocza, zmęczenie), aby praca była wykonalna i bezpieczna.
  • "Optymalizacji procesów pod kątem minimalizacji obciążenia psychicznego" – jeśli obciążenie jest zbyt duże, wprowadza się działania organizacyjne i techniczne (np. lepsze instrukcje, zmiany w przepływie informacji, przerwy, rotację zadań), by je obniżyć.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się słowo sugerujące "preferencje" (upodobania, gust), a pytanie dotyczy ergonomii/BHP, zwykle nie jest to cel działań profilaktycznych. W BHP kluczowe jest dopasowanie do możliwości i ograniczeń człowieka oraz ograniczanie ryzyka błędów i przeciążenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obciążenie psychiczne to poziom wymagań poznawczych i emocjonalnych stawianych pracownikowi przez zadania (np. koncentracja, presja czasu, odpowiedzialność, wielozadaniowość). W BHP ocenia się je, aby zapobiegać przeciążeniu, spadkowi jakości pracy oraz błędom mogącym prowadzić do zdarzeń wypadkowych.
"Upodobania" to preferencje lub gust, a ocena obciążenia psychicznego ma cel profilaktyczny. Interesują nas wymagania pracy i ich wpływ na bezpieczeństwo, zmęczenie i liczbę błędów. Dostosowanie ma dotyczyć możliwości psychofizycznych człowieka, a nie tego, co jest dla niego po prostu przyjemniejsze.
Najczęstsze skutki to wzrost liczby pomyłek (przeoczenia, błędne decyzje), spadek koncentracji, zmęczenie, rozdrażnienie i większa podatność na stres. W środowisku pracy może to zwiększać ryzyko zdarzeń potencjalnie wypadkowych oraz obniżać jakość i powtarzalność wykonywanych czynności.
Wyniki oceny mogą wskazać, które elementy zadania generują błędy (np. za szybkie tempo, nieczytelne instrukcje, zbyt wiele sygnałów). Po zmianach organizacyjnych i ergonomicznych zwykle spada liczba pomyłek, rośnie stabilność wykonania i łatwiej utrzymać wymagany standard jakości bez przeciążania pracownika.
Typowe działania to: lepsza organizacja pracy (przerwy, rotacja), ograniczenie presji czasu, uproszczenie procedur, czytelniejsze instrukcje i oznaczenia, automatyzacja najbardziej obciążających etapów, redukcja hałasu i rozproszeń. Dobór działań zależy od tego, co jest głównym źródłem przeciążenia.
Nie. Dotyczy także produkcji, transportu, ochrony, laboratoriów czy służb utrzymania ruchu. Wszędzie tam, gdzie liczy się uwaga, szybkie decyzje, odpowiedzialność, praca pod presją lub w warunkach zakłócających (hałas, wiele bodźców), mogą występować istotne obciążenia psychiczne.
Obciążenie psychiczne dotyczy przede wszystkim wymagań zadania i przetwarzania informacji (ile i jak trudnych czynności umysłowych trzeba wykonać). Stres to szersza reakcja organizmu na wymagania i ocenę sytuacji (emocje, napięcie). Przeciążenie psychiczne może nasilać stres, ale nie są to pojęcia tożsame.
Często wybierają odpowiedzi "pro-pracownicze" (np. o upodobaniach), bo brzmią życzliwie, ale nie są celem ergonomii. Innym błędem jest traktowanie obciążenia psychicznego wyłącznie jako problemu "stresu", pomijając wpływ na błędy, uwagę, tempo pracy i dostosowanie procesu do możliwości człowieka.
Warto ją wykonać przy skargach na zmęczenie i stres, wzroście liczby błędów lub zdarzeń potencjalnie wypadkowych, dużej rotacji pracowników, a także po zmianach technologii i organizacji pracy. Ocena jest też przydatna profilaktycznie na stanowiskach wymagających stałej koncentracji i odpowiedzialności.
Ucz się celów ergonomii: dopasowanie pracy do możliwości człowieka i ograniczanie ryzyka błędów. Przećwicz rozpoznawanie odpowiedzi, które dotyczą bezpieczeństwa i organizacji pracy, a nie preferencji. Pomaga też kojarzenie: obciążenie psychiczne → koncentracja, tempo, informacje, odpowiedzialność → błędy i profilaktyka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ocena obciążenia psychicznego służy temu, aby dostosować pracę do możliwości człowieka, zmniejszyć liczbę błędów i zoptymalizować proces tak, by ograniczać przeciążenie poznawcze i stres.

Materiały:

  • Podręczniki z ergonomii pracy i psychologii pracy (rozdziały o obciążeniu psychicznym)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące czynników psychospołecznych i stresu
  • Przykładowe arkusze oceny ryzyka zawodowego uwzględniające czynniki psychospołeczne

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego