KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 16.
Które badanie okulistyczne należy wykonać w celu zdiagnozowania typowego zeza akomodacyjnego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W typowym zezie akomodacyjnym kluczowe jest sprawdzenie, czy korekcja refrakcji (okulary) zmniejsza lub znosi odchylenie.
Dlatego wykonuje się badanie kąta zeza i porównuje wynik w okularach oraz bez nich. Same testy ruchomości oczu opisują motorykę, a nie wpływ korekcji na wielkość odchylenia.

Pełne wyjaśnienie:

Zez akomodacyjny jest związany z mechanizmem akomodacji i współistniejącą konwergencją. W praktyce oznacza to, że po zastosowaniu właściwej korekcji refrakcji (najczęściej w nadwzroczności) kąt odchylenia może wyraźnie się zmniejszyć lub nawet zaniknąć. Z tego powodu w diagnostyce istotne jest porównanie wielkości kąta zeza w okularach i bez okularów.

Odpowiedź "Badanie kąta zeza metodą refleksów rogówkowych w okularach i bez okularów." jest trafna, ponieważ metoda oparta o refleksy rogówkowe pozwala ocenić ustawienie gałek ocznych (wielkość odchylenia) i bezpośrednio sprawdzić, czy po założeniu okularów kąt się zmienia. Właśnie ta zmiana jest typowa dla zeza akomodacyjnego i stanowi ważną przesłankę diagnostyczną.

Pozostałe propozycje nie są najlepszym wyborem w tym konkretnym celu:

  • "Badanie ruchów oczu metodą jakościową w okularach i bez okularów." – ocenia, czy i jak oczy poruszają się w poszczególnych kierunkach (np. ograniczenia, nadczynności), ale nie mierzy wprost kąta odchylenia i nie jest ukierunkowane na ocenę wpływu korekcji na wielkość zeza.
  • "Badanie ruchów oczu metodą ilościową w okularach i bez okularów." – nawet jeśli opisuje ruchy bardziej liczbowo, nadal dotyczy motoryki (zakresów ruchu), a nie kluczowego w tym rozpoznaniu porównania kąta zeza w zależności od korekcji.
  • "Badanie kąta zeza metodą naprzemiennego wygaszania w okularach i bez okularów." – testy zasłaniania/naprzemiennego zasłaniania służą ujawnianiu odchylenia i mogą wspierać ocenę, jednak w tej konstrukcji pytania wskazana jest metoda bezpośrednio oparta o ocenę refleksów rogówkowych jako typowa, szybka i porównawcza ocena kąta w okularach i bez nich.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "typowy zez akomodacyjny", szukaj odpowiedzi, która sprawdza zależność od korekcji refrakcji – czyli porównanie ustawienia oczu w okularach i bez okularów, a nie samej ruchomości gałek ocznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zez akomodacyjny to odchylenie oczu powiązane z akomodacją, często przy nadwzroczności. Po dobraniu korekcji refrakcji (okularów) maleje potrzeba nadmiernej akomodacji, a wraz z nią zmniejsza się komponent konwergencyjny. Dlatego ocena w okularach i bez jest diagnostycznie kluczowa.
Porównanie kąta zeza w korekcji i bez korekcji pokazuje, czy odchylenie jest zależne od akomodacji. Jeśli w okularach kąt istotnie maleje lub znika, przemawia to za postacią akomodacyjną. Gdy różnica jest mała, rozważa się inne mechanizmy zeza.
Najbardziej użyteczny jest pomiar/ocena kąta zeza wykonywana porównawczo: w okularach i bez okularów. Może to być ocena na podstawie refleksów rogówkowych lub testy zasłaniania z oceną odchylenia. Kluczowe jest, by wynik dotyczył kąta, a nie samej ruchomości oczu.
Metoda refleksów rogówkowych ocenia ustawienie gałek ocznych na podstawie położenia odblasku światła na rogówce. Pozwala oszacować obecność i wielkość odchylenia (kąt zeza) oraz porównać wynik przed i po założeniu korekcji. To szybka metoda przesiewowa i kliniczna.
Nie. Badanie ruchów oczu informuje o sprawności motorycznej (czy są ograniczenia lub nadczynności mięśni), ale samo w sobie nie odpowiada na pytanie, czy kąt zeza zmienia się po korekcji refrakcji. W zezie akomodacyjnym kluczowa jest zależność od okularów, czyli ocena kąta w obu warunkach.
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi o badaniu ruchomości zamiast pomiaru kąta zeza, bo "brzmi bardziej szczegółowo". Drugi błąd to nieuwzględnienie warunku "w okularach i bez", czyli pominięcie istoty diagnostyki akomodacyjnej. Pomaga zapamiętać: tu liczy się porównanie kąta.
Testy zasłaniania (cover test i naprzemienny) są kluczowe do wykrycia tropii/fobii i oceny stabilności fiksacji oraz ujawniania odchylenia. W kontekście zeza akomodacyjnego mogą wspierać badanie, ale egzaminacyjnie należy pamiętać, że rozpoznanie opiera się na wykazaniu zmiany kąta po korekcji refrakcji.
Częściowo akomodacyjny oznacza, że po założeniu okularów kąt zeza zmniejsza się, ale nie znika całkowicie. Pozostaje resztkowe odchylenie niezależne od akomodacji. W praktyce wymaga to dalszej oceny i planu postępowania (np. terapia ortoptyczna, czasem leczenie operacyjne), zależnie od obrazu klinicznego.
W nadwzroczności, aby widzieć ostro, dziecko silniej akomoduje. Akomodacji często towarzyszy konwergencja, co może "pociągać" oczy do środka i wywołać zbieżne odchylenie. Okulary zmniejszają potrzebę akomodacji, więc mogą zmniejszyć także konwergencję i kąt zeza.
Najprościej: pytania o rozpoznanie rodzaju zeza zwykle wymagają badania kąta i jego zmiany w określonych warunkach (np. w okularach). Pytania o porażenia/ograniczenia wymagają badania ruchomości. Twórz fiszki: "kąt = ustawienie", "ruchy = motoryka".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 36% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że same testy ruchomości oczu opisują motorykę, a nie wpływ korekcji na wielkość odchylenia.

Źródła:

  • EyeWiki (American Academy of Ophthalmology) – strona: "Accommodative Esotropia" (opis diagnostyki i roli badania w korekcji) https://eyewiki.org/Accommodative_Esotropia - accessed 2026-03-01
  • AAPOS (American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus) – strona pacjencka: "Accommodative Esotropia" (rola okularów i oceny ustawienia oczu) https://aapos.org/glossary/accommodative-esotropia - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu okulistyki dziecięcej i strabologii (rozdziały: zez, zez akomodacyjny)
  • Materiały dydaktyczne z ortoptyki dotyczące pomiaru kąta zeza (refleksy rogówkowe, testy zasłaniania, pryzmaty)
  • Artykuły przeglądowe i zalecenia kliniczne dotyczące accommodative esotropia (diagnostyka i ocena w korekcji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego