KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 3.
Cyfrą 3 na rysunku zaznaczono
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który najprawdopodobniej odnosi się do układu chłodzenia silnika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chłodnica jest wymiennikiem ciepła układu chłodzenia: oddaje ciepło płynu do powietrza, zwykle z przodu pojazdu, przy współpracy z wentylatorem. Termostat tylko steruje kierunkiem obiegu, pompa wymusza przepływ, a blok silnika to miejsce odbioru ciepła, nie element chłodzący.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie chłodzenia silnika elementem odpowiedzialnym za oddawanie ciepła do otoczenia jest chłodnica. To wymiennik ciepła, w którym gorący płyn chłodzący przepływa przez kanały, a ciepło jest przekazywane do powietrza przepływającego przez żebra chłodnicy (naturalnie podczas jazdy lub wymuszone przez wentylator).

Odpowiedź "chłodnicę" jest właściwa, ponieważ tylko ten element ma podstawową funkcję chłodzenia płynu poprzez wymianę ciepła z powietrzem. W praktyce jej sprawność wpływa bezpośrednio na temperaturę pracy silnika, zwłaszcza przy dużym obciążeniu i w korku.

Pozostałe odpowiedzi opisują elementy układu, ale o innej roli:

  • "termostat" – nie chłodzi bezpośrednio. Jest zaworem, który reguluje obieg płynu (mały/duży obieg) w zależności od temperatury, aby silnik szybciej osiągał temperaturę roboczą i nie przegrzewał się po rozgrzaniu.
  • "blok silnika" – to element konstrukcyjny silnika, w którym znajdują się kanały wodne. Blok jest przede wszystkim źródłem ciepła (odbiorcą ciepła z procesu spalania), a płyn chłodzący je z niego odbiera. Nie jest to część przeznaczona do oddawania ciepła do powietrza.
  • "pompa płynu chłodzącego" – jej zadaniem jest wymuszenie cyrkulacji płynu w obiegu. Pompa zapewnia przepływ przez blok, nagrzewnicę i chłodnicę, ale sama w sobie nie zastępuje chłodnicy jako wymiennika ciepła.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na schemacie masz wybrać chłodnicę, szukaj elementu o charakterystycznej "kratownicy/żeberkach" lub umiejscowionego na przedzie pojazdu, wpiętego w duży obieg, często w pobliżu wentylatora.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chłodnica to wymiennik ciepła układu chłodzenia silnika. Jej zadaniem jest oddanie ciepła z płynu chłodzącego do powietrza przepływającego przez jej żebra (podczas jazdy lub dzięki wentylatorowi). Bez sprawnej chłodnicy silnik może szybko się przegrzać.
Chłodnica jest zwykle narysowana jako duży prostokątny wymiennik z "żeberkami" i znajduje się w dużym obiegu, często z wentylatorem. Termostat to mały element-zawór przy silniku, który steruje przepływem między małym i dużym obiegiem.
Termostat nie oddaje ciepła do otoczenia. Działa jak zawór temperatury: gdy silnik jest zimny, ogranicza przepływ do chłodnicy, a po rozgrzaniu otwiera duży obieg. Chłodzenie (wymiana ciepła z powietrzem) zachodzi w chłodnicy.
Pompa wymusza obieg płynu chłodzącego, dzięki czemu ciepło może być odbierane z silnika i transportowane do chłodnicy oraz nagrzewnicy. Sama pompa nie "chłodzi" jak chłodnica, tylko zapewnia odpowiedni przepływ i ciśnienie w układzie.
Spada zdolność oddawania ciepła, więc temperatura płynu rośnie, a silnik może się przegrzać. Objawy to m.in. wysoka temperatura na wskaźniku, częsta praca wentylatora, ubytek płynu, a czasem wycieki. W praktyce pomaga czyszczenie, naprawa lub wymiana.
Najczęściej podczas jazdy w korku, w upał, przy dużym obciążeniu (podjazdy, holowanie) lub gdy wentylator nie działa prawidłowo. W takich warunkach zapas wydajności chłodzenia jest mniejszy, więc słaba wymiana ciepła szybciej powoduje wzrost temperatury.
Przy zacięciu w pozycji zamkniętej silnik szybko się przegrzewa, bo płyn nie trafia do chłodnicy. Przy zacięciu w pozycji otwartej silnik długo się nagrzewa i może pracować w zbyt niskiej temperaturze. Oba przypadki pogarszają pracę silnika.
Blok silnika zawiera kanały, przez które przepływa płyn chłodzący, więc jest częścią obiegu. Jednak jego rola jest odwrotna niż chłodnicy: to w bloku płyn odbiera ciepło z silnika. Oddawanie ciepła do powietrza zachodzi dopiero w chłodnicy.
Najlepiej ćwiczyć na schematach: rozpoznawaj chłodnicę, termostat, pompę, wentylator i zbiornik wyrównawczy oraz kierunek przepływu. Pomaga też powiązanie funkcji z objawami awarii (przegrzewanie, brak ogrzewania kabiny, ubytki płynu).
Częsty błąd to wybór termostatu lub pompy zamiast chłodnicy, bo "kojarzą się z temperaturą". Inny błąd to ignorowanie umiejscowienia: chłodnica zwykle jest z przodu i ma dużą powierzchnię wymiany ciepła, a termostat jest mały i przy silniku.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Chłodnica jest wymiennikiem ciepła układu chłodzenia: oddaje ciepło płynu do powietrza, zwykle z przodu pojazdu, przy współpracy z wentylatorem."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Chłodnica" (motoryzacja), https://pl.wikipedia.org/wiki/Ch%C5%82odnica_(motoryzacja) - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL) – "Układ chłodzenia silnika", https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_ch%C5%82odzenia_silnika - dostęp 2026-02-28
  • How a Car Works – "Cooling system", https://www.howacarworks.com/cooling-system - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Instrukcja obsługi/napraw danego pojazdu (rozdział o układzie chłodzenia)
  • Podręczniki i skrypty z budowy pojazdów samochodowych (układ chłodzenia)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania elementów na schematach układów pojazdu (chłodzenie, smarowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego