KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 32.
Brakowania dokumentacji kategorii Bc dokonuje się na podstawie zgody
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacja kategorii Bc ma krótkotrwałą wartość praktyczną i po upływie okresu przechowywania może być zniszczona, ale dopiero po uzyskaniu zgody organu nadzorującego archiwa państwowe. Taka zgoda potwierdza, że materiały nie mają wartości archiwalnej. Chroni to interes publiczny.

Pełne wyjaśnienie:

Brakowanie to formalna procedura wycofania z dalszego przechowywania i zniszczenia dokumentacji niearchiwalnej po upływie obowiązującego okresu jej przechowywania. Kategoria Bc odnosi się do akt o krótkotrwałym znaczeniu praktycznym (pomocniczych), które co do zasady nie stanowią materiałów archiwalnych, ale nie mogą być niszczone dowolnie.

Odpowiedź "dyrektora właściwego archiwum państwowego" wskazuje na element nadzoru zewnętrznego. Zgoda organu archiwalnego ma znaczenie kontrolne: ma potwierdzić, że dokumentacja została prawidłowo zakwalifikowana, upłynął wymagany czas przechowywania i że nie zawiera materiałów o wartości archiwalnej ani takich, które z innych względów nie powinny być zniszczone.

Pozostałe odpowiedzi odzwierciedlają typowe, ale błędne skróty myślowe:

  • "kierownika archiwum zakładowego" – archiwum zakładowe organizuje i prowadzi czynności (np. przygotowanie spisów do brakowania), ale samo w sobie nie powinno zastępować zgody organu nadzorującego.
  • "dyrektora jednostki organizacyjnej" – dyrektor jednostki ma uprawnienia zarządcze, jednak procedury archiwalne przewidują kontrolę merytoryczną z perspektywy zasobu archiwalnego, dlatego nie jest to wyłącznie decyzja wewnętrzna.
  • "kierownika komórki, która wytworzyła dokumentację" – komórka wytwórcza zna treść akt, ale jej zgoda nie stanowi niezależnej weryfikacji i może prowadzić do zniszczenia dokumentów istotnych dowodowo.

W praktyce technik archiwista powinien pamiętać, że samo stwierdzenie "to tylko Bc" nie zwalnia z dochowania drogi formalnej: przygotowania dokumentacji do brakowania, zapewnienia zgodności z zasadami kwalifikacji i uzyskania wymaganej zgody właściwego organu archiwalnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria Bc dotyczy dokumentacji niearchiwalnej o krótkotrwałym znaczeniu praktycznym (pomocniczym). Po upływie okresu przechowywania może być przeznaczona do brakowania, ale nie oznacza to automatycznej zgody na zniszczenie bez procedury i kontroli.
Brakowanie to uporządkowana procedura wycofania akt niearchiwalnych z dalszego przechowywania i ich zniszczenia po spełnieniu warunków formalnych. Obejmuje m.in. identyfikację akt, przygotowanie wykazu/spisu oraz uzyskanie wymaganych zatwierdzeń.
Zgoda organu archiwalnego pełni funkcję nadzoru: ma potwierdzić, że dokumentacja została prawidłowo zakwalifikowana i że nie zawiera materiałów o wartości archiwalnej. To ogranicza ryzyko nieodwracalnego zniszczenia akt, które powinny zostać zachowane.
Nie należy zakładać, że decyzja jest wyłącznie wewnętrzna. W praktyce brakowanie podlega procedurom archiwalnym oraz nadzorowi. Dyrektor jednostki odpowiada za organizację pracy, ale sama zgoda kierownictwa nie zastępuje zgody organu właściwego w sprawach nadzoru archiwalnego.
Archiwum zakładowe zwykle przygotowuje brakowanie: weryfikuje okresy przechowywania, porządkuje akta, sporządza spisy i kompletuje dokumentację brakowania. Nie jest to jednak rola "wydawania zgody nadzorczej", tylko realizacja czynności w jednostce.
Uczniowie często mylą Bc z innymi kategoriami "B", zakładając, że wszystkie oznaczają to samo. Błąd wynika z podobieństwa zapisu i zbyt szybkiego wniosku "skoro B, to można zniszczyć". Na egzaminie warto uważnie czytać kategorię i kontekst.
Brakowanie rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy upłynął wymagany okres przechowywania i można wykazać to w ewidencji. Następnie przygotowuje się spis dokumentacji przewidzianej do brakowania i przechodzi procedurę uzyskania zgody. Sam upływ czasu nie wystarcza.
Komórka wytwórcza zna treść dokumentów, ale jej ocena może być stronnicza lub niepełna (np. pominięcie wartości dowodowej). Wymóg zgody zewnętrznej/nadzorczej ma zapobiegać błędom i zapewnić jednolite standardy postępowania z dokumentacją w skali systemu archiwalnego.
Najczęstszy błąd to wybór "najwyższego stanowiska w jednostce" zamiast organu właściwego w nadzorze archiwalnym. Drugi błąd to przypisywanie prawa do zgody kierownikowi archiwum zakładowego. Warto zapamiętać: przygotowanie jest w jednostce, zgoda nadzorcza jest z zewnątrz.
Ucz się w parach: kategoria (A/B/Bc) + skutek (wieczyste przechowywanie/brakowanie po czasie) + kto zatwierdza. Pomagają krótkie fiszki z rolami: komórka wytwórcza, archiwum zakładowe, kierownictwo jednostki, archiwum państwowe.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Dokumentacja kategorii Bc ma krótkotrwałą wartość praktyczną i po upływie okresu przechowywania może być zniszczona, ale dopiero po uzyskaniu zgody organu nadzorującego archiwa państwowe."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące kwalifikowania i brakowania dokumentacji
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (materiały szkoleniowe z praktyki archiwum zakładowego)
  • Materiały szkoleniowe archiwów państwowych dotyczące nadzoru archiwalnego i brakowania (jeśli dostępne dla uczniów)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego