KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 7.
Do których wyrobisk zaliczamy szyby i przekopy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szyby i przekopy pełnią funkcję doprowadzenia dostępu do złoża oraz skomunikowania poziomów i rejonów kopalni. Z tego powodu zalicza się je do wyrobisk udostępniających. Wyrobiska wybierkowe służą bezpośrednio urabianiu, poszukiwawcze rozpoznaniu, a przygotowawcze organizacji frontu eksploatacji.

Pełne wyjaśnienie:

Kluczem jest rozpoznanie funkcji wyrobiska w kopalni podziemnej. Szyb (pionowe wyrobisko łączące powierzchnię z poziomami) oraz przekop (wyrobisko prowadzone w celu połączenia rejonów/wyrobisk i dotarcia do złoża) są typowymi elementami, które zapewniają dostęp do złoża i umożliwiają uruchomienie dalszych robót. Dlatego zalicza się je do wyrobisk udostępniających.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wybierkowych – to wyrobiska, w których prowadzi się bezpośrednie wybieranie (urabianie) kopaliny. Szyb ani przekop co do zasady nie są projektowane jako wyrobiska do urabiania złoża, tylko do dojścia i komunikacji.
  • Poszukiwawczych – służą rozpoznaniu złoża i warunków geologiczno-górniczych. Choć przekop może dostarczać informacji o górotworze, jego podstawową rolą w klasyfikacji funkcjonalnej jest udostępnienie i połączenie, a nie poszukiwanie.
  • Przygotowawczych – przygotowują pola/ściany/komory do eksploatacji (organizują front robót). To zwykle wyrobiska lokalne w rejonie przyszłego wybierania, a nie główne drogi dostępu typu szyb czy przekop.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się szyby, przekopy lub inne "główne" połączenia prowadzące do złoża, najpierw rozważ kategorię udostępniającą, bo opisuje ona etap zapewnienia dostępu i komunikacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrobiska udostępniające to wyrobiska, których głównym celem jest zapewnienie dostępu do złoża i skomunikowanie kopalni (np. połączenie powierzchni z poziomami lub rejonów między sobą). Stanowią "szkielet" układu wyrobisk, zanim ruszy wybieranie kopaliny.
Szyb łączy powierzchnię z poziomami kopalni, umożliwia zjazd załogi, transport urobku i materiałów oraz prowadzenie wentylacji. To typowa funkcja udostępnienia i komunikacji, a nie bezpośredniego urabiania złoża, dlatego klasyfikuje się go jako wyrobisko udostępniające.
Przekop to wyrobisko wykonywane w celu dotarcia do złoża lub połączenia wyrobisk/rejonów. Jego rola jest przede wszystkim komunikacyjna i udostępniająca: ma umożliwić dojście, transport i późniejsze rozwinięcie robót przygotowawczych oraz eksploatacyjnych.
Udostępniające zapewnia dostęp do złoża i podstawową komunikację w kopalni (np. szyb, przekop). Przygotowawcze tworzy warunki do prowadzenia wybierania w konkretnym polu lub ścianie (organizuje front eksploatacji). Różnica dotyczy funkcji: "dojście" vs "przygotowanie miejsca urabiania".
W ujęciu funkcjonalnym wyrobiska wybierkowe są związane z bezpośrednim wybieraniem (urabianiem) złoża, czyli tam, gdzie powstaje urobek w ramach eksploatacji. Nie zalicza się do nich typowo szybów ani przekopów, bo te służą głównie udostępnieniu i komunikacji.
Najczęściej mylone są wyrobiska przygotowawcze, bo również powstają "przed eksploatacją". Warto zapamiętać: szyb i przekop to zwykle elementy udostępnienia (dostęp/połączenie), a przygotowawcze dotyczą bezpośrednio organizacji rejonu przyszłego wybierania.
Przekop może dostarczać informacji o budowie górotworu podczas drążenia, dlatego bywa intuicyjnie łączony z rozpoznaniem. Jednak w klasyfikacji funkcjonalnej w typowych zadaniach egzaminacyjnych liczy się jego podstawowa rola: dotarcie i połączenie, czyli udostępnienie, a nie poszukiwanie.
Pomaga reguła: "najpierw dostęp, potem przygotowanie, na końcu wybieranie". Szyb i przekop kojarz z zapewnieniem dostępu do złoża oraz komunikacją kopalni. Jeśli wyrobisko jest "drogą wejścia/połączeniem", zwykle jest udostępniające.
Poza szybem i przekopem warto kojarzyć wyrobiska, które tworzą główne drogi dostępu i połączenia w kopalni (np. wyrobiska prowadzące do rejonów eksploatacji i łączące poziomy). Dokładne przykłady zależą od przyjętej klasyfikacji w materiałach kursowych.
Najpierw ustal funkcję wyrobiska: dostęp/połączenie (udostępniające), organizacja frontu (przygotowawcze), urabianie (wybierkowe), rozpoznanie (poszukiwawcze). Potem dopasuj typ (np. szyb, przekop) do funkcji, nie do brzmienia nazwy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Szyby i przekopy pełnią funkcję doprowadzenia dostępu do złoża oraz skomunikowania poziomów i rejonów kopalni."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Szyb (górnictwo)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Szyb_(g%C3%B3rnictwo) (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Przekop" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przekop (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Wyrobisko górnicze" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wyrobisko_g%C3%B3rnicze (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do podstaw górnictwa podziemnego (dział: wyrobiska i ich funkcje)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji GIW.2 (klasyfikacja wyrobisk)
  • Słownik terminów górniczych (hasła: szyb, przekop, wyrobisko udostępniające)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego