W kosztorysie szczegółowym liczba godzin pracy pracowników wynika z norm nakładów, czyli informacji o tym, ile robocizny (najczęściej w roboczogodzinach) potrzeba do wykonania jednostki danej roboty. Takie normy są zebrane w opracowaniach typu katalog nakładów rzeczowych. W praktyce kosztorysowej katalogi nakładów pozwalają przypisać do pozycji kosztorysowej nakłady robocizny, materiałów oraz pracy sprzętu, a następnie przeliczyć je na wartości kosztowe.
Odpowiedź "harmonogram robót" jest niepoprawna, ponieważ harmonogram opisuje kolejność i terminy realizacji zadań (planowanie i koordynacja), a nie normuje nakładów potrzebnych do wykonania jednostki robót. Z harmonogramu można odczytać, kiedy prace mają się odbyć, ale nie jest on źródłem norm roboczogodzin do kalkulacji kosztorysowej.
Odpowiedź "oferta sprzedaży producenta" również jest niepoprawna: oferta może zawierać ceny urządzeń, warunki dostawy czy dane techniczne, lecz standardowo nie stanowi wiarygodnego, normatywnego źródła do określania nakładów robocizny dla robót budowlano-montażowych wykonywanych na obiekcie.
Odpowiedź "dziennik budowy" jest błędna, bo to dokument formalny służący do rejestracji przebiegu robót, zdarzeń i poleceń na budowie. Może pomagać w rozliczaniu i dokumentowaniu realizacji, ale nie dostarcza norm nakładów do sporządzania kosztorysu szczegółowego.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: czas pracy do kosztorysu = normy z katalogów, a czas w planie = harmonogram. To rozróżnienie jest często sprawdzane w pytaniach testowych.
