KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 6.
Czynnikiem zagrożenia występującym w środowisku pracy nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czynnik zagrożenia to źródło niebezpieczeństwa lub oddziaływanie w środowisku pracy (np. prąd elektryczny, pole elektrostatyczne, pole elektromagnetyczne). Poparzenie prądem elektrycznym jest natomiast skutkiem działania czynnika (urazem), więc nie stanowi czynnika zagrożenia.

Pełne wyjaśnienie:

W BHP kluczowe jest rozróżnienie między czynnikiem zagrożenia a skutkiem narażenia. Czynnik to to, co realnie występuje w środowisku pracy i może oddziaływać na człowieka (źródło/oddziaływanie). Skutek to następstwo zdrowotne lub uraz, który może się pojawić w wyniku kontaktu z czynnikiem.

Poparzenie prądem elektrycznym opisuje uraz (konsekwencję), a nie źródło zagrożenia. Dlatego jest poprawną odpowiedzią na pytanie o to, co nie jest czynnikiem zagrożenia.

Pozostałe odpowiedzi to typowe czynniki fizyczne występujące w środowisku pracy:

  • Pole elektrostatyczne – może powodować wyładowania elektrostatyczne, stwarzać ryzyko zapłonu w określonych warunkach oraz wymagać działań ograniczających (np. uziemiania, kontroli wilgotności).
  • Pole elektromagnetyczne – jest odrębnym czynnikiem narażenia, dla którego w praktyce BHP prowadzi się ocenę narażenia i stosuje środki ochrony organizacyjnej/technicznej.
  • Prąd elektryczny – jest czynnikiem niebezpiecznym (źródłem zagrożenia), który może prowadzić m.in. do porażenia lub oparzeń.

Na egzaminie warto stosować prosty test: jeśli odpowiedź nazywa uraz (np. poparzenie, porażenie, uraz), to zwykle jest to skutek, a nie czynnik. Jeśli nazywa zjawisko/oddziaływanie (np. prąd, pole, hałas), to jest to czynnik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czynnik zagrożenia to źródło lub oddziaływanie występujące na stanowisku pracy, które może spowodować uraz albo pogorszenie zdrowia. Przykładami są: prąd elektryczny, hałas, drgania, substancje chemiczne czy pola elektromagnetyczne. W ocenie ryzyka identyfikuje się czynniki, a nie same następstwa.
Poparzenie to skutek (uraz), który może powstać po kontakcie z czynnikiem niebezpiecznym. Czynnikiem jest np. prąd elektryczny lub warunki umożliwiające przepływ prądu przez ciało. Pytania egzaminacyjne często sprawdzają właśnie odróżnienie skutku od źródła zagrożenia.
Sprawdź, czy odpowiedź nazywa zjawisko/oddziaływanie (czynnik) czy uraz/chorobę (skutek). "Prąd", "pole", "hałas" to czynniki. "Poparzenie", "porażenie", "uraz" to skutki. Taki podział pomaga szybko eliminować pułapki w testach BPO.1.
Tak. Prąd elektryczny jest typowym czynnikiem niebezpiecznym, ponieważ może spowodować nagły uraz (np. porażenie, oparzenie, upadek). W praktyce BHP ocenia się m.in. stan instalacji, zabezpieczenia, uziemienie, organizację pracy i szkolenia, aby ograniczyć ryzyko kontaktu z prądem.
Pole elektrostatyczne to czynnik fizyczny związany z gromadzeniem ładunków i możliwością wyładowań elektrostatycznych. W niektórych branżach może to zwiększać ryzyko zapłonu lub uszkodzeń wrażliwych urządzeń. W BHP stosuje się środki ograniczające elektryzowanie i zapewniające kontrolę ładunków.
Typowe źródła to m.in. urządzenia elektryczne i elektroniczne, instalacje energetyczne, niektóre maszyny przemysłowe oraz elementy infrastruktury technicznej. W zależności od rodzaju pracy mogą być wymagane działania organizacyjne i techniczne oraz ocena narażenia, zgodnie z zasadami BHP dla pól elektromagnetycznych.
Pomiary wykonuje się wtedy, gdy na stanowisku mogą występować czynniki szkodliwe lub uciążliwe i trzeba potwierdzić poziom narażenia oraz dobrać profilaktykę. Dotyczy to m.in. pól elektromagnetycznych, hałasu czy pyłów. Wyniki wykorzystuje się w ocenie ryzyka i w dokumentacji BHP, aby podejmować decyzje o ochronie pracowników.
Najczęściej myli się czynnik ze skutkiem, np. traktując "porażenie" lub "poparzenie" jako zagrożenie zamiast "prądu" i warunków jego przepływu. Drugim błędem jest wrzucanie do jednego worka prądu oraz pól (elektrostatycznych i elektromagnetycznych), choć to różne czynniki wymagające innych metod oceny.
Stosuje się m.in. właściwe zabezpieczenia instalacji (np. wyłączanie zasilania przed pracą), sprawne uziemienie, izolację, osłony, narzędzia i środki ochrony dobrane do zadania oraz procedury organizacyjne. Ważne są też szkolenia, instrukcje i nadzór. Celem jest ograniczenie kontaktu z czynnikiem, czyli prądem.
Ucz się grup czynników (fizyczne, chemiczne, biologiczne, psychofizyczne) i ćwicz rozpoznawanie, co jest źródłem narażenia, a co skutkiem. Rób własną listę: "czynnik → możliwe skutki → typowe zabezpieczenia". W testach szukaj słów typu "oparzenie/uraz" – to zwykle skutek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że czynnik zagrożenia to źródło niebezpieczeństwa lub oddziaływanie w środowisku pracy (np. prąd elektryczny, pole elektrostatyczne, pole elektromagnetyczne).

Źródła:

  • PN-Z-08052:1980 "Ochrona pracy. Niebezpieczne i szkodliwe czynniki występujące w procesie pracy. Klasyfikacja"
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 419
  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na pole elektromagnetyczne, Dz.U. 2018 poz. 331

Materiały:

  • PN-Z-08052:1980 (klasyfikacja czynników niebezpiecznych i szkodliwych) – część dotycząca czynników fizycznych
  • Rozporządzenie MZ dot. badań i pomiarów czynników szkodliwych (t.j. Dz.U. 2023 poz. 419) – wymagania organizacyjne i dokumentacyjne
  • Rozporządzenie dot. prac w narażeniu na pole elektromagnetyczne (Dz.U. 2018 poz. 331) – wymagania BHP dla PEM

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego