KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 26.
Do których zacisków należy podłączyć kondensator rozruchowy w silniku indukcyjnym jednofazowym,którego schemat przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny jednofazowego silnika indukcyjnego z wyłącznikiem odśrodkowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kondensator rozruchowy w silniku jednofazowym włącza się w obwód uzwojenia pomocniczego tak, aby uzyskać przesunięcie fazowe i moment rozruchowy. Zgodnie z oznaczeniami na przedstawionym schemacie jego wyprowadzenia należy przyłączyć do zacisków X2 oraz U2. Pozostałe pary łączą kondensator z niewłaściwymi punktami obwodu.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku indukcyjnym jednofazowym samo uzwojenie główne nie zapewnia odpowiedniego warunku do samodzielnego rozruchu. Dlatego stosuje się uzwojenie pomocnicze, a do jego obwodu (na czas rozruchu) dołącza się kondensator rozruchowy. Kondensator powoduje przesunięcie fazowe prądu w uzwojeniu pomocniczym względem prądu w uzwojeniu głównym, co wytwarza pole wirujące "zastępcze" i umożliwia uzyskanie momentu rozruchowego.

W zadaniu kluczowe jest odczytanie schematu zacisków z rysunku i wskazanie tych dwóch punktów, pomiędzy które przewidziano włączenie kondensatora. Poprawna odpowiedź to X2, U2, ponieważ na schemacie właśnie te zaciski stanowią punkty przyłączeniowe kondensatora w torze rozruchowym (związanym z uzwojeniem pomocniczym i elementami przełączającymi rozruch).

  • X2, R2 – błędne, ponieważ jeden z zacisków nie odpowiada punktowi przewidzianemu dla kondensatora w schemacie; w praktyce takie podłączenie może nie wytworzyć właściwego przesunięcia fazowego lub zmienić obwód pracy uzwojenia.
  • X2, U1 – błędne, bo podłącza kondensator do innego końca/gałęzi niż wskazana na rysunku; typowym skutkiem jest brak rozruchu lub wyraźnie gorszy moment rozruchowy.
  • X2, R1 – błędne z analogicznego powodu: kondensator nie jest włączony pomiędzy właściwe zaciski wynikające ze schematu, więc obwód uzwojenia pomocniczego nie pracuje zgodnie z założeniem konstrukcyjnym.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw znajdź na rysunku symbol kondensatora, a potem śledź jego dwa końce do listwy zaciskowej. Dopiero na końcu porównaj odczytane oznaczenia z odpowiedziami. To ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa symboli (np. U1/U2) lub automatycznego kojarzenia "1" z początkiem uzwojenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kondensator dołączany na czas startu do obwodu uzwojenia pomocniczego. Jego zadaniem jest wytworzenie przesunięcia fazowego prądu, aby uzyskać moment rozruchowy. Po rozruchu bywa odłączany (np. wyłącznikiem odśrodkowym lub przekaźnikiem).
Uzwojenie główne zasilane jednofazowo wytwarza pole pulsujące, które samo w sobie nie daje pewnego startu z postoju. Dodatkowe uzwojenie pomocnicze z kondensatorem tworzy prądy przesunięte w fazie, co umożliwia powstanie momentu rozruchowego.
Najpewniejsza metoda to śledzenie dwóch wyprowadzeń symbolu kondensatora na rysunku aż do listwy zaciskowej. Nie zgaduj po literach i numerach. Odczytane z rysunku oznaczenia zacisków porównaj dopiero na końcu z wariantami odpowiedzi.
Nie zawsze. Kondensator pracy zwykle pozostaje w obwodzie podczas normalnej pracy i ma inną pojemność. Kondensator rozruchowy często jest dołączany tylko na start. Sposób włączenia zależy od konkretnego układu i schematu zacisków danego silnika.
Typowe objawy to brak rozruchu, buczenie, bardzo mały moment startowy, szybkie nagrzewanie uzwojeń lub zadziałanie zabezpieczeń. Czasem silnik startuje tylko po ręcznym "popchnięciu". Dlatego podłączenie trzeba wykonać zgodnie ze schematem.
Tak. Złe włączenie może spowodować nieprawidłowy prąd w uzwojeniach, przeciążenie uzwojenia pomocniczego lub brak odłączenia obwodu rozruchowego. Skutkiem może być przegrzanie, uszkodzenie izolacji, a nawet spalenie uzwojeń lub kondensatora.
Najczęściej po osiągnięciu określonej prędkości obrotowej, gdy silnik już się rozpędził. Realizuje to np. wyłącznik odśrodkowy, przekaźnik prądowy lub układ elektroniczny. Dokładny sposób wynika z konstrukcji i schematu połączeń.
Najczęstsze są: mylenie podobnych oznaczeń (np. U1 z U2), wybieranie par "na logikę" bez śledzenia przewodów na schemacie oraz pomijanie elementów przełączających rozruch. Pomaga zasada: najpierw śledź połączenia, potem dopiero czytaj symbole.
Zwykle nie, bo kondensator jest elementem niepolaryzowanym w typowych zastosowaniach AC, więc liczy się para zacisków, a nie "kierunek" włączenia. Jednak na egzaminie należy podać dokładnie tę parę zacisków, która wynika ze schematu.
Ćwicz czytanie schematów połączeń listwy zaciskowej silników jednofazowych i identyfikację obwodu uzwojenia pomocniczego oraz kondensatora. Rób zadania, w których trzeba "prześledzić przewód" od elementu do zacisku. To szybciej daje pewność niż nauka na pamięć oznaczeń.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Kondensator rozruchowy w silniku jednofazowym włącza się w obwód uzwojenia pomocniczego tak, aby uzyskać przesunięcie fazowe i moment rozruchowy."

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z maszyn elektrycznych (dział: silniki jednofazowe, uzwojenie pomocnicze, kondensatory)
  • Instrukcje serwisowe i schematy połączeń producentów silników jednofazowych (listwy zaciskowe, oznaczenia wyprowadzeń)
  • Materiały szkolne z czytania schematów elektrycznych i identyfikacji zacisków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego