KWALIFIKACJA MOT6 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 1.
Co się stanie z prądem płynącym przez obwód, jeśli napięcie zostanie podwojone, a oporność pozostanie stała?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z prawa Ohma I=U/R wynika, że przy stałym oporze R natężenie prądu jest wprost proporcjonalne do napięcia.
Po podwojeniu napięcia: I=2U/R=2(U/R), więc prąd także się podwaja. To nie jest zależność kwadratowa jak dla mocy.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie spełniającym prawo Ohma zależność między napięciem U, prądem I i oporem R opisuje wzór I = U/R. Jeżeli w zadaniu podano, że opór pozostaje stały, to R nie zmienia się w trakcie rozważania, a więc jedyną zmienną wpływającą na wartość prądu jest napięcie.

Gdy napięcie zostanie podwojone (U → 2U), podstawiamy do wzoru: I’ = (2U)/R. To można przekształcić do postaci: I’ = 2·(U/R), czyli I’ = 2I. Oznacza to, że natężenie prądu wzrośnie dokładnie dwukrotnie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Prąd zostanie zmniejszony o połowę" – tak byłoby przy zmniejszeniu napięcia o połowę (U → U/2) przy stałym R, a nie przy podwojeniu U.
  • "Prąd nie ulegnie zmianie" – byłoby prawdziwe tylko wtedy, gdy jednocześnie wzrósłby opór w tej samej proporcji (np. U → 2U i R → 2R), ale w pytaniu R ma pozostać stałe.
  • "Prąd zostanie czterokrotnie zwiększony" – to typowa pomyłka wynikająca z mylenia prądu z mocą. Dla mocy w rezystorze obowiązuje zależność P = U²/R, więc przy podwojeniu napięcia moc rośnie czterokrotnie, ale prąd rośnie tylko dwukrotnie.

W praktyce motoryzacyjnej ta zależność pomaga przewidywać skutki zmian napięcia zasilania i oceniać ryzyko przeciążenia obwodów (np. gdy pojawi się zbyt mały opór wskutek zwarcia lub uszkodzenia izolacji). To także podstawa interpretacji pomiarów multimetrem podczas diagnostyki instalacji pojazdu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo Ohma opisuje zależność między napięciem, prądem i oporem: I = U/R. Oznacza to, że przy stałym oporze zwiększenie napięcia powoduje proporcjonalny wzrost natężenia prądu. To jedna z podstaw diagnostyki obwodów elektrycznych w pojeździe.
Podwojenie napięcia przy niezmiennym oporze powoduje podwojenie prądu, bo I = U/R. Po zmianie: I’ = 2U/R = 2I. W praktyce oznacza to większe obciążenie przewodów i zabezpieczeń (bezpieczników).
Wzrost czterokrotny dotyczy najczęściej mocy, a nie prądu. Dla elementu oporowego moc spełnia zależność P = U²/R, więc przy 2U moc rośnie 4 razy. Natomiast prąd jest liniowy: I = U/R, więc rośnie 2 razy.
Działa bardzo dobrze dla elementów liniowych i odcinków przewodów traktowanych jak rezystancje. W praktyce w pojeździe są też elementy nieliniowe (np. diody, tranzystory, sterowniki), gdzie relacja U–I nie jest liniowa. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle zakłada się obwód "ohmowy".
Najczęściej mierzy się napięcie (spadki napięcia na przewodach i złączach), opór (ciągłość przewodów, rezystancje) oraz czasem prąd (obciążenie obwodu). Mając dwie wielkości, można oszacować trzecią z I = U/R i wykrywać odchylenia.
Jeśli opór obwodu jest stały, to spadek napięcia powoduje proporcjonalny spadek prądu: mniejsze U oznacza mniejsze I, bo I = U/R. W aucie może to skutkować słabszą pracą odbiorników (np. żarówek) i problemami przy rozruchu, gdy napięcie "siada" pod obciążeniem.
Gdy przy tym samym napięciu zasilania nagle rośnie pobór prądu, często oznacza to spadek oporu obwodu (np. przetarcie izolacji i zwarcie do masy). Z prawa Ohma wynika, że mniejszy R daje większy I. Wtedy rośnie ryzyko przepalenia bezpiecznika lub przegrzania przewodu.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie prądu z mocą (stosowanie "do kwadratu"), ignorowanie warunku "stały opór", oraz mechaniczne wybieranie odpowiedzi bez podstawienia do wzoru. Pomaga zapis: I’ = (k·U)/R = k·I, gdy R się nie zmienia.
Tak, bo opór przewodników zwykle rośnie wraz z temperaturą. Wtedy założenie "R stałe" jest tylko przybliżeniem. W praktyce samochodowej nagrzewanie przewodów lub połączeń może zmieniać prąd i powodować spadki napięcia. W zadaniach egzaminacyjnych warunek stałego R upraszcza analizę.
Jeśli w treści jest informacja, że opór jest stały i chodzi o obwód oporowy, to prąd jest wprost proporcjonalny do napięcia: I ∝ U. Wtedy "podwojenie" napięcia oznacza "podwojenie" prądu. Uważaj na pułapkę z mocą: P ∝ U².
info

Około 83% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Z prawa Ohma I=U/R wynika, że przy stałym oporze R natężenie prądu jest wprost proporcjonalne do napięcia.Po podwojeniu napięcia: I=2U/R=2(U/R), więc prąd także się podwaja."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Prawo Ohma" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 18.02.2026)
  • Encyclopaedia Britannica, "Ohm’s law" – https://www.britannica.com/science/Ohms-law (accessed 2026-02-18)
  • Khan Academy, "Ohm's law" (Electricity) – https://www.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic/circuits-resistance/a/what-is-ohms-law (accessed 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki (dział: prawo Ohma i obwody DC)
  • Instrukcje obsługi multimetru (pomiary napięcia, prądu, oporu)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MOT.2 z zakresu instalacji elektrycznej pojazdu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego