Prawidłowym przyrządem do kontroli powierzchni oznaczonej odpowiednim symbolem jakości powierzchni jest profilometr. Profilometr wykonuje pomiar profilu powierzchni (metodą stykową lub bezstykową – zależnie od typu) i na tej podstawie wyznacza parametry opisujące strukturę geometryczną powierzchni, najczęściej kojarzone z chropowatością. W praktyce mechanika-monteru jest to typowy przyrząd do weryfikacji, czy po obróbce skrawaniem lub wykańczającej uzyskano wymagany stan powierzchni, co wpływa m.in. na tarcie, szczelność połączeń i trwałość współpracy elementów.
Odpowiedź "pasametr" jest błędna, ponieważ pasametry stosuje się do kontroli określonych cech geometrycznych/wymiarowych w pomiarach warsztatowych, a nie do analizy profilu mikrogeometrii powierzchni i parametrów chropowatości. Nawet jeśli bywa używany przy kontroli elementów precyzyjnych, nie zastępuje profilometru w ocenie struktury powierzchni.
Odpowiedź "szczelinomierz" jest błędna, bo szczelinomierz służy do sprawdzania luzu lub szerokości szczeliny (np. w połączeniach, ustawieniach, regulacjach). Nie mierzy on chropowatości ani nie daje parametrów opisujących profil powierzchni.
Odpowiedź "twardościomierz" jest błędna, gdyż twardościomierz służy do oceny własności materiału (twardości) metodami wgłębnymi lub odbiciowymi. Twardość nie jest tym samym co stan powierzchni: można mieć materiał twardy o niewłaściwej chropowatości i odwrotnie. Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: struktura powierzchni → profilometr, szczelina/luz → szczelinomierz, własność materiału → twardościomierz.
