KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 20.
Do naświetlonego zdjęcia krajobrazu zastosowano czas naświetlania – 1/60 s i przysłonę – f/8. Które parametry ekspozycji należy ustawić w aparacie fotograficznym, aby zachować taką samą ilość światła padającego na matrycę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ekspozycja ma pozostać taka sama, więc zmiany czasu i przysłony muszą się równoważyć w działkach.
Przejście z 1/60 s na 1/125 s skraca czas o 1 działkę (mniej światła), dlatego przysłonę trzeba otworzyć o 1 działkę: z f/8 na f/5,6. Tylko ta para zachowuje ilość światła na matrycy.

Pełne wyjaśnienie:

Aby zachować taką samą ilość światła padającego na matrycę (czyli tę samą ekspozycję przy niezmienionym ISO), trzeba bilansować zmiany w działkach (stopniach). Jedna działka to dwukrotna zmiana ilości światła: o 1 działkę "w górę" wpuszcza 2× więcej, o 1 działkę "w dół" wpuszcza 2× mniej.

Krok 1: ocena zmiany czasu.
Start: 1/60 s. Proponowane: 1/125 s. To jest standardowy skok o 1 działkę krócej (z 1/60 → 1/125), czyli matryca dostałaby 2× mniej światła.

Krok 2: kompensacja przysłoną.
Jeżeli czas skracamy o 1 działkę (mniej światła), to przysłonę musimy otworzyć o 1 działkę (więcej światła). Otwieranie przysłony oznacza przejście na mniejszą liczbę f: z f/8 na f/5,6 (to również 1 działka). Dzięki temu ilość światła wraca do poziomu wyjściowego.

Dlaczego pozostałe pary są błędne?

  • "1/30 s, f/1,4" – czas jest dłuższy (więcej światła), a przysłona dużo bardziej otwarta (znacznie więcej światła). Razem daje to ogromne prześwietlenie względem 1/60 s i f/8.
  • "1/15 s, f/2,8" – czas jest jeszcze dłuższy (kolejne działki w stronę większej ekspozycji), a przysłona także bardziej otwarta niż f/8. Suma zmian zwiększa ekspozycję, więc nie zachowuje tej samej ilości światła.
  • "1/250 s, f/2,8" – czas jest dużo krótszy (mniej światła), ale przysłona znacznie bardziej otwarta (więcej światła). Te zmiany nie równoważą się o tę samą liczbę działek, więc ekspozycja nie pozostaje identyczna.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz działki dla jednego parametru (np. czasu), a potem wykonaj tyle samo działek w przeciwną stronę dla drugiego (przysłony). To najszybsza metoda bez wchodzenia w wzory.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ekspozycja równoważna to takie różne zestawy parametrów (czas i przysłona, przy stałym ISO), które dają tę samą ilość światła docierającego do matrycy. Zmieniasz jeden parametr o działki, a drugi korygujesz o tyle samo w przeciwną stronę.
To standardowy krok o 1 działkę krócej: 1/60 → 1/125. Krótszy czas oznacza mniej światła (około 2× mniej). W praktyce uczysz się szeregu czasów: 1/30, 1/60, 1/125, 1/250 itd.
O 1 działkę jaśniej (bardziej otwarta) od f/8 jest f/5,6, a o 1 działkę ciemniej (bardziej przymknięta) jest f/11. Warto zapamiętać ciąg: f/4, f/5,6, f/8, f/11, f/16.
Liczba f to iloraz ogniskowej i średnicy otworu przysłony. Gdy liczba f maleje (np. z f/8 do f/5,6), otwór jest większy, więc wpada więcej światła. To częste źródło pomyłek na testach.
Tak, ale wtedy nie utrzymujesz "tej samej ilości światła na matrycy" w sensie optycznym, tylko korygujesz jasność wzmocnieniem sygnału. Pytania o stałą ilość światła zwykle zakładają niezmienione ISO i bilans czasu z przysłoną.
Najczęstsze to: odwrócenie znaczenia liczb f (mylenie f/8 z "większym otworem"), pomyłki w ułamkach czasu (uznanie 1/125 za dłuższy), oraz brak bilansowania działek (zmiana czasu bez przeciwnej zmiany przysłony).
Policz działki tylko dla jednej zmiany (np. czasu). Jeśli skróciłeś czas o 1 działkę, przysłona musi być otwarta o 1 działkę. Jeśli skróciłeś o 2 działki, otwierasz o 2. Ta "symetria" działa najszybciej w testach.
Skracasz czas, gdy chcesz ograniczyć poruszenie od wiatru (liście, trawy), drgań statywu lub ruchu chmur, a jednocześnie zachować jasność zdjęcia. Wtedy zwykle otwierasz przysłonę albo podnosisz ISO, zależnie od celu.
Zmiana przysłony wpływa na głębię ostrości i ostrość obrazową (dyfrakcja przy bardzo domkniętej przysłonie). Możesz utrzymać jasność zdjęcia, ale zmieni się wygląd tła i zakres ostrości, co w krajobrazie ma duże znaczenie.
Tak. W trybach półautomatycznych aparat sam dobierze drugi parametr, aby utrzymać jasność według pomiaru (np. w Av dobierze czas do przysłony). W manualu możesz użyć skali światłomierza i przesuwać czas oraz przysłonę o równe działki.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tylko ta para zachowuje ilość światła na matrycy.

Źródła:

  • Wikipedia: Exposure value – opis EV i zależności czasu oraz liczby przysłony, https://en.wikipedia.org/wiki/Exposure_value - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia: F-number – zależność liczby f od wielkości otworu przysłony i ilości światła, https://en.wikipedia.org/wiki/F-number - accessed 2026-02-28
  • Canon Europe (Learning/Glossary): Aperture (f-number) – podstawy działania przysłony i wpływu na ekspozycję, https://www.canon-europe.com/get-inspired/tips-and-techniques/aperture/ - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział o trójkącie ekspozycji i działkach
  • Tabela standardowych czasów migawki i wartości przysłony (1-stop)
  • Ćwiczenia z przeliczania ekspozycji równoważnej (EV) na przykładach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego