KWALIFIKACJA TDR1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 31.
Na rysunku przedstawiono charakterystykę ruchową samochodu w układzie
Ilustracja przedstawia wykres charakterystyki ruchowej samochodu, który jest związany z kwalifikacją technika transportu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Charakterystyka ruchowa samochodu" opisuje zależność wielkości trakcyjnych pojazdu od jego ruchu. Dla samochodu typowym ujęciem jest wykres siły napędowej (na kołach) w funkcji prędkości jazdy. Pozostałe odpowiedzi dotyczą charakterystyk silnika lub parametrów odnoszonych do prędkości obrotowej wału.

Pełne wyjaśnienie:

W pojęciach eksploatacji i dynamiki pojazdów "charakterystyka ruchowa" (często rozumiana jako charakterystyka trakcyjna pojazdu) odnosi się do tego, jak pojazd jako całość może wytwarzać zdolność do ruchu w danych warunkach. Najczęściej przedstawia się ją jako zależność siły napędowej dostępnej na obwodzie kół od prędkości jazdy. Taki wykres pozwala wnioskować o przyspieszaniu, możliwości pokonywania oporów ruchu oraz o tym, w jakich zakresach prędkości pojazd dysponuje większą lub mniejszą "rezerwą" trakcyjną.

Odpowiedź "siła napędowa — prędkość jazdy samochodu" jest właściwa, bo łączy parametr trakcyjny pojazdu (siłę napędową) z parametrem ruchu pojazdu (prędkość jazdy). To jest typowy układ osi dla charakterystyki pojazdu, a nie samego silnika.

  • "moc silnika — prędkość jazdy samochodu" jest myląca, ponieważ moc silnika standardowo zestawia się z prędkością obrotową wału, a nie bezpośrednio z prędkością jazdy. Aby przejść z wielkości silnikowych do pojazdowych, trzeba uwzględnić przełożenia i promień koła.
  • "moment obrotowy silnika — prędkość obrotowa wału korbowego silnika" opisuje klasyczną charakterystykę silnika (moment–obroty). To nie jest charakterystyka ruchowa samochodu, tylko charakterystyka jednostki napędowej.
  • "jednostkowe zużycie paliwa — prędkość obrotowa wału korbowego silnika" również dotyczy pracy silnika (ekonomiki pracy) i typowo jest analizowane względem obrotów i obciążenia, a nie jako podstawowa charakterystyka ruchowa pojazdu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy wykres dotyczy silnika (oś: obroty wału, parametry: moment/moc/zużycie) czy pojazdu (oś: prędkość jazdy, parametry: siła napędowa/siła uciągu/opory). To jedno rozróżnienie zwykle wystarcza do poprawnej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To opis zależności wielkości związanych z ruchem pojazdu od warunków jazdy, najczęściej w formie wykresu. W praktyce szkolnej często oznacza wykres relacji wielkości trakcyjnej (np. siły napędowej na kołach) do prędkości jazdy, aby ocenić zdolność do przyspieszania i pokonywania oporów.
Sprawdź osie: jeśli pojawia się prędkość jazdy (km/h, m/s), zwykle dotyczy pojazdu. Jeśli jest prędkość obrotowa wału (obr/min), wykres dotyczy silnika. Druga wskazówka to wielkość na osi pionowej: moment/moc/zużycie to typowo silnik, a siła napędowa/uciągu to pojazd.
Siła napędowa jest "na kołach", czyli bezpośrednio wpływa na ruch samochodu i jego prędkość. Obroty silnika są wielkością wewnętrzną układu napędowego. Aby powiązać obroty z prędkością, trzeba uwzględnić przełożenia skrzyni i mostu oraz promień koła, więc dla charakterystyki pojazdu wygodniejsza jest oś prędkości jazdy.
To siła, którą koła napędowe mogą przekazać na nawierzchnię (wzdłuż kierunku jazdy). W uproszczeniu odpowiada za przyspieszanie i zdolność do pokonywania oporów ruchu. Warto pamiętać, że w realnych warunkach jej wykorzystanie ogranicza też przyczepność (możliwość "poślizgu").
Najczęściej jest to prędkość obrotowa wału korbowego (obr/min). Wtedy na osi Y pojawia się moment obrotowy, moc lub wskaźniki zużycia paliwa. Jeśli widzisz obroty na osi poziomej, to silny sygnał, że pytanie dotyczy charakterystyki silnika, a nie charakterystyki ruchowej całego samochodu.
Teoretycznie tak, ale wymaga to przeliczeń przez przełożenia układu napędowego i zależy od wybranego biegu. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych "moc silnika" najczęściej odnosi się do obrotów silnika, a "prędkość jazdy" do charakterystyk pojazdu (siła napędowa, opory). To ogranicza niejednoznaczność.
Najczęstszy błąd to automatyczne zaznaczenie odpowiedzi z "mocą" lub "momentem", bo te pojęcia są najczęściej omawiane przy silnikach. Drugi błąd to nieuwzględnienie, że charakterystyka samochodu dotyczy parametrów na kołach, a nie na wale. Zawsze warto odczytać opisy osi z rysunku.
Wykorzystuje się ją m.in. do oceny osiągów: jak pojazd przyspiesza w różnych zakresach prędkości, czy ma rezerwę trakcyjną pod wzniesienia, oraz jak dobierać przełożenia w zależności od obciążenia. Przydaje się też w analizie, czy pojazd spełni wymagania eksploatacyjne na danej trasie.
Jednostkowe zużycie paliwa jest wskaźnikiem ekonomiki pracy silnika i zależy od jego obrotów oraz obciążenia. Sam "ruch pojazdu" opisuje się częściej prędkością, przyspieszeniem oraz siłami działającymi na samochód. Bez dodatkowych przeliczeń i warunków jazdy zużycie paliwa nie jest podstawową osią charakterystyki ruchowej.
Ćwicz rozpoznawanie wykresów po osiach i jednostkach: obr/min vs km/h, moment/moc vs siła. Zrób sobie krótką tabelę skojarzeń (silnik → obroty; pojazd → prędkość). Rozwiązuj zadania z interpretacji rysunków i opisuj własnymi słowami, co oznacza oś X i oś Y.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Charakterystyka ruchowa samochodu" opisuje zależność wielkości trakcyjnych pojazdu od jego ruchu."

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw pojazdów samochodowych: dział o oporach ruchu i charakterystyce trakcyjnej
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/techników o wykresach silnika i pojazdu (porównanie)
  • Notatki z fizyki/kinematyki: zależności siła–ruch oraz interpretacja wykresów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego