KWALIFIKACJA GIW1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 9.
Do której grupy związków chemicznych zalicza się glikol etylenowy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Glikol etylenowy to alkohol wielowodorotlenowy (diol), ponieważ w cząsteczce ma dwie grupy hydroksylowe –OH. Dlatego zalicza się go do alkoholi, a nie do węglowodanów, kwasów karboksylowych ani estrów, które mają inne grupy funkcyjne.

Pełne wyjaśnienie:

Glikol etylenowy (etan-1,2-diol) klasyfikuje się według grupy funkcyjnej, czyli charakterystycznego fragmentu budowy decydującego o przynależności do danej klasy związków organicznych.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Alkoholi."
Alkohole to związki organiczne zawierające co najmniej jedną grupę hydroksylową –OH przy atomie węgla. Glikol etylenowy ma dwie takie grupy (jest więc diolem, czyli alkoholem wielowodorotlenowym). Z tego powodu należy do alkoholi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Węglowodanów." Węglowodany (np. glukoza, sacharoza) to inna, szeroka grupa związków o odmiennej budowie i właściwościach. Sama zbieżność brzmienia "glikol" z "glukoza" nie oznacza pokrewieństwa klasowego.
  • "Kwasów karboksylowych." Kwasy karboksylowe rozpoznaje się po obecności grupy –COOH (karboksylowej). Glikol etylenowy jej nie zawiera, więc nie jest kwasem karboksylowym.
  • "Estrów." Estry mają charakterystyczne ugrupowanie –COO– (pochodzące od kwasów karboksylowych i alkoholi). Glikol etylenowy jest alkoholem (diolem), ale sam w sobie nie posiada wiązania estrowego, więc nie zalicza się do estrów.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o klasy związków organicznych szukaj w nazwie lub opisie śladu grupy funkcyjnej. "Glikol" bardzo często oznacza diol, czyli alkohol z dwiema grupami –OH.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Glikol etylenowy to związek organiczny będący alkoholem wielowodorotlenowym. W praktyce jest to diol, czyli alkohol mający dwie grupy hydroksylowe –OH. Taka budowa decyduje o jego klasyfikacji i wielu właściwościach fizykochemicznych.
Alkohol rozpoznasz po obecności grupy hydroksylowej –OH związanej z atomem węgla. Jeśli w cząsteczce są dwie grupy –OH, mówimy o diolu (np. glikol etylenowy). To podejście "po grupie funkcyjnej" jest najpewniejsze na egzaminie.
Kwasy karboksylowe muszą zawierać grupę –COOH. Glikol etylenowy ma natomiast grupy –OH, ale nie ma ugrupowania karboksylowego. Różnica w grupie funkcyjnej oznacza inną klasę związku i inne typowe reakcje chemiczne.
Nie. Skojarzenie "glik-" z glukozą bywa mylące. Węglowodany to odrębna grupa (np. cukry) o innej budowie. Glikol etylenowy to mała cząsteczka będąca diolem, czyli alkoholem, a nie węglowodanem.
Alkohole mają grupę –OH, a estry mają ugrupowanie –COO– (wiązanie estrowe). Glikol etylenowy ma wyłącznie grupy –OH, więc jest alkoholem. Aby powstał ester, potrzebna jest obecność fragmentu pochodzącego od kwasu karboksylowego.
"Diol" oznacza, że cząsteczka ma dwie grupy –OH. To wpływa m.in. na właściwości: lepszą mieszalność z wodą, większą lepkość i inne zachowanie w mieszaninach niż alkohole jednowodorotlenowe. Na egzaminie "glikol = diol" ułatwia szybką klasyfikację.
W praktyce prac otworowych i eksploatacyjnych spotyka się różne substancje organiczne w płynach i dodatkach technologicznych. Znajomość klasy (np. alkohol) pomaga ocenić ich typowe właściwości, kompatybilność z wodą oraz wymagania BHP z karty charakterystyki.
Najbezpieczniej umieć powiązać nazwę z grupą funkcyjną. Sama pamięć nazwy bywa zawodna, a pytania często sprawdzają rozumienie. Jeśli wiesz, że glikole to alkohole z dwiema grupami –OH, poprawnie wybierzesz klasę nawet przy mniej znanych przykładach.
Najczęstsze są: mylenie podobnie brzmiących nazw (np. "glikol" z "glukoza"), zgadywanie na podstawie obecności tlenu (ester/kwas) zamiast sprawdzenia grupy funkcyjnej oraz nieuwzględnienie, że "glikol" to nazwa zwyczajowa alkoholu wielowodorotlenowego.
Szukaj "sygnałów" grup funkcyjnych: –OH oznacza alkohol, –COOH oznacza kwas karboksylowy, a –COO– oznacza ester. Gdy związek ma dwie grupy –OH, to diol (glikol), więc nadal alkohol. To prosta metoda eliminująca pomyłki.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Glikol etylenowy to alkohol wielowodorotlenowy (diol), ponieważ w cząsteczce ma dwie grupy hydroksylowe –OH."

Źródła:

  • PubChem, "Ethylene glycol" (klasyfikacja: alcohol/diol; opis struktury), https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Ethylene-glycol - accessed 2026-02-18
  • Encyklopedia PWN, hasło "glikole" (definicja: alkohole dwuwodorotlenowe), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/glikole;3917868.html - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (pl), "Glikol etylenowy" (opis: alkohol dwuhydroksylowy, etan-1,2-diol), https://pl.wikipedia.org/wiki/Glikol_etylenowy - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z chemii organicznej: alkohole, kwasy karboksylowe, estry (rozdziały o grupach funkcyjnych)
  • Karty charakterystyki (SDS) dla glikolu etylenowego – sekcje o identyfikacji substancji i właściwościach
  • Materiały szkolne z podstaw chemii: klasyfikacja związków organicznych i przykłady nazw zwyczajowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego