KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 20.
Przy wykonywaniu zdjęć ustalono prawidłowe parametry ekspozycji: f/11 i 1/125 s. Które parametry ekspozycji w danych warunkach oświetleniowych należy zastosować, aby uzyskać największą głębię ostrości i prawidłowe naświetlenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby uzyskać największą głębię ostrości, należy maksymalnie domknąć przysłonę (większa liczba f).
Przejście z f/11 na f/22 to 2 działki mniej światła, więc czas trzeba wydłużyć o 2 działki: z 1/125 s do 1/30 s. Daje to prawidłowe naświetlenie i największą GO.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu punktem wyjścia są prawidłowe parametry ekspozycji: f/11 i 1/125 s (zakładamy niezmienne ISO i te same warunki oświetleniowe). Aby uzyskać największą głębię ostrości, w praktyce fotografii dąży się do domknięcia przysłony, czyli zastosowania większej liczby f.

Domknięcie przysłony zmniejsza ilość światła wpadającego do aparatu, więc aby zachować to samo naświetlenie, trzeba skompensować to wydłużeniem czasu (albo podniesieniem ISO, ale tego w odpowiedziach nie ma).

Porównajmy działki (kroki EV):

  • f/11 → f/16 to 1 działka mniej światła
  • f/16 → f/22 to kolejna 1 działka mniej światła

Łącznie f/11 → f/22 to -2 działki. Zatem czas migawki musi być o +2 działki dłuższy:

  • 1/125 s → 1/60 s (1 działka dłużej)
  • 1/60 s → 1/30 s (kolejna 1 działka dłużej)

Dlatego poprawny zestaw to f/22 i 1/30 s: zachowuje ekspozycję, a jednocześnie maksymalizuje głębię ostrości spośród podanych opcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • f/5,6 i 1/500 s – przysłona jest bardziej otwarta (mniejsza GO), a czas dużo krótszy; bilans światła nie odpowiada ekwiwalentnej ekspozycji względem f/11 i 1/125 s.
  • f/5,6 i 1/30 s – przysłona bardziej otwarta i dłuższy czas jednocześnie, co prowadziłoby do prześwietlenia w tych samych warunkach.
  • f/22 i 1/500 s – przysłona domknięta (GO większa), ale czas zbyt krótki; skutkiem byłoby niedoświetlenie.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że większa liczba f = mniejszy otwór przysłony, a przy stałym ISO równoważną ekspozycję uzyskasz, kompensując zmiany przysłony przeciwną zmianą czasu o tę samą liczbę działek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ekspozycja równoważna to taki zestaw ustawień przysłony i czasu (przy tym samym ISO), który daje podobną jasność zdjęcia, mimo że parametry są inne. Zmianę o 1 działkę przysłony kompensuje się zwykle zmianą czasu o 1 działkę w przeciwnym kierunku.
Idziesz po standardowych wartościach przysłony: f/11 → f/16 → f/22. To dwa kroki, czyli 2 działki. Każda działka oznacza dwukrotną zmianę ilości światła, więc łącznie jest to czterokrotna zmiana.
Większa liczba f oznacza mniejszy otwór przysłony. Mniejszy otwór zawęża stożek promieni światła, co powoduje, że krążki rozmycia są mniejsze dla obiektów bliższych i dalszych od punktu ostrości. Efekt: większy zakres akceptowalnej ostrości w kadrze.
Jeśli przysłonę domykasz o 2 działki (wpada mniej światła), czas musisz wydłużyć o 2 działki. Dla 1/125 s typowy ciąg to 1/125 → 1/60 → 1/30. To zachowuje podobną ekspozycję przy niezmienionym ISO.
Nie zawsze. f/22 zwiększa głębię ostrości, ale w wielu aparatach bardzo domknięta przysłona może obniżać ostrość przez dyfrakcję. Na egzaminie pytanie dotyczy jednak największej głębi ostrości przy prawidłowym naświetleniu, więc wybór domknięcia przysłony jest logiczny.
Najczęściej: bardziej otwarta przysłona (mniejsza liczba f, np. f/2.8–f/5.6), dłuższa ogniskowa i mniejsza odległość od fotografowanego obiektu. W samym zadaniu kluczowy jest pierwszy czynnik, czyli wybór mniejszej liczby f.
f/22 przepuszcza mniej światła niż f/11 (o 2 działki), a 1/500 s dodatkowo skraca czas względem 1/125 s (kolejne 2 działki). Razem tracisz ok. 4 działki światła, więc zdjęcie byłoby wyraźnie niedoświetlone przy stałym ISO i tym samym oświetleniu.
Tak, w praktyce można kompensować ekspozycję także ISO: domykasz przysłonę i podnosisz ISO, aby utrzymać czas. W tym zadaniu odpowiedzi dotyczą tylko pary przysłona–czas, więc poprawna logika to kompensacja czasu (wydłużenie) przy stałym ISO.
Najczęściej myli się kierunek zmian: uczniowie sądzą, że f/22 "wpuszcza więcej światła" niż f/11, albo że krótszy czas zawsze poprawia ekspozycję. Drugi typ błędu to złe liczenie działek (pominięcie wartości pośrednich, np. f/16 lub 1/60).
Najpierw wybierz opcję z najbardziej domkniętą przysłoną, jeśli pytanie mówi o największej głębi ostrości. Potem sprawdź, czy czas jest skompensowany o tyle samo działek w przeciwną stronę (domknięcie = dłuższy czas). Na końcu oceń, czy pozostałe opcje nie prowadzą do prześwietlenia lub niedoświetlenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Daje to prawidłowe naświetlenie i największą GO."

Źródła:

  • Bryan Peterson, "Understanding Exposure" (Zrozumieć naświetlanie), rozdziały o przysłonie, czasie i ekspozycji równoważnej, wydania wielokrotne (odwołanie ogólne do treści książki).
  • Ansel Adams, "The Camera", rozdziały dotyczące ekspozycji i przysłony (ujęcie strefowe i podstawy ekspozycji).
  • Cambridge in Colour, "Aperture" oraz "Depth of Field" (artykuły edukacyjne), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials.htm - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • podręczniki fotografii omawiające ekspozycję i głębię ostrości
  • karty ściąg (tabele) działek przysłony i czasu migawki
  • ćwiczenia praktyczne: serie zdjęć z różnymi przysłonami przy stałej ekspozycji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego