KWALIFIKACJA GIW1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 25.
Nafta jako sorbent może być stosowana do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nafta może pełnić rolę cieczy absorbującej (sorbentu) w procesie wychwytywania cięższych węglowodorów z gazu.
To zastosowanie odpowiada odgazolinowaniu, czyli odzyskowi frakcji ciekłych (np. "benzyny naturalnej") z gazu ziemnego. Odsiarczanie, odazotowanie i osuszanie realizuje się innymi metodami i mediami.

Pełne wyjaśnienie:

W uzdatnianiu gazu ziemnego różne cele technologiczne realizuje się różnymi metodami, ponieważ usuwane składniki mają inne właściwości fizykochemiczne. Nafta (lekka frakcja ropy) może pracować jako ciecz absorbująca, czyli sorbent w sensie technologii absorpcji: rozpuszcza/pochłania z mieszaniny gazowej przede wszystkim cięższe węglowodory.

Dlatego właściwym zastosowaniem jest "odgazolinowanie gazu ziemnego" rozumiane jako odzysk frakcji ciekłych (NGL/"gazolina", składniki typu C3+ w zależności od układu). W praktyce gaz kontaktuje się z cieczą absorbującą w aparacie (np. wieży absorpcyjnej), a następnie ciecz jest regenerowana, aby odzyskać pochłonięte węglowodory.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne problemy i zwykle inne media:

  • "odazotowanie gazu ziemnego" dotyczy usuwania azotu, co realizuje się typowo metodami rozdziału mieszanin gazowych (np. procesami opartymi o różnice lotności/temperatury wrzenia), a nie przez prostą absorpcję w nafcie.
  • "odsiarczanie gazu ziemnego" odnosi się do usuwania związków siarki (np. H2S). W praktyce stosuje się układy chemicznego pochłaniania lub adsorpcji, dobierane pod konkretne zanieczyszczenia; sama nafta nie jest typowym medium do tego celu.
  • "osuszanie gazu ziemnego" polega na usuwaniu wody. W przemyśle powszechne są układy z glikolami lub adsorbentami stałymi; nafta nie jest standardowym sorbentem do osuszania.

Na egzaminie warto pamiętać prostą regułę: ciecze węglowodorowe jako sorbenty kojarzą się z odzyskiem węglowodorów (odgazolinowaniem), a nie z usuwaniem wody, siarki czy azotu. To pomaga szybko odróżnić cel procesu od nazwy podobnie brzmiącej opcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sorbent to materiał (ciecz lub ciało stałe), który pochłania wybrane składniki z mieszaniny gazowej. Działa przez absorpcję (rozpuszczanie w cieczy) albo adsorpcję (wiązanie na powierzchni). Dobór sorbentu zależy od tego, czy usuwa się wodę, siarkę, cięższe węglowodory itp.
Absorpcja polega na kontakcie gazu z cieczą, w której określone składniki gazu lepiej się rozpuszczają. W aparacie (np. kolumnie) składnik przechodzi z fazy gazowej do ciekłej. Potem ciecz zwykle się regeneruje, aby odzyskać pochłonięte związki i ponownie użyć sorbent.
Odgazolinowanie to proces ukierunkowany na odzysk cięższych węglowodorów z gazu ziemnego, czyli frakcji, które mogą tworzyć produkty ciekłe. W praktyce ogranicza to ilość "ciężkich" składników w gazie i pozwala odzyskać wartościowy produkt (frakcje ciekłe) do dalszego przerobu.
Nafta jest cieczą węglowodorową, więc może dobrze "przyjmować" (rozpuszczać) inne węglowodory, zwłaszcza cięższe składniki obecne w gazie. To sprzyja zastosowaniu jej jako cieczy absorbującej w procesie odzysku frakcji ciekłych. Nie jest natomiast typowym medium do selektywnego usuwania wody czy H2S.
W typowych instalacjach osuszanie gazu (usuwanie wody) realizuje się innymi środkami, np. cieczami higroskopijnymi lub adsorbentami stałymi, bo są skuteczniejsze i zaprojektowane pod wodę. Nafta nie jest standardowym wyborem do osuszania, bo nie jest sorbentem "od wody" w praktyce przemysłowej.
Najprościej skojarzyć: odazotowanie dotyczy azotu (składnik gazowy), a odgazolinowanie dotyczy odzysku frakcji ciekłych/cięższych węglowodorów. Jeśli w odpowiedzi pojawia się ciecz węglowodorowa jako sorbent, to częściej pasuje do odzysku węglowodorów niż do usuwania azotu.
Odsiarczanie usuwa związki siarki (np. H2S) i zwykle wykorzystuje procesy chemicznego pochłaniania lub adsorpcji, dobierane do składu gazu i wymagań jakościowych. Kluczowe jest, że to inny cel niż odzysk frakcji ciekłych, więc typowe media i aparatura różnią się od układów absorpcji węglowodorów.
Odzysk frakcji ciekłych jest potrzebny, gdy gaz zawiera znaczący udział cięższych węglowodorów, które można odzyskać jako produkt oraz gdy ich obecność mogłaby powodować problemy eksploatacyjne (np. wykraplanie w sieci). Wtedy stosuje się procesy, które "wyjmują" te składniki przed dalszym transportem.
Najczęstsze błędy to mylenie nazw procesów (odgazolinowanie vs odazotowanie), traktowanie słowa "sorbent" jako synonimu "osuszacz", oraz wybór odpowiedzi na podstawie tego, co brzmi najbardziej znajomo (np. odsiarczanie). Pomaga przypisanie: woda—osuszanie, siarka—odsiarczanie, cięższe węglowodory—odgazolinowanie.
Ucz się przez mapowanie "cel → metoda → medium": co usuwamy (woda, H2S, cięższe węglowodory), jaką metodą (absorpcja/adsorpcja/rozdział), i jakie media są typowe. Warto przejrzeć schematy blokowe instalacji uzdatniania gazu oraz opisać własnymi słowami rolę każdej sekcji.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Odsiarczanie, odazotowanie i osuszanie realizuje się innymi metodami i mediami."

Źródła:

  • Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Natural-gas_processing - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Gas_dehydration - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Amine_gas_treating - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii uzdatniania gazu ziemnego (absorpcja, osuszanie, odsiarczanie)
  • Materiały dydaktyczne branżowe o odzysku NGL i stabilizacji kondensatu
  • Schematy blokowe instalacji: separacja wstępna, absorpcja, regeneracja sorbentu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego