KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 19.
Do pipety szklanej pobiera się próbki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pipeta szklana służy do pobierania niewielkich, kontrolowanych objętości gazu do dalszej analizy, dlatego właściwe jest "powietrza kopalnianego". Pyły respirabilne pobiera się metodami filtracyjnymi, wodę – naczyniami/próbnikami do cieczy, a substancje promieniotwórcze wymagają odrębnych procedur i osprzętu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy doboru narzędzia do rodzaju próbki. Pipeta szklana (w rozumieniu sprzętu do precyzyjnego poboru małych objętości) jest kojarzona z kontrolowanym pobieraniem porcji medium w sposób umożliwiający późniejszą analizę. W kontekście górnictwa podziemnego typowym obszarem takich działań jest pobór próbek powietrza kopalnianego do oceny jego składu (np. w celach kontrolnych i diagnostycznych).

Odpowiedź "powietrza kopalnianego" jest więc poprawna, bo odnosi się do próbki gazowej, którą można pobierać w małych, odmierzalnych porcjach do dalszego oznaczenia. Kluczowe jest tutaj rozróżnienie: pipeta nie jest uniwersalnym "próbnikiem wszystkiego", tylko narzędziem dobranym do konkretnego rodzaju materiału i metody analitycznej.

  • "pyłów respirabilnych" nie pobiera się pipetą, ponieważ pył jest frakcją stałą w powietrzu. Typowe podejście to przepuszczanie powietrza przez element zbierający (np. filtr) i wyznaczanie ilości pyłu metodą grawimetryczną lub inną.
  • "wody z uskoków wodonośnych" to próbka cieczy, dla której stosuje się pojemniki i próbniki do cieczy (ważne jest też płukanie, unikanie zanieczyszczeń, zabezpieczenie próbki). Sama pipeta nie jest standardowym narzędziem terenowego poboru wody w warunkach kopalnianych.
  • "substancji promieniotwórczych" nie pobiera się w ten sposób, ponieważ materiały promieniotwórcze wymagają specjalnych procedur bezpieczeństwa, ochrony osobistej, pojemników/osłon i metod poboru zależnych od postaci substancji (gaz, aerozol, ciało stałe, ciecz).

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: najpierw identyfikujesz stan skupienia i charakter próbki (gaz / pył / ciecz / materiał niebezpieczny), a dopiero potem dobierasz narzędzie poboru. To ogranicza typowy błąd "pipeta = każda próbka laboratoryjna" i pomaga szybko odrzucić odpowiedzi niepasujące do metody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powietrze kopalniane to atmosfera panująca w wyrobiskach podziemnych, kształtowana przez wentylację oraz dopływy gazów i pyłów z górotworu i procesów technologicznych. W praktyce ocenia się je pod kątem bezpieczeństwa (np. zagrożeń gazowych i pyłowych) oraz warunków pracy.
Pobór próbek pozwala wykonać analizę składu powietrza, gdy potrzebny jest wynik laboratoryjny lub potwierdzenie pomiaru bezpośredniego. Jest przydatny w diagnostyce zagrożeń, kontroli skuteczności wentylacji i dokumentowaniu parametrów atmosfery w wyrobiskach.
Pył respirabilny jest cząstką stałą unoszącą się w powietrzu, więc pobiera się go zwykle przez zasysanie określonej objętości powietrza przez filtr lub separator. Pipeta nie jest narzędziem do selektywnego gromadzenia cząstek stałych i nie zapewnia porównywalności wyników.
W praktyce stosuje się zestawy filtracyjne i próbniki pyłu współpracujące z pompami, które zasysają powietrze przez element zbierający. Istotne jest, by metoda umożliwiała powiązanie masy pyłu z objętością przepompowanego powietrza, co daje wynik stężenia.
W nauce szkolnej pipeta bywa kojarzona głównie z cieczami, ale w technikach analitycznych spotyka się także pobór niewielkich porcji gazu (zależnie od konstrukcji i metody). W zadaniach branżowych kluczowy jest kontekst: jakie medium i jaki cel analizy.
Gaz jest fazą ciągłą – pobór dotyczy zwykle określonej objętości mieszaniny. Aerozol pyłowy wymaga "złapania" cząstek na filtrze lub w separatorze. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się filtry/pompy/ważenie, to zwykle chodzi o pyły, a nie o sam gaz.
Materiały promieniotwórcze mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia i wymagają ścisłej kontroli narażenia, zabezpieczenia próbki oraz specjalnych pojemników i środków ochrony. Dobór metody zależy od postaci substancji i wymaga zgodności z procedurami bezpieczeństwa.
Próbki wody pobiera się m.in. przy ocenie dopływów wód, kontroli jakości i składu chemicznego oraz w postępowaniu związanym z zagrożeniem wodnym. Stosuje się do tego pojemniki/próbniki do cieczy oraz zasady zabezpieczenia próbki przed zanieczyszczeniem i zmianami składu.
Najczęstszy błąd to kierowanie się nazwą narzędzia zamiast rodzajem próbki (gaz/pył/ciecz). Drugi to przenoszenie skojarzeń z laboratoriów szkolnych na warunki przemysłowe. Pomaga szybki "test stanu skupienia": jeśli to pył, szukaj filtrów; jeśli ciecz, pojemników; jeśli gaz, układów do poboru gazu.
Ucz się przez mapowanie: rodzaj próbki → metoda poboru → typowy przyrząd. Zrób fiszki dla: powietrze/gazy, pyły, woda, substancje niebezpieczne. Na egzaminie czytaj uważnie rzeczownik w odpowiedzi (gaz, pył, woda), bo to on zwykle przesądza o doborze metody.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pipeta szklana służy do pobierania niewielkich, kontrolowanych objętości gazu do dalszej analizy, dlatego właściwe jest "powietrza kopalnianego"."

Materiały:

  • Instrukcje/metodyki zakładowe dotyczące poboru prób atmosfery kopalnianej (materiały kopalni lub laboratorium)
  • Podstawy wentylacji kopalń i zagrożeń gazowych (podręczniki zawodowe)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii i technik pomiarowych w górnictwie

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego