Lepkość kinematyczna (zwykle oznaczana symbolem ν) opisuje "płynięcie" cieczy z uwzględnieniem jej gęstości. W praktyce laboratoryjnej olejów silnikowych jest to jeden z kluczowych parametrów kontroli jakości – podaje się ją standardowo w ściśle określonych temperaturach (często spotkasz wartości dla 40°C i 100°C w kartach produktów).
Do wyznaczania lepkości kinematycznej powszechnie stosuje się wiskozymetrię kapilarną: mierzy się czas przepływu cieczy przez cienką kapilarę w warunkach ustalonej temperatury (łaźnia termostatyczna). Na tej podstawie, korzystając ze stałej przyrządu, wyznacza się lepkość kinematyczną.
W tym zastosowaniu właściwym przyrządem jest aparat Ubbelohde’a (odmiana wiskozymetru kapilarnego). Jest on kojarzony właśnie z pomiarem lepkości kinematycznej przez pomiar czasu przepływu w kapilarze, przy zachowaniu powtarzalnych warunków pomiaru.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Höplera" – aparat Höpplera jest znany z metody kulkowej (spadającej/unoszącej się kulki) i kojarzy się przede wszystkim z innym sposobem wyznaczania lepkości (nie jest to typowy wiskozymetr kapilarny do ν dla olejów w standardowej procedurze kapilarnej).
- "Marcussona" – nazwa odnosi się do innej aparatury/metody niż klasyczny pomiar lepkości kinematycznej metodą kapilarną dla olejów silnikowych.
- "Orsata" – aparat Orsata służy do analizy składu gazów (np. spalin), a nie do pomiarów lepkości cieczy, więc tu jest dystraktorem sprawdzającym, czy zdający rozpoznaje przeznaczenie aparatury.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "lepkość kinematyczna oleju" i brak dodatkowych zastrzeżeń, najczęściej chodzi o wiskozymetr kapilarny (Ubbelohde/Ostwald) pracujący w termostacie i oparty o pomiar czasu przepływu.
