KWALIFIKACJA GIW2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 34.
Do pomiaru wilgotności powietrza służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza (na podstawie pomiaru temperatury "suchej" i "mokrej").
Anemometr mierzy prędkość przepływu powietrza, barometr – ciśnienie atmosferyczne, a tachymetr jest przyrządem geodezyjnym do pomiarów sytuacyjno-wysokościowych.

Pełne wyjaśnienie:

Wilgotność powietrza jest jednym z kluczowych parametrów mikroklimatu (ważnym także w górnictwie podziemnym, gdzie ocenia się warunki pracy i skuteczność wentylacji). Przyrządem przeznaczonym do jej wyznaczania jest psychrometr.

Dlaczego psychrometr?
Psychrometr wykorzystuje dwa pomiary temperatury: termometr "suchy" oraz "mokry" (z nawilżoną osłoną). Różnica wskazań wynika z parowania wody z osłony termometru mokrego i zależy od zawartości pary wodnej w powietrzu. Na tej podstawie (np. z tablic/wykresów psychrometrycznych lub odpowiednich zależności) wyznacza się wilgotność.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Tachymetr – to przyrząd geodezyjny wykorzystywany do pomiarów kątów i odległości (pomiary sytuacyjno-wysokościowe). Nie służy do badania parametrów powietrza.
  • Anemometr – mierzy prędkość ruchu powietrza (prędkość przepływu). Jest typowy w kontrolach wentylacyjnych, ale nie mierzy wilgotności.
  • Barometr – służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. Może być używany w meteorologii i pomiarach środowiskowych, jednak nie jest przyrządem do wilgotności.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "wilgotność", szukaj przyrządów z rdzeniem "higro-" (higrometr) lub nazw takich jak psychrometr. Gdy jest "prędkość powietrza" – wybieraj anemometr, a przy "ciśnieniu" – barometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Psychrometr to przyrząd do wyznaczania wilgotności powietrza. Działa na podstawie porównania temperatury termometru suchego i mokrego; różnica wskazań zależy od intensywności parowania, a więc od zawartości pary wodnej w powietrzu.
Termometr mokry ma nawilżoną osłonę, z której paruje woda i ochładza czujnik. Im powietrze bardziej suche, tym parowanie silniejsze i różnica temperatur większa. Z tej różnicy (np. z tablic) wyznacza się wilgotność.
Anemometr jest przeznaczony do pomiaru prędkości przepływu powietrza, czyli ruchu strugi (np. w wyrobisku). Nie bada zawartości pary wodnej w powietrzu, więc nie służy do określania wilgotności.
Barometr służy do pomiaru ciśnienia. W kontekście środowiska pracy i pomiarów meteorologicznych pozwala określać zmiany ciśnienia, ale sam w sobie nie jest narzędziem do określania wilgotności.
Tachymetr to przyrząd geodezyjny (pomiarowy) używany do wyznaczania położenia punktów w terenie poprzez pomiar kątów i odległości. Stosuje się go w pracach pomiarowych, a nie do oceny parametrów powietrza.
W praktyce kontroli warunków pracy i wentylacji często mierzy się m.in. prędkość przepływu powietrza, temperaturę, wilgotność oraz wybrane stężenia gazów. Dobór przyrządu zależy od tego, jaka wielkość ma być oceniona.
Gdy ocenia się mikroklimat i komfort pracy, a także przy działaniach wentylacyjnych oraz w rejonach, gdzie występuje podwyższona wilgotność (np. dopływy wód). Wilgotność wpływa na odczuwalną temperaturę i warunki pracy.
Najprościej skojarzyć wielkość z nazwą: wilgotność – psychrometr/higrometr, prędkość przepływu – anemometr, ciśnienie – barometr. Warto też pamiętać, że tachymetr jest z geodezji, więc zwykle nie pasuje do pytań o powietrze.
Typowy błąd to wybór anemometru, bo kojarzy się z wentylacją. Inny błąd to automatyczne wybieranie odpowiedzi "z -metrem" bez sprawdzenia, czy chodzi o ciśnienie, prędkość czy wilgotność. Pomaga metoda: najpierw nazwij wielkość, potem dobierz przyrząd.
Psychrometr jest jedną z metod/rodzajów przyrządów używanych do wyznaczania wilgotności (na bazie dwóch temperatur). Higrometr to ogólna nazwa przyrządu do pomiaru wilgotności; w praktyce istnieją różne typy higrometrów, w tym psychrometryczne.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza (na podstawie pomiaru temperatury "suchej" i "mokrej")."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: "psychrometr" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/psychrometr;3960138.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN: "anemometr" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/anemometr;3868229.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN: "barometr" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/barometr;3873937.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń (działy: mikroklimat, pomiary parametrów powietrza)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące przyrządów pomiarowych w górnictwie podziemnym
  • Encyklopedie i słowniki techniczne (hasła: psychrometr, anemometr, barometr, tachymetr)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego